Antonio Banderas, właśc. José Antonio Domínguez Bandera (ur. 10 sierpnia 1960 w Maladze) – hiszpański aktor, reżyser, producent filmowy, model i piosenkarz. Jedna z największych i najpopularniejszych gwiazd kina hiszpańskiego i amerykańskiego oraz symbol męskiego seksapilu. Występował w produkcjach hiszpańskich, europejskich, jak i amerykańskich takich jak Zabójcy (1995), Evita (1996), Wywiad z wampirem (1994), Filadelfia (1993), Desperado (1995), Maska Zorro (1998), Mali agenci (2001), Wytańczyć marzenia (2006) czy Niezniszczalni 3 (2014). Laureat Złotej Palmy w Cannes dla najlepszego aktora za rolę w filmie Ból i blask Pedro Almodovara. Za ten sam film nominowany do Oscara w kategorii dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.
18 października 2005 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Maladze w rodzinie rzymskokatolickiej. Jego rodzicami byli nauczycielka doña Ana Bandera Gallego i policjant Guardia Civil José Domínguez Prieto. Dorastał wraz z młodszym bratem Francisco Javiarem Bandera „Chico”.
Początkowo chciał zostać zawodowym piłkarzem, ale zakończył treningi po tym, jak w wieku 14 lat złamał nogę. Kiedy rok później zobaczył na scenie musical Hair, postanowił, że zostanie aktorem. W 1974 ukończył School of Dramatic Art w Madrycie.
Kariera Opuścił szkołę i w wieku 19 lat udał się do Madrytu w celu rozpoczęcia kariery w hiszpańskim przemyśle filmowym. W 1980 związał się z hiszpańskim Teatrem Narodowym. Z powodu cenzury politycznej za rządów Francisco Franco został aresztowany przez hiszpańską policję za udział w sztuce Bertolta Brechta i całą noc spędził na policji. Podczas pracy z małym zespołem teatralnym, z którym dawał występy na ulicy, miał trzy lub cztery takie aresztowania. Dorabiał jako kelner, pracował w sklepie i małym kinie La Movida Madrileña, a także jako model (174 cm wzrostu) dla firmy Ralph Lauren i domu mody Gucci.
Po debiucie na scenie w sztuce Los Tarantos (1981) i na ekranie w filmie Sztuczne rzęsy (Pestanas postizas, 1982), zagrał w pięciu obrazach Pedro Almodóvara: komedii Labirynt namiętności (Laberinto de pasiones, 1982) u boku Imanola Ariasa, dreszczowcu Matador (Matador, 1986) z Carmen Maurą jako nadpobudliwy i wrażliwy Ángel Giménez, melodramacie Prawo pożądania (La Ley del Deseo, 1987) w roli heteroseksualnego wdającego się w miłość homoseksualną nieprzewidywalnego Antonia Beníteza, komediodramacie Kobiety na skraju załamania nerwowego (Mujeres al borde de un ataque de nervios, 1988) jako słodki Carlos oraz dramacie kryminalnym Zwiąż mnie (¡Átame!, 1990) w roli zdesperowanego Ricky’ego.
W 1991 pojawił się na planie filmu dokumentalnego z trasy koncertowej Madonny W łóżku z Madonną (Madonna: Truth or Dare). Po raz pierwszy wystąpił w hollywoodzkiej produkcji – dramacie muzycznym Królowie mambo (The Mambo Kings, 1992) u boku Armanda Assante. W dramacie Jonathana Demme’a Filadelfia (Philadelphia, 1993) zagrał partnera prawnika-nosiciela wirusa HIV (Tom Hanks). Ogromnym sukcesem okazała się rola wędrowca-samotnika, muzyka z futerałem na gitarę wypełnionym bronią, który przemierza Meksyk w poszukiwaniu morderców swej ukochanej w gangsterskim filmie akcji Roberta Rodrigueza Desperado (1995). W filmie muzycznym będącym adaptacją musicalu Andrew Lloyda Webbera i Tima Rice’a Evita (1996) z Madonną jako narrator ujawnił swoje zdolności wokalne. Pochlebne recenzje przyniosła mu kreacja Alejandro Murriety, czyli Zorro w filmie przygodowym Martina Campbella Maska Zorro (The Mask of Zorro, 1998) z Anthonym Hopkinsem i Catherine Zetą-Jones.
Zadebiutował jako reżyser komediodramatu Wariatka z Alabamy (Crazy in Alabama, 1999) z Melanie Griffith, Davidem Morse, Lucasem Black, Cathy Moriarty, Meatem Loafem, Robertem Wagnerem i Elizabeth Perkins.
W 2003 trafił na Broadway w roli Guido Continiego w Arthura Kopita Nine, za którą otrzymał nagrodę Theatre World i Drama Desk Award oraz był nominowany do Tony Award.
Użyczył głosu Kotu w Butach w filmie Shrek 2 (2004), jego sequelach Shrek Trzeci (2007) i Shrek Forever (2010) oraz spin-offie Kot w butach (2011).
