Toporzyk – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Toporzyk z siedzibą GRN w Toporzyku utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie białogardzkim w woj. koszalińskim na mocy uchwały nr 43/54 WRN w Koszalinie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Toporzyk i Gaworkowo ze zniesionej gminy Połczyn-Zdrój w tymże powiecie oraz obszar dotychczasowej gromady Gawroniec (ze SłowiankamiPowiat Świdwin) ze zniesionej gminy Ostrowice w powiecie drawskim w tymże województwieUchwała Nr 43/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady województwa koszalińskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 23 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 27 listopada 1954 r., Nr. 17, Poz. 72, § 1).
13 listopada 1954 (z mocą wstecz od 1 października 1954) gromadę włączono do nowo utworzonego powiatu świdwińskiego w tymże województwie, gdzie ustalono dla niej 12 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 2/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Świdwinie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych powiatu świdwińskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 12, Poz. 43)Zapisano błędnie Toporzysko.
1 stycznia 1958 do gromady Toporzyk włączono wsie Cieminko, Smołdzięcino i Kolonia Lipno z gromady Nowe Worowo w powiecie drawskim w tymże województwieGromadę Nowe Worowo włączono do powiatu drawskiego z powiatu szczecineckiego tego samego dnia; z gromady Toporzyk wyłączono natomiast wieś Gaworkowo, włączając ją do nowo utworzonej gromady Połczyn-Zdrój w tymże powiecieUchwała Nr 29 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 14 listopada 1957 roku w sprawie zmian granic niektórych gromad w województwie koszalińskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 12 grudnia 1957 r., Nr. 12, Poz. 57).
31 grudnia 1959, według zapisu w Dzienniku Ustaw z 27 listopada 1959Zapis ten jest niejasny, ponieważ według Dziennika Ustaw z 29 listopada 1957 Lipno wyłączono z gromady Nowe Worowo już dwa lata wcześniej, 1 stycznia 1958, włączając je do gromady Połczyn-Zdrój w powiecie świdwińskim. Trudno zatem ustalić, który z dwóch niejednoznacznych zapisów jest poprawny i zatem w której gromadzie (Nowe Worowo czy Połczyn-Zdrój) i w którym powiecie (drawskim czy świdwińskim) znajdowało się Lipno w latach 1958–1959: Za gromadą Połczyn-Zdrój w powiecie świdwińskim przemawiają okoliczności geograficzne, ponieważ w 1958 roku do powiatu świdwińskiego włączono także Cieminko, Smołdzięcino i Kolonię Lipno z gromady Nowe Worowo (do gromady Toporzyk) oraz Czarnkowie z gromady Kluczewo w powiecie szczecineckim (do gromady Połczyn-Zdrój), co fizycznie odcięłoby Lipno od gromady Nowe Worowo (i powiatu drawskiego), tym bardziej, że jedyna droga z Lipna do Nowego Worowa przebiega przez Smołdzęcino, które w 1958 roku włączono do powiatu świdwińskiego. Pozostawienie zatem Lipna w gromadzie Nowe Worowo utworzyłoby nielogiczną eksklawę powiatu drawskiego na terenie powiatu świdwińskiego. Za gromadą Nowe Worowo w powiecie drawskim przemawia jedynie brak logiki manewru w 1959 roku. Gdyby Lipno w latach 1958–1959 należało do gromady Połczyn-Zdrój, nie miałoby sensu włączania jej 31 grudnia 1959 do gromady Toporzyk, którą tego samego dnia zniesiono i włączono właśnie do gromady Połczyn-Zdrój., do gromady Toporzyk włączono wieś Lipno z gromady Nowe Worowo w powiecie drawskim w tymże województwie, po czym gromadę Toporzyk zniesiono, a jej obszar włączono do gromady Połczyn-Zdrój w powiecie świdwińskimUchwała Nr 20 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 30 września 1959 roku w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie koszalińskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 16 grudnia 1959 r., Nr. 10, Poz. 52).
Uwagi
Przypisy
Toporzyk