Hans Johann Bothmann (ur. 11 listopada 1911 w Lohe, zm. 4 kwietnia 1946 w Heide) – niemiecki zbrodniarz nazistowski, SS-Hauptsturmführer, komendant obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
Życiorys Syn rolnika, Hermanna Bothmanna i Wilhelminy Stahmer. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości, a następnie ukończył gimnazjum w Bad Segeberg. W 1938 roku wziął ślub z Edith Steinecker, miał dwójkę dzieci.
W 1933 roku dołączył do Schutzstaffel, a od 1935 roku był członkiem NSDAP. Od maja do września 1934 roku służył w Reichsarbeitsdienst, następnie od września 1934 do listopada 1934 roku był członkiem Leibstandarte Adolf Hitler. W latach 1935–1937 pracował w Gestapo w Berlinie. W marcu 1939 roku został awansowany do stopnia SS-Untersturmführera, a w listopadzie 1940 roku do stopnia SS-Obersturmführera. W 1940 roku w stopniu Kriminalkommissara pracował w Gestapo w Lipsku. Pod koniec 1941 lub na początku 1942 roku został przeniesiony do służby w Poznaniu.
W marcu 1942 roku zastąpił Herberta Langego na stanowisku komendanta obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Jego zastępcą był początkowo Herbert Otto, a następnie Albert Plate. Według niektórych relacji podczas pełnienia przez niego funkcji komendanta wśród załogi doszło do rozluźnienia dyscypliny, sam Bothmann miał wielokrotnie upijać się podczas służby, a w jego kwaterze miały odbywać się libacje alkoholowe i orgie z udziałem niemieckich kobiet. Posiadał także sześciopokojowe mieszkanie w Poznaniu.
Osobiście brał udział w mordowaniu Żydów w obozie i podczas transportów, był także jednym z członków załogi odpowiedzialnych za wygłoszenie powitalnego przemówienia do Żydów przybywających do obozu przed pałacem w Chełmnie. Prawdopodobnie był także odpowiedzialny za utworzenie w obozie komanda rzemieślników, którzy mieli naprawiać i przerabiać przedmioty odebrane ofiarom obozu, sam także brał udział w rabunku tychże przedmiotów. Wiosną 1942 roku skontaktował się z nadleśniczym Heinzem Mayem, zamawiając u niego nasiona drzew, które miały zostać wykorzystane do ukrycia masowych grobów na terenie Lasu Rzuchowskiego.
We wrześniu 1942 roku został awansowany do stopnia SS-Hauptsturmführera. Na początku 1943 roku nadzorował likwidację obozu i zacieranie śladów jego działalności. Po likwidacji obozu w kwietniu 1943 roku jako dowódca oddziału 85 członków załogi obozu został przydzielony do 7 Ochotniczej Dywizji Górskiej SS „Prinz Eugen” i służył w Jugosławii.
Na początku 1944 roku nakazano mu powrócić do Chełmna i reaktywować działalność obozu, co stało się w marcu lub kwietniu 1944 roku. W reaktywowanym obozie Bothmann ponownie objął funkcję komendanta. Jego zastępcą mianowany został Walter Piller. Wówczas także osobiście brał udział w mordowaniu Żydów uwięzionych w obozie, miał wykazywać się szczególną brutalnością i okrucieństwem.
Od sierpnia 1944 roku nadzorował ostateczną likwidację obozu, przedłużał ją, chcąc uniknąć wysłania na front. W nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku rozkazał Williemu Lenzowi rozstrzelać ostatnią grupę żydowskich więźniów przetrzymywanych w obozie. Brał udział w pościgu za uciekającym Mordechajem Żurawskim. Po podjęciu przez więźniów buntu i zabiciu przez nich Lenza nakazał następnie podpalenie spichlerza, w którym przebywali Żydzi. O poranku 18 stycznia nakazał spalić wszystkie dokumenty obozowe, po czym wraz z załogą obozu opuścił Chełmno, udając się w kierunku Poznania.
Następną noc spędził w Koninie, próbując skontaktować się z Ottonem Bradfischem z łódzkiego gestapo. W dalszej kolejności skontaktował się z Ernstem Damzogiem, który nakazał mu stawić się w Poznaniu. Następnie przedostał się w okolice Piły i Wałcza, pełniąc funkcję oficera kontaktowego między Sicherheitspolizei (Sipo) a Heinrichem Himmlerem. Przed końcem wojny został przydzielony do służby w Sipo we Flensburgu.
4 kwietnia 1946 roku został aresztowany przez Brytyjczyków i uwięziony w Heide, gdzie tego samego dnia powiesił się w swojej celi. Został schwytany dzięki informacjom, które Brytyjczycy uzyskali od Zofii Szacownej z Chełmna, którą Bothmann zatrudnił jako pomoc domową dla niego i swojej żony.
Został odznaczony Krzyżem Zasługi Wojennej II (1943) i I klasy z mieczami (1944).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie SS Kategoria:Funkcjonariusze niemieckich władz okupacyjnych w Polsce 1939–1945 (Kraj Warty) Kategoria:Niemieccy samobójcy Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1946 Kategoria:Niemieccy zbrodniarze wojenni w okresie II wojny światowej Kategoria:Funkcjonariusze Gestapo Kategoria:Personel obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem Kategoria:Komendanci niemieckich nazistowskich obozów zagłady Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Ludzie związani z Flensburgiem Kategoria:Ludzie związani z Lipskiem Kategoria:Politycy NSDAP Kategoria:Ludzie związani z Berlinem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojennej