thumb|Województwo olsztyńskie w latach 1946–1950 Województwo olsztyńskie – jedno z województw istniejących w Polsce w latach 1946–1975.

Województwo powstałe na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 29 maja 1946 roku z dawnego okręgu mazurskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. ws. tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych ().

Okręg Mazurski (Okręg IV) powstał 14 marca 1945 r. i obejmował 27 tys. km² powierzchni, w tym powiaty elbląski, sztumski, kwidzyński i malborski. Siedzibą Okręgu był Białystok, a później Olsztyn.

7 lipca tego roku powiaty Powiśla włączono do woj. gdańskiego, a powiaty: ełcki, olecki i gołdapski do woj. białostockiego. Rządcą Okręgu był pełnomocnik rządu na Okręg Mazurski (najpierw Jerzy Sztachelski, a po nim Jakub Prawin).

6 marca 1950 roku do województwa przyłączono powiat nowomiejski z województwa pomorskiego (przemianowanego tego dnia na bydgoskie) i powiat działdowski z województwa warszawskiego.

Według danych z 1950 ponad 25% spośród Polaków przesiedlonych na teren województwa po II wojnie światowej stanowili KresowianieAtlas historyczny Polski, Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa-Wrocław 1985, tabl.53., .

Ludność DataLiczba mieszkańcówogółemmiejska (%)wiejska (%)14 II 1946 (spis sumaryczny)351 828 101 857 (28,95%) 249 971 (71,05%)3 XII 1950 (spis powszechny)689 376 201 948 (29,29%) 487 428 (70,71%)31 XII 1956839 tys.277 tys. (33%)562 tys. (67%)1959878,3 tys.b.d. (35%)b.d. (65%)6 XII 1960 (spis powszechny)881 332 315 701 (35,82%) 565 631 (64,18%)1962910,9 tys.b.d. (36,5%)b.d. (63,5%)31 XII 1963929 tys.340 tys. (36,6%)589 tys. (63,4%)31 XII 1965956,6 tys.b.d.b.d.1967973,2 tys.b.d.b.d.31 XII 1968981 tys.386 tys. (39,3%)595 tys. (60,7%)8 XII 1970 (spis powszechny)979 204 401 482 (41%) 577 722 (59%)31 XII 1971980,9 tys.408 tys. (41,6%)572,9 tys. (58,4%)31 XII 1972992,1 tys.413,4 tys. (41,7%)578,7 tys. (58,3%)31 XII 19731001 tys.428 tys. (42,8%)573 tys. (57,2%)31 XII 19741012 tys.440 tys. (43,5%)572 tys. (56,5%)

Podział administracyjny 1946 Powiat Powierzchnia(km²) Liczba ludności14 II 1946ogółemna km²bartoszycki 473 10 978 23braniewski 1299 10 701 8giżycki 897 16 674 19iławecki 574 4484 8kętrzyński 1199 18 520 15lidzbarski 1096 22 460 21morąski 1265 21 160 17mrągowski 1232 34 396 28nidzicki 1146 15 444 13Olsztyn (miejski) 53 29 053 547olsztyński 1303 29 968 23ostródzki 1536 31 394 20pasłęcki 858 13 366 16piski 1684 15 674 9reszelski 851 23 002 27suski 1038 16 606 16szczycieński 1703 32 681 19węgorzewski 1112 5267 5

1973 Źródło: Powiat Powierzchnia(km²) Liczba ludności31 XII 1972 Miasta Gminy Siedzibaogółem (tys.)na km²ogółemw tym posiadające wspólną radę narodową z gminami bartoszycki 1125 52,8 47 32 5 Bartoszyce biskupiecki 949 46,3 49 3 2 4 Biskupiec braniewski 1353 51,2 38 4 2 6 Braniewo działdowski 910 51,6 57 2 1 6 Działdowo giżycki 944 46 49 2 1 4 Giżycko iławski 1133 63,3 56 3 2 5 Iława kętrzyński 1124 59,2 53 3 2 6 Kętrzyn lidzbarski 1066 48,9 46 2 0 6 Lidzbark Warmiński morąski 1203 51,4 43 1 0 5 Morąg mrągowski 1127 44,5 39 2 0 4 Mrągowo nidzicki 1139 34,9 31 1 0 5 Nidzica nowomiejski 846 52,7 62 2 0 5 Nowe Miasto Lubawskie Olsztyn (miejski) 58 99 1695 1 nd. nd. Olsztyn olsztyński 1343 45,5 34 2 2 7 ostródzki 1345 69,5 52 1 0 6 Ostróda pasłęcki 816 33,4 41 1 0 5 Pasłęk piski 1765 49,9 28 4 3 4 Pisz szczycieński 1946 63,2 32 1 0 7 Szczytno węgorzewski 873 28,8 33 1 0 5 Węgorzewo

Wojewodowie olsztyńscy Wojewodowie olsztyńscy w latach 1944–1950 17.03.1945–28.12.1945: Jakub Prawin PPR 28.12.1945–08.09.1947pełnomocnik Rządu RP na okręg mazurski (1945–1946) i wojewoda olsztyński (1946–1947): Zygmunt Robel SP 08.09.1947–05.10.1948: Wiktor Jaśkiewicz PPR 06.10.1948–28.06.1950: Mieczysław Moczar PZPR

Wojewodowie olsztyńscy i Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w latach 1950–1975 Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej 13.04.1950–15.04.1952: Mieczysław Moczar PZPR 16.04.1952–31.10.1956: Juliusz Malewski PZPR 31.10.1956–17.12.1959: Zbigniew Januszko PZPR 17.12.1959–26.04.1972: Marian Gotowiec PZPR 26.04.1972–09.12.1973: Sergiusz Rubczewski PZPR

Wojewodowie 31.05.1975–31.12.1975: Sergiusz Rubczewski PZPR

Zobacz też województwo warmińsko-mazurskie

Uwagi

Przypisy

* Kategoria:Województwa 1945–1975 Województwo olsztyńskie