W serialu National Geographic Geniusz: Picasso (Genius: Picasso, 2017) wcielił się w postać Pabla Picassa. Za rolę starzejącego się reżysera w Bólu i blasku (2019) Pedro Almodóvara otrzymał nagrodę aktorską na 72. MFF w Cannes.
Życie prywatne 27 lipca 1987 poślubił Anę Lezę, z którą rozwiódł się w 1996. 14 maja 1996 zawarł związek małżeński z Melanie Griffith, z którą ma córkę Stellę del Carmen (ur. 24 września 1996). Jest ojczymem Alexandra Bauera i Dakoty Mayi Johnson. 4 grudnia 2015 doszło do rozwodu.
W 2009 Banderas przeszedł operację łagodnego guza pleców. W przemówieniu na Festiwalu Filmowym w Maladze w marcu 2017 roku Banderas ujawnił, że 26 stycznia 2017 doznał zawału serca, ale stwierdził, że „nie był on poważny i nie spowodował żadnych uszkodzeń”. Po tym incydencie przeszedł operację serca, wszczepiając trzy stenty do tętnic.
Został honorowym legionistą Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej i przez kilka lat w każdy Wielki Czwartek brał udział w ceremonii Traslado del Cristo de la Buena Muerte, podczas której legioniści wynosili ze swojego kościoła garnizonowego w Maladze na wyprostowanych dłoniach potężny krucyfiks, śpiewając hymn Legii „El novio de la muerte”.
18 października 2025 roku jego córka Stella poślubiła Polaka Alexa Gruszynskiego w Hiszpanii. Jest synem polskiego operatora filmowego pochodzącego z Warszawy, Alexandra Gruszynskiego, znanego z pracy przy takich produkcjach jak Beverly Hills, 90210.
Filmografia Rok Film Rola Reżyser 1982Sztuczne rzęsy (Pestañas postizas) Antonio Juan Enrique BellochLabirynt namiętności (Laberinto de pasiones)SadecPedro Almodóvar1983Y del seguro... líbranos Señor!PipiAntonio del Real 1984Sprawa Almery (El caso Almería)Juan LuquePedro CostaPan Galindez (El señor Galíndez)EduardoRodolfo KuhnSzczudła (Los zancos)AlbertoCarlos Saura 1985Dwór Faraona (La corte de Faraón)Fray JoséJosé Luis García SánchezRéquiem por un campesino españolPacoFrancesc BetriuCaso CerradoPresoSteven Feldman 1986Układanka (Puzzle)AndrésLluís Josep Comerón27 godzin (27 horas)RafaMontxo ArmendárizMatador (Matador)ÁngelPedro AlmodóvarDelirios de amorkochanek JaimeCristina Andreu 1987Así como habían sidoDamiánAndrés LinaresPrawo pożądania (La ley del deseo) Antonio Benítez Pedro Almodóvar 1988Kobiety na skraju załamania nerwowego (Mujeres al borde de un ataque de nervios)CarlosKobieta twojego życia (La Mujer de tu vida: La mujer feliz)Antonio LópezGonzalo Suárez, José Miguel GangaEl placer de matarLuisFélix RotaetaBâton RougeAntonioRafael Monleón 1989Bajarse al moroAlbertoFernando ColomoEl actoCarlosHéctor FaverBiała gołębica (La Blanca Paloma)MarioJuan MiñónSi te dicen que caíMarcosVicente Aranda 1990Zwiąż mnie (!Átame!)RickyPedro AlmodóvarPod wiatr (Contra el viento)JuanPaco Periñán (w napisach: Francisco Periñán) 1991W łóżku z Madonną (Madonna: Truth or Dare, In Bed with Madonna)w roli samego siebieAlek Keshishian, Mark Aldo MiceliTerranova (Terra Nova)AntonioCalogero Salvo1992Królowie mambo (The Mambo Kings)Néstor CastilloArne Glimcher 1993Benito (Il Giovane Mussolini, TV)Benito MussoliniGianluigi CalderoneDom dusz (The House of the Spirits)Pedro Tercero GarcíaBille AugustZniewaga (¡Dispara!)MarcosCarlos SauraFiladelfia (Philadelphia)Miguel ÁlvarezJonathan Demme 1994Wywiad z wampirem (Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles)wampir ArmandNeil JordanDe amor y de sombraFranciscoBetty Kaplan 1995Zabójcy (Assassins)Miguel BainRichard DonnerNigdy nie rozmawiaj z nieznajomym (Never Talk to Strangers)Tony RamirezPeter HallDesperadoEl Mariachi (Manito)Robert RodriguezCztery pokoje (Four Rooms)mąż (odc. „The Misbehavers”)Robert RodriguezRapsodia Miami (Miami Rhapsody)AntonioDavid FrankelZbyt wiele (Two Much)Art DodgeFernando Trueba1996EvitaChe GuevaraAlan Parker1998Maska Zorro (The Mask of Zorro)Alejandro Murrieta/ZorroMartin Campbell 1999 