Henryk Kozłowski (ur. 30 października 1945 w Warszkówku) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, członek rzeczywisty PAN, specjalista w dziedzinie chemii bionieorganicznej i główny twórca tego nurtu naukowego w Polsce.

Życiorys W roku 1968 ukończył studia chemiczne na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego i rozpoczął przewód doktorski pod kierownictwem Bogusławy Jeżowskiej–Trzebiatowskiej. W 1973 roku uzyskał stopień doktora, a w roku 1977 stopień doktora habilitowanego. W latach 1974–1975 odbył staż podoktorski na Uniwersytecie Tokijskim. W 1989 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1992 profesora zwyczajnego.

Od początku swojej kariery naukowej związany z Instytutem Chemii (później Wydziałem Chemii) Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie przeszedł przez kolejne szczeble kariery zawodowej, pracując na stanowisku asystenta (1969–1973), adiunkta (1973–1979), docenta (1979–1989), profesora nadzwyczajnego (1989–1992) i profesora zwyczajnego (od 1992). Od 1979 kierownik Zespołu Strukturalnej Chemii Bionieorganicznej (od 1992 roku jest to Zespół Chemii Bionierganicznej i Biomedycznej) w Instytucie/Wydziale Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1982–1984 i 1993–1996 był zastępcą dyrektora Instytutu Chemii. Od 1993 kierownik Zakładu Dydaktycznego Chemii Bionieorganicznej (później Chemii Biologicznej). W latach 1996–1999 pełnił funkcję prodziekana ds. nauki i współpracy z zagranicą na Wydziale Chemii. W latach 1995–1999 był senatorem Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1996–1999 był członkiem senackiej Komisji Nauki i Współpracy z Zagranicą.

Był profesorem wizytującym m.in. na uniwersytetach we Florencji, Paryżu, Sassari, Lille, Strasburgu, Tuluzie i Kijowie.

Od 2015 pracuje na stanowisku Dyrektora Departamentu Biotechnologii we Wrocławskim Centrum Badań EIT+.

Badania Tematyka jego badań obejmuje zagadnienia chemii bionieorganicznej, np.: termodynamika, struktura i właściwości biologiczne układów zawierających jony metali struktura i funkcja biomolekuł (aminokwasów, peptydów i ich analogów fosfonowych, oksymowych i hydroksamowych; kwasów nukleinowych i ich podjednostek, kwasów peptydonukleinowych oraz nukleozydów modyfikowanych; cukrów i polisacharydów) i ich oddziaływanie z jonami metali donacja siarkowa w układach bionieorganicznych wpływ jonów metali na chemię i biochemię leków (m.in. tetracyklin, antracyklin, famotydyny) i pestycydów elektrochemia układów bionieorganicznych chemia bionieorganiczna metali toksycznych (m.in. Ni, Cd, Pb, Cr, Al) oraz molekularne mechanizmy toksyczności metali (m.in. karcynogenezy wywołanej związkami metali) mechanizmy neurodegeneracji homeostaza jonów metali w białkach bakteryjnych oddziaływanie jonów metali z białkami zawierającymi sekwencje polihistydylowe o motywie His-tag

Osiągnięcia naukowe Opublikował ponad 500 artykułów w czasopismach naukowych. Jest autorem/współautorem 16 rozdziałów w książkach, m.in. „Metallochemistry of Neurodegeneration: Biological, Chemical and Genetic Aspects”. W latach 1986–2015 jego prace były cytowane około 10 000 razy. Wypromował 33 doktorów oraz ponad 120 magistrów. Wygłosił ponad 400 wykładów na konferencjach naukowych.

Członkostwo oraz działalność w krajowych towarzystwach i organizacjach naukowych Członek Polskiego Towarzystwa Biofizycznego (od 1979, wiceprzewodniczący w latach 1980–1983, przewodniczący Oddziału Wrocławskiego w latach 1983–1986) Członek Polskiego Towarzystwa Biochemicznego (od 1986) Członek Polskiego Towarzystwa Chemicznego (od 1993) Wiceprzewodniczący Komisji Biologii Molekularnej Oddziału Wrocławskiego Polskiej Akademii Nauk (od 1991) Członek Sekcji Biologii Molekularnej Komitetu Badań Naukowych (1991–1994) Wiceprzewodniczący Komisji Biologii Molekularnej i Biotechnologii Oddziału Wrocławskiego Polskiej Akademii Nauk (1996–1998) Członek Rady Programowej kierunku Ochrona Środowiska na Wydziale Nauk Przyrodniczych U.Wr. (od 1997) Członek Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów (1997–2006) Członek Rady Naukowej Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu (1999–2002) Ekspert w pilotażowym projekcie „Foresight” w dziedzinie „Zdrowie i życie”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (od 2004) Przewodniczący Rady Naukowej Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi (od 2015) Członek Korespondent Polskiej Akademii Nauk (od 2010); od 2016 członek rzeczywisty Członek Narodowego Centrum Nauki w latach 2010-2016 (przewodniczący Komisji Nauk Ścisłych i Technicznych)

