thumb|250px|Złoża węgla kamiennego w Polsce Kopalnie węgla kamiennego w Polsce – występują na Górnym Śląsku i Zagłębiu Dąbrowskim w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy, a także na Dolnym Śląsku i na Lubelszczyźnie – Lubelskie Zagłębie Węglowe.
Struktura Kopalnie Węgla Kamiennego działające w Polsce: Jastrzębska Spółka Węglowa KWK Borynia-Zofiówka-Bzie z połączonych KWK Borynia, KWK Zofiówka i Ruchu Bzie KWK Budryk KWK Knurów-Szczygłowice z połączonych KWK Knurów, KWK Szczygłowice KWK Pniówek Polska Grupa Górnicza Zespolona KWK ROW z połączonych KWK Marcel, KWK Rydułtowy, KWK Jankowice, KWK Chwałowice (największa kopalnia w Polsce) KWK Ruda Kopalnia Węgla Kamiennego Piast-Ziemowit z połączonych KWK Piast i KWK Ziemowit KWK Sośnica KWK Bolesław Śmiały KWK Mysłowice-Wesoła z połączonych KWK Mysłowice, KWK Wesoła KWK Murcki-Staszic Południowy Koncern Węglowy ZG Brzeszcze ZG Janina ZG Sobieski Przedsiębiorstwo Górnicze Silesia KWK Silesia Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. KWK Bogdanka Zakład Górniczy Eko- Plus Sp. z o.o.
Historia Kopalnie na Górnym Śląsku w roku 1928 "Fulmen" Górnośląski Handel Węgla (Katowice)
1. Zakłady Hohenlohego - Hohenlohewerke, Sp. Akc. - istniały od kwietnia 1905 r. obejmowały większą część dawniejszych posiadłości Księcia Hohenlohe - Oehringen w powiatach Katowickim i Swiętochłowickim. Wujek Kramsta Max Karolina
2. Czernickie Towarzystwo Węglowe, Sp. Akc., Niewiadom Hoym - Laura (kopalnia Ignacy)
Kopalnie na Górnym Śląsku w roku 1930 I. "Robur", Związek Kopalń Górnośląskich, Spółka Komandytowa, Katowice I, ul. Powstańców 49 w swoich strukturach miała przedsiębiorstwa:
1. Rybnickie Gwarectwo Węglowe, Katowice I "Anna" "Emma" (Kopalnia Marcel) "Römer" (Kopalnia Rymer) "Charlotte" (Kopalnia Rydułtowy)
2. Dyrekcja Kopalń i Hut Księcia Donnersmarcka, Świętochłowice Blücherschächte (kopalnia Jankowice) Deutschland (kopalnia Polska) Donnersmarck (kopalnia Chwałowice) Schlesien (kopalnia Śląsk)
3. Godulla Sp. Akc., Chebzie Godullaschacht (kopalnia Paweł) Gotthardschacht (kopalnia Karol) Lithandra (kopalnia Wanda)
4. Wirek Kopalnie Sp. Akc., Chebzie Gottessegen (kopalnia Błogosławieństwo Boże) Hillebrandschacht (kopalnia Lech) Wirek (Hugo und Zwang)
5. Zarząd Zakładów Przemysłowych Mikołaja hr. Ballestrema, Ruda "Wawel" (kopalnia "Walenty-Wawel") "Pokój" (niem. "Friedensgrube"; kopalnia "Pokój") "Hrabia Franciszek" (kopalnia "Walenty-Wawel") "Wolfgang" (kopalnia "Walenty-Wawel") "Eminenz" (kopalnia "Gottwald")
II. "Progress" Zjednoczone Kopalnie Górnośląskie, Sp. z o.p., Katowice I, ul. Stawowa 13 w swoich strukturach miała przedsiębiorstwa:
1. Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza, Katowice I "Dębieńsko" (niem. "Dubensko", kopalnia "Dębieńsko") "Hrabina Laura" (niem. "Gräfin Laura", kopalnia "Chorzów") "Huta Laura" (niem. "Laurahütte", kopalnia "Siemianowice") "Szyb Richtera" (niem. "Richterschächte", patrz kopalnia "Siemianowice")
2. Katowicka Spółka Akcyjna dla Górnictwa i Hutnictwa, Katowice I "Ferdynand" (właśc. "Kopalnia Ferdynanda", niem. "Ferdinandgrube", kopalnia "Katowice") "Florentyna" (niem. "Florentine", (kopalnia "Łagiewniki") "Mysłowice" (niem. "Myslowitz", (kopalnia "Mysłowice")
3. Śląskie Kopalnie i Cynkownie, Sp. Akc. Katowice I Andalusien (kopalnia Andaluzja) Mathilde (kopalnia Matylda)
4. The Heckel von Donnersmarck- Beuthen Estates, Ltd. Tarnowskie Góry(Karłuszowiec) Radzionkau (kopalnia Radzionków)
III. "Fulmen", Górnośląski Handel Węgla Sp. z o.p, Katowice I, ul. Juliusza Ligonia 3/7
1. Zakłady Hohenlohego - Hohenlohewerke, Sp. Akc., Wełnowiec Hohenlohe-Fanny Max (kopalnia Michał) Oheim (kopalnia Wujek)
2. Czernickie Towarzystwo Węglowe, Sp. Akc., Niewiadom Hoym - Laura (kopalnia Ignacy)
IV. "Skarboferm" - Polskie Kopalnie Skarbowe na Górnym Śląsku, Sp. Dz. - Sp. Akc., Królewska Huta, Rynek 9-15
1. Polskie Kopalnie Skarbowe na Górnym Śląsku, Sp. Dz. - Sp. Akc., Królewska Huta "Bielszowice" (kopalnia "Bielszowice") "Knurów" (kopalnia "Knurów") "Król" (kopalnia "Król") V. Giesche Sp. Akc., Katowice I, ul. Podgórna 4
1. Giesche Sp. Akc., Katowice I Cleophas (kopalnia Kleofas) Giesche und Reserve (kopalnia Staszic)
VI. Dyrekcja Kopalń Księcia Pszczyńskiego, Katowice I, ul. Powstańców 46
1. Dyrekcja Kopalń Księcia Pszczyńskiego, Katowice I Verein. Alexander (kopalnia Bolesław Śmiały) Böerschächte (kopalnia Boże Dary) Verein. Brade (kopalnia Brada) Emanuelssegen (kopalnia Murcki) Fürsten (kopalnia Lenin, później Wesoła) Piastschächte (kopalnia Piast Lędziny) Kopalnia Węgla Kamiennego "Piast"
Źródło: Powyższy materiał z oryginalną pisownią pochodzi z opracowania " Statistik Der Berg- und Hüttenwerke in Polnisch - Oberschlesien für Das Jahr 1930" - bearbeit Direktor Prof. Dr. Fukner und inspektor Danielski, Katowice 1931 r. strony 24-25
Rybnicki Okręg Węglowy Kopalnie zlikwidowane przed 1945 rokiem KWK „Fryderyk” w Gorzycach KWK „Reden” w Radlinie KWK „Mariahilf” w Radlinie KWK „Szczęście Beaty” w Niewiadomiu
Kopalnie zlikwidowane po 1945 roku KWK „1 Maja” w Wodzisławiu Śląskim KWK „Anna” w Pszowie KWK „Dębieńsko” w Czerwionce-Leszczynach KWK „Ignacy” w Niewiadomiu KWK „Morcinek” w Kaczycach KWK „Moszczenica” w Jastrzębiu-Zdroju KWK „Rymer” w Rybniku KWK „Żory” w Żorach
Źródło: http://fkzrow.pl/
Górnośląskie zagłębie węglowe Bytomskie ZPW w Bytomiu utworzono 20 III 1945 r. objęło kopalnie: Radzionków Andaluzja Chorzów (Hrabina Laura) Łagiewniki Rozbark (Heinitz) Centrum (późniejsza Dymitrow) Bytom
Od 1 IV 1957 przyłączono do niego kopalnie i inne przedsiębiorstwa należące do Rudzkiego ZPW.
Bytomskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało zakładyhttp://www.sbc.org.pl/Content/66002/ii149918-1959.pdf Materiał na podstawie Rocznika Statystycznego Województwa Katowickiego 1958 r.: Kopalnia Andaluzja Kopalnia Bobrek Kopalnia Bytom Kopalnia Chorzów Kopalnia Dymitrow Kopalnia Halemba Kopalnia Julian Kopalnia Karol Kopalnia Łagiewniki Kopalnia Nowy Wirek Kopalnia Paweł Kopalnia Pokój Kopalnia Radzionków Kopalnia Rozbark (Kopalnia Walenty-Wawel) Kopalnia Wanda-Lech
1 I 1968r. kopalnię Chorzów przejęło Katowickie ZPW.
1 I 1976r. Bytomskie ZPW przejęło kopalnie Śląsk i Miechowice, a kopalnię Julian i Andaluzja włączono do Dąbrowskiego ZPW.
W 1981 r. do Bytomskiego ZPW należały kopalnie Wawel Pokój Nowy Wirek Halemba Bobrek Dymitrow Rozbark Szombierki Powstańców Śląskich Śląsk Miechowice
Od X 1982 r. kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Bytomiu
Chorzowskie ZPW w Chorzowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Prezydent Barbara-Wyzwolenie Michał Siemianowice 20 III 1945 r. dołączyły kopalnie Polska Śląsk Matylda Chorzowskie ZPW zostało zlikwidowane 1 IV 1957 roku, a kopalnie weszły w skład Katowickiego ZPW
Dąbrowskie ZPW w Sosnowcu utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Jowisz Grodziec Paryż Saturn Czeladź Milowice Renard Kazimierz-Juliusz Klimontów-Mortimer Niwka-Modrzejów Flora
Dąbrowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało kopalnie Kopalnia Brzozowice Kopalnia Czeladź Kopalnia Czerwona Gwardia Kopalnia Gen. Zawadzki Kopalnia Grodziec Kopalnia Jowisz Kopalnia Kazimierz Juliusz Kopalnia Klimontów Kopalnia Milowice Kopalnia Mortimer Kopalnia Niwka-Modrzejów Kopalnia Sosnowiec
1 I 1976 przejęło też kopalnie : Siemianowice Andaluzja Julian
W 1981 należały do Dąbrowskiego ZPW kopalnie: Julian Andaluzja Jowisz Grodziec Generał Zawadzki Siemianowice Czerwona Gwardia Sosnowiec Czerwone Zagłębie Kazimierz-Juliusz Niwka-Modrzejów
1 X 1982 – kopalnie Dąbrowskiego ZPW weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Sosnowcu.
Gliwickie ZPW w Gliwicach utworzono 20 III 1945 r. objęło kopalnie: Zabrze-Wschód Zabrze-Zachód Sośnica Makoszowy Gliwice Bielszowice Knurów
1 IV 1957 zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Zabrzańskiego ZPW
Krakowskie ZPW w Krakowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Jaworzno (w skład kopalni wchodziły dawne kopalnie: Piłsudski, Kościuszko, Jan Kanty, Leopold) Sobieski Brzeszcze Artur Janina Zbyszek Krystyna Szczęść Boże (zlikwidowana w lipcu 1947 r.)
Mikołowskie ZPW w Mikołowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Bolesław Śmiały Waleska Boże Dary Murcki Harcerska Piast (w Lędzinach)
1 I 1947r. zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Jaworznicko-Mikołowskiego ZPW
Jaworznicko-Mikołowskie ZPW w Mysłowicach utworzone 1 I 1947r. przejęło kopalnie i zakłady należące do Krakowskiego ZPW, Mikołowskiego ZPW, kopalnię Silesia z Rybnickiego ZPW.
