Maria von Linden (ur. 18 lipca 1869 na zamku Burgberg, powiat Heidenheim, zm. 25 sierpnia 1936 w Schaan w Liechtensteinie) – niemiecka zoolog, pierwsza kobieta studiująca na uniwersytecie w Tybindze i pierwsza kobieta w Niemczech, której nadano tytuł naukowy profesora (1910).
Życiorys mały|Grób w Schaan, który von Linden dzieli ze swoją wieloletnią przyjaciółką Gabriele von Wartensleben Maria von Linden pochodziła z rodziny szlacheckiej, urodziła się 18 lipca 1869 roku w rodzinnym zamku Burgberg. Pierwsze nauki pobierała prywatnie w domu, później uczęszczała do szkoły dla dziewcząt w Karlsruhe (1883–1887). Po powrocie do domu dokonała pierwszego odkrycia mineralogicznego i napisała artykuł na temat osadów kredowych w rzece Hürbe, który został odczytany na spotkaniu stowarzyszenia geologicznego w Karlsruhe przez mężczyznę.
W XIX wieku kobiety nie mogły kształcić się w uczelniach wyższych ani w Badenii, ani w Wirtembergii. W 1888 roku w sprawie jej dalszej edukacji interweniował w ministerstwie edukacji wuj Joseph von Linden (1804–1895), sprawujący funkcję ministra spraw wewnętrznych w rządzie Wirtembergii. Von Linden miała otrzymać miejsce na studiach na uniwersytecie w Tybindze. Wymagany egzamin maturalny zdała eksternistycznie w gimnazjum chłopięcym w Stuttgarcie w 1891 roku, a wiosną następnego roku wystąpiła do uczelni o zezwolenie na naukę, a senat uniwersytetu przychylił się do jej prośby.
W 1893 roku von Linden rozpoczęła studia w zakresie matematyki, chemii, zoologii i fizjologii. Po śmierci ojca w 1894 roku, by ukończyć naukę, otrzymała stypendium naukowe ufundowane przez niemiecki ruch feministyczny (Allgemeiner Deutscher Frauenverein), którego przywódczyni Mathilde Weber (1829–1901) wspierała starania von Linden w uzyskaniu wyższego wykształcenia. W 1896 roku obroniła doktorat Die Entwicklung der Zeichnung und der Skulptur der Gehäuseschnecken des Meeres, a jej promotorem był Theodor Eimer. Von Linden została na uczelni i pracowała jako asystentka Eimera do jego śmierci w 1898 roku. W 1899 roku została asystentką Huberta Ludwiga (1852–1913) w Instytucie Higieny na uniwersytecie w Bonn, a w 1908 roku objęła kierownictwo nowo powstałego Instytutu Parazytologii. Ministerstwo edukacji nie wydało jej jednak zezwolenia na prowadzenie działalności pedagogicznej i nie mogła nauczać studentów. W 1910 roku uzyskała jako pierwsza kobieta w Niemczech tytuł naukowy profesora, jednakże bez prawa do prowadzenia zajęć dydaktycznych. Jej wynagrodzenie było dużo niższe niż pensje innych profesorów i dopiero w 1920 roku otrzymała podwyżkę, która pozwoliła jej na samodzielne utrzymanie.
Odkryła antyseptyczne właściwości miedzi, jej odkrycie zostało opatentowane i wykorzystane przy produkcji sterylnych bandaży oraz opatrunków. Jej zainteresowania naukowe skupiły się na chorobach płuc. Do leczenia gruźlicy chciała stosować miedź.
Po przejęciu władzy w Niemczech przez narodowych socjalistów musiała odejść z uczelni – została odesłana na wcześniejszą emeryturę. Von Linden była przeciwna ideologii narodowosocjalistycznej i zaangażowała się w pomoc przy wyjeździe do Norwegii rodziny fizyka żydowskiego pochodzenia Heinricha Hertza (1857–1894), u której mieszkała w Bonn.
Z powodu problemów finansowych sprzedała rodzinny zamek i przeniosła się do Liechtensteinu, gdzie zmarła na zapalenie płuc w 1936 roku.
Publikacje Die Entwicklung der Zeichnung und der Skulptur der Gehäuseschnecken des Meeres, Zeitschrift für wissenschaftliche Zoologie 61 (1895–1896), s. 261–317 Die entwicklungshemmende Wirkung von Kupfersalzen auf Krankheit erregende Bakterien, [w:] Medizinischhygienische Bakteriologie, Virusforschung und Parasitilogie, Teil 1, Zentralbatt für Bakteriologie, Parasitenkunde, Infektionskrankheiten und Hygienie, 1920–1921 Die Farben der Schmetterlinge und ihre Ursachen, [w:] Leopoldina. Mitteilungen der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina 38 (1902), s. 124–133
Upamiętnienie W 1999 roku imieniem Marii von Linden nazwano gimnazjum w Calw-Stammheim. W 2006 roku na uniwersytecie w Bonn stworzono program wsparcia kobiet im. Marii von Linden.
Przypisy
Kategoria:Niemieccy zoolodzy Kategoria:Urodzeni w 1869 Kategoria:Zmarli w 1936