Kalendarium historii Czech

Kalendarium historii Czech – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Czech.

Czasy najdawniejsze IV w. p.n.e. – ziemie obecnych Czech zajęli celtyccy Bojowie. I w. p.n.e. – germańscy Markomanowie opanowali tereny Bojów. przełom V i VI w. n.e. – ziemie obecnych Czech zajęły plemiona słowiańskie. 623–658 – ziemie, na których znajdują się dzisiejsze Czechy, znalazły się w składzie Państwa Samona. lata 60. IX w.–początek X w. – tereny obecnych Czech znalazły się w państwie wielkomorawskim. 862 – św. Cyryl i Metody rozpoczęli misję chrystianizacyjną na terenach Moraw i Słowacji. 884 – chrystianizacja Czech w obrządku słowiańskim. IX–X w. – książęta prascy z rodu Przemyślidów zjednoczyli sąsiednie plemiona słowiańskie we wczesnofeudalne państwo czeskie.

Państwo Przemyślidów 929 – Czechy stały się lennym krajem Rzeszy. 973–976 – utworzenie biskupstwa praskiego. X w. – obrządek łaciński wyparł obrządek słowiański. koniec X w. – Mieszko I wystąpił przeciw Czechom i wcielił do Polski ziemie Wiślan i Śląsk. 1003–1004 – panowanie Bolesława Chrobrego nad Czechami. 1019 – zjednoczenie Czech i Moraw. 1085 – Wratysław II został pierwszym królem Czech. XI w.–I poł. XII w. – konflikt między Czechami i Polską o Śląsk. 1198 – władcy Czech otrzymali dziedziczny tytuł królewski. 1212 – władcy Czech zostali zaliczeni do grona elektorów Rzeszy. XIII w. – Czechy opanowały chwilowo Austrię, Styrię, Karyntię i Krainę. 1278 – w wyniku bitwy pod Dürnkrut Czesi stracili Austrię, Styrię, Karyntię i Krainę na rzecz Habsburgów. 1300 – Wacław II koronował się w Gnieźnie na króla Polski. 1301–1304 – Czechy zajęły chwilowo Węgry. 1306 – zamordowano Wacława III, co oznaczało koniec dynastii Przemyślidów.

Rządy Luksemburgów i Jagiellonów 1335 – Jan Luksemburski zajął Śląsk. 1344 – założono praskie arcybiskupstwo. 1345 – wybucha wojna polsko-czeska. 1346–1378 – szczytowy okres czeskiego królestwa za panowania Karola IV. 1348 – Karol IV założył pierwszy uniwersytet w Czechach. 1355 – koronacja Karola IV. 1415 – duchowny Jan Hus został spalony na stosie za nawoływanie do zmian w Kościele Katolickim. lipiec 1419 – zwolennicy Jana Husa (husyci) sięgnęli po władzę w Pradze. listopad 1419 – zjazd panów i szlachty wybrał na króla Zygmunta Luksemburskiego – nowego władcy nie zaakceptowali husyci, którzy zaoferowali koronę czeską Władysławowi II Jagielle. 1419–1434 – wojny husyckie. 1420–1431 – Zygmunt Luksemburski zorganizował pięć krucjat przeciwko husytom. 1434 – doszło do porozumienia pomiędzy katolikami a umiarkowanymi husytami (kalikstynami). Do rozmów pokojowych nie zaproszono radykalnych husytów (taborytów). 1434 – w bitwie pod Lipanami katolicy i kalikstyni pokonali taborytów. 1436 – husyci ogłosili ugodę z Kościołem (kompaktaty praskie). I poł. XV w. – ostatecznie ukształtowała się w Czechach reprezentacja stanowa panów, szlachty i miast (sejmy) oraz utrwaliła się zasada elekcyjności tronu. 1471 – tron objął Władysław II Jagiellończyk. 1526 – tron objęli Habsburgowie.

Rządy Habsburgów XVI w. – początek reformacji w Czechach. 1618–1648 – wojna trzydziestoletnia pomiędzy czeską reprezentacją stanową a Habsburgami. 1620 – bitwa pod Białą Górą. 1635 – Czechy utraciły Łużyce na rzecz Saksonii. 1740–1748 – wojna o sukcesję austriacką. 1756–63 – wojna siedmioletnia. koniec XVIII w. – początek rewolucji przemysłowej w Czechach. XIX w. – odrodzenie narodowe Czechów. 1848 – panslawizm stał się programem czeskiego stronnictwa narodowego. II poł. XIX w. – Czechy stały się przodującą gospodarczo prowincją monarchii austriackiej. 1874 – czeskie stronnictwo narodowe rozpadło się na staroczechów i młodoczechów domagających się zwiększenia praw narodowych dla Czechów. 1878 – założono Czeską Partię Socjaldemokratyczną. koniec XIX w. – zaostrzył się konflikt pomiędzy ludnością czeską a niemiecką w wyniku wprowadzenia uregulowań językowych. 1914–1918 – czeski politycy liberalni opowiedzieli się po stronie ententy. 1916 – w Paryżu powstała Czechosłowacka Rada Narodowa. 1918 – w umowie pittsburskiej ustalono utworzenie wspólnego państwa Czechów i Słowaków. 28 października 1918 – Czechosłowacja proklamowała niepodległość.

