Zaczarowany światRyszard Koniczek, Film radziecki w Polsce 1926-1966, Warszawa 1968, s. 53. (ros. Василиса Прекрасная, Wasilisa Priekrasnaja) – czarno-biała radziecka baśń filmowa z 1939 roku w reżyserii Aleksandra Rou na podstawie rosyjskiej baśni ludowej Bajka o carewnie-żabie.
Fabuła W pewnej średniowiecznej wsi mieszkają trzej bracia – najstarszy Anton, średni Agafon, i najmłodszy Iwan. Wiecznie leniwi Anton i Agafon zostają wezwani przez ojca. Nie mogąc już sprawnie prowadzić domostwa, każe im wziąć ślub, by ich potencjalne żony odciążyły go w obowiązkach. Każdy z synów ma wziąć po strzale i wystrzelić ją w polu. Tam gdzie spadną strzały, mają szukać przyszłych żon. Anton i Agafon nie chcą się żenić, uważając że małżeństwo przynosi kłopoty, ale gdy ojciec odmawia robić dla nich posiłki, niechętnie biorą łuki. Strzała Antona trafia do rezydencji dworianina Pietra, i znajduje ją jego wyniosła córka Bielandriasa. Strzała Agafona trafia na dwór kupca Sawy, i podnosi ją jego żarłoczna córka Małanja. Iwan też bierze udział, mimo sprzeciwu ojca że jest za młody na małżeństwo. Jego strzała trafia do jeziora, gdzie znajduje ją ohydna żaba. Iwan postanawia przygarnąć do siebie żabę.
Ojciec braci zamierza przetestować Bielandriasę i Małanję czy nadają się jako chłopskie żony i każe im zebrać pszenicę i związać w snopki. Bielandriasa i Małanja nie zamierzają pracować i do tego wyrzucają za okno żabę Iwana, która zamienia się w piękną pannę i wykonuje całą pracę. Bielandriasa i Małanja orientują kim wcześniej była i chcą wziąć jej żabią skórkę, licząc że nabiorą urody. Podczas szarpaniny rozrywają skórkę i uznają ją spalić w piecu. Po powrocie braci i ich ojca z całodniowego koszenia, Bielandriasa i Małanja przypisują sobie pracę panny, która ujawnia się jako narzeczona Iwana. Przedstawia się jako , córka chłopa, którą porwał Żmij Gorynycz i gdy odmówiła poślubienia go, za karę zmienił ją w żabę. Po trzech latach czar miał prysnąć, lecz spalenie żabiej skórki uniemożliwiło to i Wasylisa musi wrócić do carstwa Gorynycza.
Anton i Agafon, wzburzeni występkiem Bielandriasy i Małanji, zrywają zaręczyny i wypędzają je ze wsi. Iwan zamierza ocalić Wasylisę przed Gorynyczem. Ojciec mówi mu, że jedyną bronią mogącą zranić Gorynycza jest ukryty w dalekiej krainie miecz za dębowymi wrotami, ale nie jest znane miejsce klucza otwierającego wrota. Iwan żegna się z ojcem i braćmi i udaje się w podróż. Podczas długiej wędrówki trafia na kowala, którego prosi o wykucie zastępczego klucza. Kowal mówi mu, że poszukiwany klucz znajduje się w złotym jaju w środku błękitnoszarej kaczki ukrytej w kryształowej skrzyni wiszącej na wysokiej sośnie. Tymczasem w carstwie Gorynycza, jego siostra, Baba Jaga, strzeże Wasylisy. W imieniu brata Baba Jaga prezentuje bogactwa Wasylisie, która konsekwentnie odrzuca zaloty.
Wyczuwając obecność Iwana, niewidzialna Baba Jaga nasyła na niego niedźwiedzia. Iwan pokonuje go i ma go zabić, ale widząc młode niedźwiedzia, oszczędza go. Baba Jaga tworzy przepaść, aby uniemożliwić Iwanowi dalszą drogę. Iwan znajduje wąską ścieżkę i dostrzega skrzynię na sośnie, ale Baba Jaga rzuca go w otchłań i wyjawia Wasilisie, że jej ukochany nie żyje. Wasylisa nadal stawia opór. Tymczasem Iwanowi, z pomocą niedźwiedzi, udaje się uwolnić z potoku. Wspina się wąwozem i dociera do sosny. Na jej szczyt wspinają się niedźwiedzie i zrzucają szklaną skrzynię. Z rozbitej skrzyni wylatuje kaczka, wtedy trafiona z łuku przez Iwana wybucha i zostaje z niej jajko. Gdy spada ono na ziemię, Iwan wydobywa z niego klucz.
Iwan jednoczy się z Wasylisą informującą o jutrzejszym przybyciu Gorynycza i przygotowaniach Baby Jagi do wesela. Iwan za jej radą znajduje studnię za trzema dębami, i pamiętając radę ojca, schodzi do niej, gdy trzykrotnie odzywa się kukułka. Tam dębowe wrota zamyka gigantyczna kłódka, jednak Iwan otwiera kluczem. Znajdujący się miecz pilnuje gigantyczny pająk zadający zagadkę Iwanowi. W ostatniej chwili Iwanowi udaje dać poprawną odpowiedź i otrzymawszy dodatkowo zbroję i konia staje do walki z Gorynyczem. W tym samym czasie Wasylisa walczy z Babą Jagą i zabija ją zrzucając do kotła z wrzącą wodą. W końcu Iwanowi udaje odciąć wszystkie trzy głowy Gorynycza i tym samym go zabijając. Iwan i Wasylisa się jednoczą i już jako para wracają do ojczystej Rosji.
Obsada
Siergiej Stolarow – Iwan Walentina Sorogożskaja – Gieorgij Millar – ojciec, Baba Jaga, jeden z narratorów Nikita Kondratjew – Anton Lew Potiomkin – Agafon, kowal Lidija Suchariewska – Bielandriasa Pietrowna Irina Zarubina – Małanja Sawiczna
Źródło:
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Filmy w reżyserii Aleksandra Rou Kategoria:Radzieckie filmy czarno-białe Kategoria:Radzieckie filmy dla dzieci i młodzieży Kategoria:Radzieckie filmy familijne Kategoria:Radzieckie filmy z 1939 roku Kategoria:Radzieckie filmy oparte na baśniach Kategoria:Filmy fantastyczne z 1939 roku