Jaworznicko-Mikołowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało kopalnie Kopalnia Bolesław Śmiały Kopalnia Boże Dary Kopalnia Murcki Kopalnia Piast (w Lędzinach) Kopalnia Silesia Kopalnia Wesoła Kopalnia Ziemowit
Od 1.I 1976r. kopalnie Murcki i Lenin przejęło Katowickie ZPW.
W 1981 r. Jaworznicko-Mikołowskie ZPW obejmowało kopalnie: Jaworzno Komuna Paryska Siersza Janina Brzeszcze Silesia Bolesław Śmiały Piast Ziemowit Czeczott (w budowie)
1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Mysłowicach
Katowickie ZPW w Katowicach utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Mysłowice Janów Wujek Kleofas Katowice Eminencja (do 20 III 1945 r)
W 1953 zmieniono nazwę na Stalinogrodzkie ZPW, w 1956 powróciła dawna nazwa.
1 IV 1957 – Katowickie ZPW przejęło kopalnie od Chorzowskiego ZPW.
Katowickie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało następujące kopalnie: Kopalnia Barbara - Wyzwolenie Kopalnia Gottwald Kopalnia Katowice Kopalnia Kleofas Kopalnia Matylda Kopalnia Michał Kopalnia Mysłowice Kopalnia Polska Kopalnia Prezydent Kopalnia Siemianowice Kopalnia Śląsk Kopalnia Wieczorek Kopalnia Wujek
1 I 1968 - przejęta została kopalnia Chorzów z Bytomskiego ZPW
1 I 1976 – przejęte zostały kopalnie Murcki i Lenin z Jaworznicko-Mikołowskiego ZPW.
W 1981 r. Katowickie ZPW obejmowało kopalnie: Mysłowice Wieczorek Wujek Gottwald Katowice Barbara-Chorzów Murcki Lenin Polska Staszic
1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Katowicach.
Rudzkie ZPW w Rudzie Śląskiej (następnie w Bytomiu) utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: (Walenty-Wawel) Wanda-Lech Pokój Wirek Paweł Karol Bielszowice (przekazana 20 III 1945 do Gliwickiego ZPW) Szombierki (do 20 III 1945) Bobrek (do 20 III 1945)
1 IV 1957 – zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Bytomskiego ZPW
Rybnickie ZPW w Rybniku utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Rydułtowy Anna Ignacy Rymer Emma Dębieńsko Silesia Knurów (przekazana 20 III 1945 do Gliwickiego ZPW) Chwałowice (od 20 III 1945) Jankowice (od 20 III 1945)
1 I 1947 – kopalnię Silesia przejęło Jaworznicko-Mikołowskie ZPW
Rybnickie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało następujące kopalnie: Kopalnia 1 Maja (w budowie) Kopalnia Anna Kopalnia Chwałowice Kopalnia Dębieńsko Kopalnia Ignacy Kopalnia Jankowice Kopalnia Marcel Kopalnia Rydułtowy Kopalnia Rymer
1 I 1976 – kopalnie Dębieńsko włączono do Zabrzańskiego ZPW
W 1981 r. do Rybnickiego ZPW należały kopalnie: Kopalnia 1 Maja Rydułtowy Anna Marcel Rymer Chwałowice Jankowice Jastrzębie Moszczenica Manifest Lipcowy Borynia Trzydziestolecia PRL Związku Młodzieży Polskiej Suszec-Kaczyce-Pawłowice (w budowie)
1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Jastrzębiu Zdroju, które w 1984 r. utworzyło Rybnicko-Jastrzębskie Gwarectwo Węglowe.
Świętochłowickie ZPW w Świętochłowicach utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: Polska Śląsk Chwałowice (Donnersmarck) Jankowice Radzionków Chorzów Łagiewniki
Zlikwidowane 20 III 1945, zamiast niego powstało Bytomskie ZPW. Kopalnie przejęły Zjednoczenia Bytomskie, Katowickie i Rybnickie.