Członkostwo oraz działalność w międzynarodowych towarzystwach i organizacjach naukowych Przewodniczący komitetu COST Action D8 "Chemistry of Metals in Medicine" (1996–2001) Koordynator COST Action D8 "Molecular Mechanisms of Metal-Induced Toxicity and Carcinogenicity" (1998–2001) Polski delegat komitetu zarządzającego COST Action D20 "Metal Compounds in the Treatment of Cancer and Viral Diseases MCCV" (2000–2005) Polski delegat komitetu zarządzającego COST Action D34 "Molecular Targeting and Drug Design in Neurological and Bacterial Diseases" (2005–2010) Polski delegat komitetu zarządzającego COST Action D39 “Metallo-Drug Design and Action” (2006–2011) Polski delegat komitetu zarządzającego COST Action CM1003 „ Biological oxidation reactions – mechanisms and design of new catalysts” (2011–2015) Członek Society of Biological Inorganic Chemistry, SBIC (od 1999) Członek The Royal Society of Chemistry, CChem FRSC (od 1999) Chartered Scientist Royal Society of Chemistry, CSi CChem FRSC (od 2004) Członek Alberta Prion Research Institute, Canada (od 2005) Przewodniczący the Discussion Group Chemistry in Life Sciences Division in The European Association for Chemical and Molecular Sciences (2009–2014)

Działalność w radach redakcyjnych czasopism naukowych Członek Rady Naukowej „Inorganica Chimica Acta. Boinorganic Section” (1982–1989). Członek komitetów redakcyjnych: „Metal Based Drugs” (1992–1996), „Dalton Transactions”(1997–2003), „New Journal of Chemistry” (od 2003), „Polish Journal of Chemistry” (2003–2005), „Journal of Inorganic Biochemistry” (2006–2010).

Organizacja konferencji naukowych Organizator (lub współorganizator) 39 konferencji naukowych, m.in.: cyklu "Symposium on Inorganic Biochemistry and Molecular Biophysics" (1985, 1989, 1991, 1995, 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2010) stanowiącego przegląd aktualnego stanu wiedzy w dziedzinie chemii bionieorganicznej pierwszej w Polsce konferencji naukowej sponsorowanej przez Europejską Fundację Naukową i NATO "ESF Workshop on Non-platinum Metals as Drugs Chemotherapeutics and Related Compounds" (1996) 2nd European Conference on Chemistry for Life Science – konferencji reprezentującej aktywność Grupy Dyskusyjnej Chemistry for Life Sciences w ramach The European Association for Chemical and Molecular Science (Wrocław, 2007) EUROBIC9 – 9th European Biological Inorganic Chemistry Conference (Wrocław, 2008)

Odznaczenia, wyróżnienia i nagrody Nagroda Roku Nauki Polskiej (1973) Nagroda Polskiej Akademii Nauk (1980) Nagrody Ministra Edukacji Narodowej (1984, 1988, 1991, 1992, 1997, 1999, 2003) Nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego Nauki i Techniki (1973, 1977, 1978, 1982) Nagrody Sekretarza Naukowego PAN (trzykrotnie: 1972, 1975, 1983) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990) Medal Komisji Edukacji Narodowej (2000) Nagroda Naukowa im. Marii Skłodowskiej-Curie w dziedzinie chemii (2002) tytuł doktora honoris causa Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Shevchenki w Kijowie, Ukraina (2009) Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego (2009) Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej (2011) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2012) Medal Wydziału Chemii Politechniki Wrocławskiej (2012) Tytuł Honorowego Profesora Politechniki Wrocławskiej (2013) Nagroda Prezesa Rady Ministrów (2013) tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego (2014) Medal Okolicznościowy PTChem (2014)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego