Brian Manion Dennehy (ur. 9 lipca 1938 w Bridgeport, zm. 15 kwietnia 2020 w New Haven) – amerykański aktor filmowy, telewizyjny i teatralny. Zdobywca Złotego Globu dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym za rolę Williama „Willy’ego” Lomana w telewizyjnej wersji Śmierci komiwojażera (2000). Laureat Laurence Olivier Award oraz dwóch nagród Tony jako Willy Loman w spektaklu Śmierć komiwojażera (1999) i za rolę Jamesa Tyrone’a w przedstawieniu Zmierzch długiego dnia (2003). Początkowo zyskał uznanie za rolę szeryfa Willa Teasle’a w Rambo – Pierwsza krew (1982). Wystąpił w wielu filmach, w tym Park Gorkiego (1983), Silverado (1985), Kokon (1985), F/X (1986), Uznany za niewinnego (1990), Romeo i Julia (1996) i Rycerz pucharów (2015).
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Bridgeport w Connecticut w rodzinie katolickiej pochodzenia irlandzkiego jako syn Hannah (z domu Mannion) i Edwarda „Eda” Dennehy, redaktora agencji prasowej dla Associated Press. Miał dwóch braci, Michaela i Edwarda. Jego rodzina przeprowadziła się na Long Island. Uczęszczał do Chaminade High School w Mineola.
W 1956, po ukończeniu szkoły średniej, dzięki stypendium piłkarskiemu rozpoczął studia na wydziale historii na Uniwersytecie Columbia, gdzie grał w futbol amerykański. W 1959 opuścił uczelnię i przez pięć lat służył w United States Marine Corps. Pracował jako kelner, barman, kierowca ciężarówki i pracownik motelu. Następnie podjął studia na kierunku sztuki dramatyczne w Uniwersytecie Yale. Grał w rugby union w Old Blue Rugby Football Club. W połowie lat 70. pracował jako makler giełdowy dla Merrill Lynch w biurze na Manhattanie.
Kariera Karierę aktorską zaczął około 40. roku życia. Stworzył wiele charakterystycznych kreacji. Zagrał w przeszło 180 filmach i serialach. Swoje największe sukcesy odnosił w latach 80., kiedy to wystąpił w tak słynnych produkcjach jak: dramat sensacyjny Rambo – Pierwsza krew (1982), western Silverado (1985) czy komedia science fiction Kokon (1985). Kolejnymi znaczącymi pozycjami w jego filmografii były role w takich filmach jak: F/X (1986), Orły Temidy (1986), Brzuch architekta (1987) czy Uznany za niewinnego (1990). W latach 90. występował głównie w mało znaczących filmach telewizyjnych. Z tego okresu na uwagę zasługują jednak jego role w ekranizacji dramatu Williama Szekspira Romeo i Julia (1996) oraz w komedii Tomcio Grubasek (1995). Regularnie pojawiał się na ekranie, a także próbował swoich sił w dubbingu.
Ponadto w latach 1992–1997 zagrał główną rolę w serii filmów telewizyjnych o przygodach niezłomnego policjanta, sierżanta Jacka Reeda. Na serię składają się następujące tytuły: Złamane śluby (1992), Człowiek honoru (1993), Za wszelką cenę (1994), Jeden z naszych (1995), Morderca jest wśród nas (1996) oraz Śmierć i zemsta (1997). Dennehy sam wyreżyserował cztery z tych filmów. Wystąpił także gościnnie w kilkudziesięciu serialach telewizyjnych, m.in.: Kojak, M*A*S*H, Dallas, Dynastia, Cagney i Lacey, Policjanci z Miami, Ja się zastrzelę, 4400, Sposób użycia, Żona idealna i Partnerki.
Życie prywatne 20 kwietnia 1960 ożenił się z Judith Scheff, z którą miał trzy córki: Elizabeth (ur. 1 października 1960), Kathleen i Dierdre. Jednak po 15 latach związku, małżeństwo zakończyło się rozwodem. 17 lipca 1988 poślubił Jennifer Arnott. Wychował z nią dwoje adoptowanych dzieci: syna Cormaca (ur. 1993) i córkę Sarah (ur. 1995).
