Jurydyki Krakowa – zespół jurydyk otaczających miasta Kraków (czyli współcześnie krakowskie Stare Miasto) oraz Kleparz, rozwijający się od średniowiecza aż do końca XVIII wieku, kiedy zostały zlikwidowane i przyłączone do miasta. Ich największy rozwój przypadł na XVI i XVII wiek.

Podobnie jak inne jurydyki na ziemiach polskich, nie podlegały one władzom miejskim i nie miały względem miasta żadnych obowiązków, a często konkurowały z rzemieślnikami z cechów miejskich. Jurydyki krakowskie miały różnych właścicieli – stanowiły własność nie tylko szlachecką lub kościelną, ale również królewską, miejską lub uniwersytecką.

W XVII i XVIII wieku wokół Krakowa istniały następujące jurydyki (idąc od Wawelu zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara) : Podzamcze (królewska) Groble (szlachecka) Wielkorządowa (Smoleńsko wielkorządowe) (królewska) Węgrzeckie (królewska) Kolegiackie (uniwersytecka) Wygoda (Margrabszczyzna) (szlachecka) Smoleńsko (kościelna) Jurydyka Probostwa Bożego Miłosierdzia (kościelna) Nowy Świat (miejska) Stajnie biskupie Tęczyńskie (szlachecka) Retoryka (szlachecka) Gramatyka (uniwersytecka) Garbary (miejska) Biskupie (kościelna) Błonie (kościelna, miejska i królewska) Pędzichów (kościelna) Szlak (kościelna) Jurydyka Wikariuszy św. Floriana (kościelna) Jurydyka Proboszcza św. Floriana (kościelna) Strzelnica (miejska) Lubicz (Morsztynowskie) (szlachecka) Wesoła (szlachecka) Radziwiłłowska (szlachecka) Jurydyka Probostwa św. Mikołaja (kościelna) Brzeg Miejski (miejska).

Przypisy

!