Witold Taszycki (ur. 20 czerwca 1898 w Zagórzanach, zm. 8 sierpnia 1979 w Krakowie) – polski językoznawca, historyk języka polskiego, badacz onomastyki i dialektologii historycznejEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 355. .

Życiorys Urodził się 20 czerwca 1898 w Zagórzanach, woj. krakowskim, w rodzinie Bolesława (1864–1932) i Jadwigi z Butrymowiczów (1965–1943). W 1917 ukończył gimnazjum klasyczne w Krakowie. Studiował filologię polską i słowiańską na Uniwersytecie Jagiellońskim (UJ) (1917–1921). Wśród jego wykładowców byli Jan Michał Rozwadowski, Jan Łoś i Kazimierz Nitsch. Studiował również na uniwersytetach w Sofii i Pradze. W 1922 obronił doktorat na UJ i został asystentem w Katedrze Językoznawstwa Indoeuropejskiego. Tematem jego rozprawy doktorskiej były Imiesłowy czynne teraźniejszy i przeszły I w języku polskim, a promotorem Jan Łoś. W 1925 habilitował się na UJ na podstawie rozprawy Najdawniejsze polskie imiona osobowe. W 1926 studiował w Pradze. W 1928 przeniósł się na Uniwersytet Stefana Batorego, a w latach 1929–1941 oraz w 1944 był profesorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W październiku 1936 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego języka polskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W czasie okupacji niemieckiej prowadził tajne nauczanie uniwersyteckie we Lwowie, oficjalnie pracując jako nauczyciel w szkołach zawodowych: handlowej i zegarmistrzowskiej.mały|Grób prof. Witolda Taszyckiego na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie|323x323px W latach 1945–1946 współorganizował slawistykę i polonistykę na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i na Uniwersytecie Wrocławskim, od 1946 do 1969 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Od 1939 był członkiem PAU, od 1946 uczestniczył w pracach Komisji Ustalania Nazw Miejscowości, kierownik referatu łużyckiego Komitetu Słowiańskiego, w 1956 został członkiem rzeczywistym PAN. W l. 1961–1979 był kierownikiem Zakładu Językoznawstwa PAN w Krakowie. W październiku 1977 uzyskał doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego.

1 lutego 1930 zawarł związek małżeński z Haliną z Gieysztorów (1909–1994). Jego córką była Maria Dobrosława Taszycka (1934–2015). – znawczyni zabytków tkanin polskich, pracownik Muzeum Narodowego w Krakowie.

Zmarł 8 sierpnia 1979 w Krakowie. Pochowany razem z żoną i córką na cmentarzu Salwatorskim (sektor SC9, rząd B, nr grobu 2).

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1962) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za wybitne zasługi w dziedzinie nauki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (15 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 15 stycznia 1955 r. Nr 0/165 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka Zasłużony Nauczyciel PRL Medal „Merentibus” (Uniwersytet Jagielloński) Złota Odznaka „Za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa”

Wybrane publikacje Był redaktorem serii Rozprawy z Onomastyki Słowiańskiej oraz szeregu czasopism i słowników. Był między innymi współautorem – wraz ze Stanisławem Jodłowskim – Zasad pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym, edytorem wielu zabytków literatury staropolskiej: Psałterza floriańskiego, Najdawniejszych zabytków języka polskiego i Krótkiej rozprawy między trzema osobami: Panem, Wójtem i Plebanem Mikołaja Reja. Polskie nazwy osobowe (1924) Najdawniejsze polskie imiona osobowe (1926) Najdawniejsze zabytki języka polskiego (1927) Językoznawstwo polskie w latach 1915–1930 (1931) Językoznawstwo polskie w latach 1915–1930. Cz. 2. Onomastyka (1932) Apostołowie słowian św. Cyryl i Metody (1933) Nasza mowa ojczysta (1933) Dwie nazwy rzeczne Nary i Pełry: kilka uwag o dawnych tematach na -ū- (1934) Gwary ludu polskiego (1934) Zasady pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym (wraz ze Stanisławem Jodłowskim) (1936) Działalność naukowa Stanisława Szobera (1879–1938) (1938) Dwa rozdziały z historycznej dialektologii polskiej. 1, Przejście połączenia tart → tert. 2, Przyrostki -k, -c i formy podobne (1947) Patronimiczne nazwy miejscowe na Mazowszu (1947) Dawność t. zw. mazurzenia w języku polskim (1948) Jak kobieta w niewiastę się przeobraziła (1948) Nazwy wrocławskich dzielnic i przedmieści (1948) Południowo-zachodnia granica mazurzenia i przejścia -ch → -k (1950) Dotychczasowy stan badań nad pobytem drużyn germańskich na ziemiach polskich w świetle toponomastyki (1951) Język ludowy w „Krakowiakach i Góralach” W. Bogusławskiego (1951) Geneza polskiego języka literackiego w świetle faktów historyczno-językowych (1951) Kultura językowa polskiego Renesansu (1953) Onomastyka (1958) Odmiana rzeczowników typu: sędzia, sędziego... w perspektywie historycznej (1964) Historia języka polskiego (1965) Onomastyka i historia języka polskiego (1968)

Przypisy

Bibliografia

Pochowani na salwatorze. Witold Taszycki (1898–1979), Tygodnik Salwatorski.

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Sofijskiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Zmarli w 1979 Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy leksykografowie Kategoria:Polscy językoznawcy