Zmarł 15 kwietnia 2020 w New Haven w Connecticut z przyczyn naturalnych w wieku 81 lat. Jego agent, Brian Mann, powiedział „Chicago Tribune”, że przyczyną śmierci było nagłe zatrzymanie krążenia wynikające z sepsy.
Filmografia Filmy fabularne + Rok Tytuł Rola Reżyser1977W poszukiwaniu idealnego kochankachirurgRichard BrooksPół pary (Semi-Tough) T.J. Lambert Michael Ritchie1978F.I.S.T. Frank VascoNorman JewisonNieczyste zagraniedetektyw Ferguson „Fergie”Colin HigginsRuby i Oswald (TV) George Paulsen Mel Stuart1979Butch i Sundance – Lata młodości O.C. HanksRichard LesterDziesiątka Donald „Don”, barmanBlake Edwards1980Słodki zakład (Little Miss Marker) HerbieWalter Bernstein1982Fałszywa wiara (Split Image) Kevin StetsonTed KotcheffRambo – Pierwsza krew szeryf Will Teasle1983Już nigdy nie zawyje wilk Rosie Little Carroll Ballard Park Gorkiego William KirwillMichael Apted1984Kto pierwszy, ten lepszy (Finders Keepers)major Frizzoli Richard LesterThe River RatDoc Cole Thomas Rickman 1985Kokon WalterRon HowardSilverado szeryf CobbLawrence KasdanDwa razy w życiuNickBud Yorkin1986F/X porucznik Leo McCarthyRobert MandelThe Check Is in the MailRichard Jackson Joan DarlingOrły Temidy C. J. CavanaughIvan Reitman1987 Brzuch architekta Stourley KracklitePeter GreenawayBestseller (Best Seller)porucznik Dennis Meechum John Flynn 1988Witaj w domu Frank Roberts Sr.Gary SinisePowrót nad Śnieżną Rzekę ('The Man from Snowy River II) HarrisonGeoff BurrowesKokon: Powrót WalterDaniel PetrieAfrykański lew (The Lion of Africa, TV) Sam Marsh / TraderKevin Connor1989Siedem minut (Georg Elser - Einer aus Deutschland) Wagner Klaus Maria BrandauerIndioWhytaker Antonio Margheriti1990Uznany za niewinnegoRaymond HorganAlan J. PakulaPolicyjna gorączka (Blue Heat) Frank DalyJohn Mackenzie Czcij ojca swego (TV)Gus RobinsonJohn David Coles1991F/X 2 (F/X2: The Deadly Art of Illusion) porucznik Leo McCarthyRichard Franklin1992GladiatorJimmy HornRowdy HerringtonZłapać mordercę (To Catch a Killer, TV)John Wayne GacyEric Till1993Cios w serce (Murder in the Heartland, TV) John McArthurRobert Markowitz1994Za wszelką cenę (Jack Reed: A Search for Justice, TV)sierżant Jack ReedBrian Dennehy Nieobecność usprawiedliwiona (Leave of Absence, TV) Sam Tom McLoughlin1995Tomcio Grubasek Thomas „Big Tom” Callahan Jr.Peter SegalJeden z naszych (Jack Reed: One of Our Own, TV) sierżant Jack Reed Brian Dennehy Pod niebem Henrietty Big Dave McDermot James KeachCień podejrzenia (Shadow of a Doubt, TV) Charley SloanBrian Dennehy 1996Romeo i Julia Ted MontekiBaz Luhrmann1998Rejs pod przymusem (Voyage of Terror, TV) prezydentBrian Trenchard-Smith1999Sekrety milionerki (Too Rich: The Secret Life of Doris Duke, TV) Louis BromfieldJohn ErmanPowrót z piekła (Out of the Cold) David Bards Aleksandr BuravskiyNetForce (TV)Lowell DavidsonRobert Lieberman Silicon TowersTom WarnerSerge Rodnunsky2000Ocalić Nowy Jork (Fail Safe, TV) generał BoganStephen FrearsDish DogsFrost Robert Kubilos2001Letnia przygoda trener John SchiffnerMichael Tollin (w napisach: Mike Tollin)2002Skradzione lato ks. KellyPete Jones2003Rzymska wiosna pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone)Tom StoneRobert Allan Ackerman 2004Ona mnie nienawidzi Billy ChurchSpike LeeTornado zagłady (Category 6: Day of Destruction, TV) Andy GoodmanDick Lowry2005Upodleni (The Exonerated, TV) Gary GaugerBob BalabanOjcowie nasi (Our Fathers, TV) ks. Dominic SpagnoliaAtak na posterunek sierżant Jasper O’SheaJean-François Richet2006Za cenę życia agent HorvathRobert MorescoBezcenny dar (The Ultimate Gift) GusMichael O. SajbelI ty możesz zostać bohaterem Babe Ruth (głos)Christopher Reeve2007Ratatuj Django (głos)Brad BirdMarco Polo (TV)Kublai KhanKevin Connor 2008Zawodowcy porucznik HingisJon Avnet2010Alleged Gangster (Alleged) Clarence DarrowTom HinesDzień jak co dzień (Every Day) Ernie FreedRichard LevineDla niej wszystko (2010) George BrennanPaul HaggisOto Monica Velour (Meet Monica Velour) Pop PopKeith Bearden2011Wielki rokRaymond HarrisDavid Frankel2012Twelfth NightSir Toby BelchBarry Avrich2013The Challengerprzewodniczący William RogersJames Hawes2015Rycerz pucharów JosephTerrence Malick2018Mewa (The Seagull)SorinMichael MayerBerekpan Cilliano, ojciec Randy’egoJeff Tomsic Pieśń jeziora Sway (The Song of Sway Lake) Hal Sway Ari Gold2019Driveways DelAndrew AhnMaster Maggie (krótkometrażowy)w roli samego siebieMatthew Bonifacio3 Days with Dad (Life Support)Bob Mills Larry Clarke2020Son of the South dziadekBarry Alexander Brown
Seriale Rok Tytuł Rola Uwagi1977 Kojak Peter Connor odc.: „The Godson”Sierżant AndersonBurrows odc.: „Shadow of Doubt”Lou Grant Wilson odc.: „Nazi”M*A*S*H sierżant Ernie Connorsodc.: „Souvenirs”1978 Perła (Pearl)sierżant Otto Chain 3 odcinkiDallas Luther Frick odc.: „Winds of Vengeance”1979Knots Landing James Cargill odc.: „Chance of a Lifetime”1981Dynastia Jake Dunham 5 odcinków1984Cagney i LaceyMichael MacGruder odc.: „The Bounty Hunter”Detektyw Hunterdr Bolin odc.: „Hunter”1985 The Last Place on Earth Frederick Albert Cook2 odcinki1987Policjanci z Miami wielebny Billy Bob Proverbodc.: „Amen...Send Money”1996Nostromo Joshua C. Holyrod 4 odcinki1998–2003Ja się zastrzelę Red Finch 4 odcinki2005Prezydencki pokerSenator Rafe Framhagenodc.: „Ninety Miles Away”20064400 Mitch Baldwinodc.: „Blink”2007Prawo i porządek: sekcja specjalna sędzia Tierney odc.: „Scheherezade”Mistrzowie science-fiction Bedzyk odc.: „The Discarded”2008Rockefeller Plaza 30 Mickey J odc.: „Sandwich Day”2009Sposób użycia Roy odc.: „Dad's Visit”2010Partnerkidetektyw Kenny Leahyodc.: „Boston Strangler Redux”2012Żona idealnaBucky Stabler2 odcinki2013Słowo na R Pan Tolkey odc.: „The Finale”2015Bez zasadJoe Patton 8 odcinków2016–2019Czarna lista Dominic Wilkinson 8 odcinków2017Hap i Leonardszeryf Valentine Otis 6 odcinków2020Penny Dreadful: City of AngelsCharlton Townsendodc. 9
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Yale Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Żołnierze United States Marine Corps Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Ludzie związani z bankowością w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Ludzie urodzeni w Bridgeport (Connecticut) Kategoria:Zmarli w 2020