Wariatka z Alabamy (Crazy in Alabama) – Antonio Banderas Kumpel do bicia (Play It to The Bone) César Domínguez Ron SheltonTrzynasty wojownik (The 13th Warrior)Ahmad ibn FadlanJohn McTiernanParada oszustów (The White River Kid)Morales PittmanArne Glimcher 2001Mali agenci (Spy Kids)Gregorio „Greg” CortezRobert RodriguezGrzeszna miłość (Original Sin)Luís VargastMichael CristoferPytanie do Boga (The Body)ks. Matt GutiérrezJonas McCord 2002FridaDavid Alfaro SiqueirosJulie TaymorMali agenci 2: Wyspa marzeń (Spy Kids 2: Island of Lost Dreams)Gregorio „Greg” CortezRobert RodriguezBallistic (Ballistic: Ecks vs. Sever)agent Jeremiah EcksWych KaosayanandaFemme FataleNicolas BardoBrian De Palma 2003Pewnego razu w Meksyku: Desperado 2 (Once Upon a Time in Mexico)El Mariachi Robert RodriguezMali agenci 3D: Trójwymiarowy odjazd (Spy Kids 3: Game Over)Gregorio „Greg” CortezMroczna Argentyna (Imagining Argentina)Carlos RuedaChristopher HamptonPancho Villa we własnej osobie (And Starring Pancho Villa as Himself)Pancho VillaLarry Gelbart2004Shrek 2Kot w butach (dubbing)Andrew Adamson, Kelly Asbury, Conrad Vernon2005Legenda Zorro (The Legend of Zorro)Don Alejandro de la Vega/ZorroMartin Campbell 2006Wytańczyć marzenia (Take the Lead)Pierre DulaineLiz FriedlanderMiasto śmierci (Bordertown)Alfonso DiazGregory Nava2007Shrek TrzeciKot w butach (dubbing)Chris Miller, Raman Hui 2008Niewinna (The Other Man)RalphRichard EyreCentralne biuro uwodzenia (My Mom’s New Boyfriend)Tommy Lucero/MartinezGeorge Gallo2009Złodziejski kodeks (Thick as Thieves)Gabriel MartinMimi Leder 2010Poznasz przystojnego bruneta (You Will Meet a Tall Dark Stranger)Greg ClementeWoody AllenShrek Forever (Shrek Forever After)Kot w butach (dubbing)Mike Mitchell 2011Kot w butach (Puss in boots)Kot w butach (dubbing)Chris MillerSkóra, w której żyję (La piel que habito)dr LedgardPedro AlmodóvarMali agenci 4D: Wyścig z czasem (Spy Kids: All the Time in the World)Gregorio CortezRobert RodriguezŚcigana (Haywire)RodrigoSteven Soderbergh2012Ruby SparksMortJonathan Dayton i Valerie Faris 2013Maczeta zabija (Machete Kills)El CamaleónRobert RodriguezRysiek Lwie Serce (Justin y la espada del valor)Sir Clorex (głos)Manuel Sicilia2014Niezniszczalni 3 (The Expendables 3)GalgoPatrick HughesAutomata (Autómata) Jacq Vaucan Gabe Ibáñez 2015SpongeBob: Na suchym lądzie Burgerobrody (głos) Paul Tibbitt 2016Altamira Marcelino Sanz de Sautuola Hugh Hudson 2017Czarny motyl (Black Butterfly)Paul LopezBrian GoodmanOchroniarz (Security)Eduardo „Eddie” DeaconAlain DesrochersPułapka (Bullet Head)BluePaul SoletAkt zemsty (Acts of Vengeance)Frank ValeraIsaac Florentine2018To właśnie życie (Life Itself)Pan SaccioneDan Fogelman 2019Ból i blask (Dolor y gloria)Salvador MalloPedro AlmodóvarPralnia (The Laundromat)Ramón FonsecaSteven SoderberghLamborghiniFerruccio LamborghiniBobby Moresco 2020 Doktor Dolittle (Dolittle) Król Rassouli Stephen Gaghan 2021 Boscy (Competencia oficial) Félix Rivero Mariano Cohn i Gastón Duprat Bodyguard i żona zawodowca (The Hitman’s Wife’s Bodyguard) Aristotle Papadopolous, grecki potentat żeglugowy Patrick Hughes 2022 Kot w butach: Ostatnie życzenie (Puss in Boots: The Last Wish) Kot w butach (głos) Joel Crawford Pora odkupienia (The Enforcer) Cuda Richard Hughes Uncharted Santiago Montanna Ruben Fleischer Kryptonim Banshee (Code Name Banshee) Caleb Jon Keeyes 2023 Droga do Betlejem (Journey to Bethlehem) Herod Wielki Adam Anders Indiana Jones i artefakt przeznaczenia (Indiana Jones and the Dial of Destiny) Renaldo James Mangold 2024 Na tropie zabójcy (Cult Killer) Mikeal Tallini Jon Keeyes Czyściciele (The Clean Up Crew) Gabriel Babygirl Jacob Mathis, reżyser teatralny, mąż Romy i ojciec Isabel i Nory Halina Reijn Paddington w Peru (Paddington in Peru) Hunter Cabot Dougal Wilson 2026 Shrek 5 Kot w butach (głos) Walt Dohrn, Conrad Vernon
Nagrody i nominacje