thumb|Pomnik Josepha i Xaviera de Maistre w zamku w Chambéry Xavier de Maistre (ur. 10 października 1763 w Chambéry, zm. 12 czerwca 1852 w Petersburgu) – sabaudzki malarz i wojskowy, pisarz tworzący w języku francuskim.
Życiorys Urodził się w sabaudzkiej arystokratycznej rodzinie, jako najmłodszy z dwanaściorga rodzeństwa, jego starszym bratem był Joseph de Maistre. Mając osiemnaście lat wstąpił do wojska Królestwa Sardynii. Stacjonował w Chambéry, w Turynie oraz w Aoście (przez pięć lat), gdzie pobierał lekcje rysunków. Brał udział w walkach z wojskami francuskimi, które wkroczyły do Sabaudii. W 1798 roku, po wycofaniu się pokonanego Karola Emanuela IV z terenów Sabaudii i Piemontu, de Maistre wstąpił do wojsk rosyjskich dowodzonych przez Aleksandra Suworowa i kontynuował walkę z oddziałami napoleońskimi. Po rozwiązaniu koalicji rosyjsko-austriackiej pojechał wraz z Suworowem do Rosji.
Mieszkał w Moskwie, a następnie w Petersburgu, nadal służył w armii, brał udział w wojnie przeciw Napoleonowi, a także w wyprawie przeciw Czeczenom na Kaukaz, po której został awansowany do stopnia generała.
W 1813 roku ożenił się ze spokrewnioną z carem Elżbietą Zagriacką, mieli czworo dzieci. Ze względu na stan zdrowia dzieci (cała czwórka zmarła), de Maistre w latach 1826-1838 podróżował po Europie, odwiedzając Włochy, Francję i Niemcy. Po śmierci dzieci i żony (w 1850 roku), odsunął się od działalności publicznej i życia towarzyskiego. Zmarł w 1852 roku.
Twórczość Podczas pobytu w Turynie, Xavier de Maistre brał udział w pojedynku, za co został skazany na areszt domowy. Czterdzieści dwa dni uwięzienia stały się podstawą powieści Podróż dookoła pokoju. Xavier przekazał jej rękopis bratu, który bez jego wiedzy opublikował go w 1795 roku. Powieść zyskała znaczną popularność, co skłoniło jej autora do napisania kontynuacji, zatytułowanej Nocna wyprawa dookoła pokoju.
Przebywając w Petersburgu de Maistre prowadził bibliotekę wojskową, a także malował, głównie portrety i pejzaże. Większość z nich uległa zniszczeniu w pożarze Pałacu Zimowego w 1837 roku. W Rosji powstały jego kolejne książki, w tym Trędowaty z miasta Aosta, zainspirowana autentycznym wydarzeniem z czasu pobytu w Aoście, kiedy de Maistre miał okazję rozmawiać z zamkniętym w wieży trędowatym. Do utworu de Maistre'a nawiązał Gustaw Herling-Grudziński w opowiadaniu Wieża.
Wybrane publikacje Podróż dookoła pokoju (Voyage autour de ma chambre 1794), przeł. Szymon Żuchowski Trędowaty z miasta Aosta (Le Lépreux de la Cité d’Aoste 1811 Więźniowie Kaukazu (Les Prisonniers du Caucase 1825) Młoda Syberyjka (La jeune Sibérienne, 1825) Nocna wyprawa dookoła pokoju (Expédition nocturne autour de ma chambre, 1825)
Przypisy
Bibliografia "Literatura na Świecie" nr 7-8/2015 – blok poświęcony twórczości de Maistre'a. Biografia w The Project Gutenberg EBook of Encyclopaedia Britannica, 11th Edition, Volume 17, Slice 4
Linki zewnętrzne Xavier de Maistre – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Francuscy pisarze XIX wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Chambéry Kategoria:Pochowani na luterańskim Cmentarzu Smoleńskim w Petersburgu Kategoria:Urodzeni w 1763 Kategoria:Zmarli w 1852