thumb|Kościół w Ukcie Opłakiwanie Chrystusa – obraz olejny Girolama Muziana znajdujący się w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Ukcie (gmina Ruciane-Nida) na Mazurach.
Historia Według Mieczysława Orłowicza w początkach XX wieku w kościele w Ukcie znajdował się obraz Muziana „Złożenie do grobu”, będący własnością berlińskiego Muzeum Sztuk Pięknych. Dzieło zostało przekazane do Ukty w 1863 roku jako depozyt z Galerii Malarstwa w Berlinie, za zgodą króla Wilhelma I. Depozytowi towarzyszył warunek pozostawania obrazu pod nadzorem dyrektora muzeum oraz jego zwrotu w razie nienależytego użytkowania.
Oprawę obrazu stanowi neogotycka nastawa ołtarzowa wykonana z drewna dębowego w berlińskim warsztacie królewskiego stolarza C.W. Franke.
Obraz przetrwał obie wojny światowe oraz okres powojennego zaniedbania świątyni. W 1981 roku kościół został zajęty przez katolików i następnie wykupiony od gminy ewangelickiej, a w 1984 roku erygowano w nim parafię rzymskokatolicką.
W 2010 roku zainteresowanie obrazem ponownie wzbudził Krzysztof A. Worobiec, który zwrócił uwagę na jego powiązania z Muzianem. W 2011 r. przeprowadzono gruntowną konserwację dzieła, finansowaną przez Fundację na Rzecz Ochrony Przyrody i Krajobrazu Mazurskiego Parku Krajobrazowego i Dorzecza Krutyni. Badania potwierdziły XVI-wieczne pochodzenie obrazu.
Obraz figuruje także w niemieckiej bazie dzieł sztuki utraconych "Lost Art Internet-Datenbank", jako Beweinung Christi autorstwa Girolamo Muziano, nr inw. B 158, z adnotacją o przekazaniu go w depozyt do kościoła w Ukcie w 1863 r.
Kompozycja Obraz przedstawia jedną ze scen Pasji – opłakiwanie Chrystusa. Główną postacią jest Jezus na przykrytym całunem katafalku, namalowany w pozycji półsiedzącej. Jego anatomia jest wyraźnie oddana, brakuje śladów męki. Oprócz Jezusa na obrazie obecni są jeszcze: Maria Magdalena (frontalnie), Józef z Arymatei (w kontrapoście), św. Jan Ewangelista, Matka Boska (siedząca) i Nikodem. Kompozycja jest teatralna i estetyzująca, a także zwarta i statyczna, mimo pewnej ekspresji gestów osób przedstawionych. Układy tych osób są oparte na symetrii osiowej. Sześć obecnych na płótnie postaci ukazano w układzie piramidalnym. Światłocień jest płynny.
thumb|Opłakiwanie Chrystusa wraz z nastawą wykonaną przez królewskiego stolarza C.W. Franke
Autorstwo Wiele wskazuje, że autorem obrazu jest Girolamo Muziano, włoski malarz manierystyczny działający w Rzymie w drugiej połowie XVI wieku. Taką atrybucję podaje już katalog zabytków Prus Wschodnich z 1896 r., gdzie wyraźnie wskazano Muziana jako twórcę dzieła. Obraz figuruje także w dokumentacji berlińskiej Gemäldegalerie z numerem inwentarzowym B 158, gdzie przypisany został Girolamowi Muziano.
Dodatkowym potwierdzeniem jest wpis w międzynarodowej bazie "Lost Art Internet-Datenbank", prowadzonej przez Koordinierungsstelle Magdeburg, która obejmuje zaginione i utracone dobra kultury. W bazie obraz z Ukty wymieniany jest jako Beweinung Christi, autorstwa Girolamo Muziano, z dokładnymi wymiarami, proweniencją berlińską i datą przekazania do Ukty w 1863 r.
Choć część badaczy współczesnych (m.in. Patrizia Tosini) sugerowała możliwość związku z kręgiem Livia Agrestiego, dostępne źródła muzealne, katalogowe i konserwatorskie wskazują na Muziana jako autora dzieła.
Przypisy
Kategoria:Pietà (obraz) Ukta Kategoria:Maria Magdalena na obrazach Kategoria:Święty Jan Ewangelista na obrazach Kategoria:Święty Józef z Arymatei na obrazach Kategoria:Święty Nikodem na obrazach Kategoria:Obrazy Girolama Muziana Kategoria:Ukta