Historia Czechosłowacji

Okres międzywojenny 1919–1920 – ustalono granice Czechosłowacji. 1920 – powstała konstytucja Czechosłowacji. 1920 – arbitraż międzynarodowy przyznał Czechosłowacji zachodnią część Śląska Cieszyńskiego oraz część Spiszu i Orawy. 1935 – wzmogły się tendencje nazistowskie i separatystyczne wśród Niemców zamieszkujących Sudety, wśród Polaków mieszkających na Zaolziu oraz wśród Węgrów na Słowacji. 1938 – Czechosłowację zmuszono do przyjęcia warunków układu monachijskiego. jesień 1938 – Niemcy zajęły Sudety. 2 października 1938 – Polska zajęła Zaolzie.

Okupacja niemiecka 15 marca 1939 – sejm słowacki proklamował niepodległość, zaś Czechy przekształcono w Protektorat Czech i Moraw (Zaolzie pozostało zajęte do września 1939 przez Polskę). 15 marca 1939–9 maja 1945 – okupacja Czech przez III Rzeszę. 1940 – w Londynie powstał czechosłowacki rząd na emigracji. marzec 1945 – rząd Czechosłowacji na emigracji przyjął współpracę z ZSRR.

Rządy komunistyczne 1945 – przeprowadzono nacjonalizację banków, towarzystw akcyjnych i zakładów przemysłowych. 1945 – wysiedlono 3 mln Niemców sudeckich. 1945 – Czechosłowacja została członkiem ONZ. 1948 – w wyniku praskiego zamachu władzę przejęła Komunistyczna Partia Czechosłowacji. 1948 – uchwalono nową konstytucję Czechosłowacji zapowiadającą przekształcenie jej w państwo socjalistyczne. 1949 – Czechosłowacja została członkiem RWPG. 1955 – Czechosłowacja została członkiem Układu Warszawskiego. 1960 – Zgromadzenie Narodowe uchwaliło nową konstytucję, która zmieniła nazwę państwa na Czechosłowacką Republikę Socjalistyczną. 1968 – „praska wiosna”. sierpień 1968 – wojska Układu Warszawskiego z ZSRR, NRD, Polski, Węgier i Bułgarii przeprowadziły wojskową interwencję. styczeń 1977 – powstała niezależna grupa opozycyjna Karta 77. lata 80. XX w. – kryzys gospodarczy. 15–21 stycznia 1989 – w Czechach doszło do manifestacji w 20. rocznicę samopodpalenia Jana Palacha („tydzień Palacha”). 21 sierpnia 1989 – milicja brutalnie stłumiła manifestacje w Czechach. 17 listopada 1989 – początek aksamitnej rewolucji. 20 listopada 1989 – 200 tys. osób protestowało w Pradze przeciwko systemowi komunistycznemu. Do mniejszych protestów doszło w Brnie, Bratysławie i w Ostrawie. 27 listopada 1989 – wybuchł dwugodzinny strajk generalny na terenie Czechosłowacji. 29 grudnia 1989 – prezydentem został Václav Havel.

Demokratyczna Czechosłowacja kwiecień 1990 – zmieniono nazwę państwa na Czeską i Słowacką Republikę Federacyjnę. 8–9 czerwca 1990 – wybory parlamentarne wygrały Forum Obywatelskie (Czechy) i Społeczeństwo przeciw Przemocy (Słowacja). lipiec 1992 – Słowacja ogłosiła deklarację niepodległości. 1 stycznia 1993 – rozpad Czechosłowacji na dwa samodzielne państwa: Czechy i Słowację.

Czasy najnowsze styczeń 1993 – Czechy przyjęto do ONZ. 1993 – prezydentem został Václav Havel. 1995 – Czechy przyjęto do OECD. 1999 – Czechy przyjęto do NATO. 1 maja 2004 – Czechy przyjęto do Unii Europejskiej.

Przypisy

Czechy Kategoria:Historia Czech