mały|Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia mały|Fort V Twierdzy Toruń mały|Budynek przy ul. Sienkiewicza 37, w którym znajduje się siedziba 6. Samodzielnego Oddziału Geograficznego im. płk. dypl. inż. Tadeusza Zieleniewskiego ps. „Kalina” mały|Koszary przy ul. Podgórskiej mały|Wojskowa Komenda Uzupełnień mały|Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej

Garnizon Toruń – garnizon w Polsce z siedzibą komendy garnizonu w Toruniu.

Na przestrzeni lat Toruń był dużym i ważnym garnizonem wojskowym. Do dziś zachowały się liczne pomniki świadczące o znaczącej pozycji militarnej miasta, m.in. prawie w całości zachowane fortyfikacje Twierdzy Toruń pochodzące z końca XIX i początku XX wieku. W Toruniu powstała pierwsza po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej.

Garnizon toruński swoim zasięgiem obejmuje kilka powiatów we wschodnio-południowej części województwa kujawsko-pomorskiego (m.in. toruński, aleksandrowski, włocławski, lipnowski) i należy do jednego z największych w tym regionie. Największe miasta na terenie tego garnizonu to Toruń oraz Włocławek. Komenda garnizonu mieści się przy ulicy Sobieskiego (CSAiU) w Toruniu – komendant CSAiU jest zarazem Komendantem Garnizonu Toruń.

Instytucje i jednostki WP Toruń 1 Baza Materiałowo-Techniczna – jednostka logistyki stacjonarnej, jedyna o takim charakterze w Siłach Zbrojnych RP 12 Wojskowy Oddział Gospodarczy im. gen. dyw. Karola Otto Kniaziewicza 6 Samodzielny Oddział Geograficzny im. płk dypl. inż. Tadeusza Zieleniewskiego Delegatura Wojskowej Komendy Transportu Toruń Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej im. kpt. Eugeniusza Konopackiego ps. Trzaska 8 Kujawsko-Pomorska Brygada Wojsk Obrony Terytorialnej 81 batalion lekkiej piechoty Toruń Archiwum wojskowe (podlegające Wojskowemu Biuru Historycznemu) Wojskowe Centrum Rekrutacji Orkiestra wojskowa Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Muzeum Artylerii w Toruniu (oddział Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy) Muzeum Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń parafia garnizonowa św. Katarzyny

Włocławek Wojskowe Centrum Rekrutacji Wojskowa Pracownia Psychologiczna

Ciechocinek 22 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo–Rehabilitacyjny SP ZOZ

Poligon

W Toruniu znajduje się czynny poligon wojskowy. Zlokalizowany on jest w lewobrzeżnej części miasta oraz na terenie południowym powiatu toruńskiego. Ma prawie 16 km długości i 13 km szerokości. Powstał on w zaborze pruskim. Obecnie jest on używany głównie przez żołnierzy Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia, Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Lądowych oraz wojska NATO.

Garnizon wojsk Księstwa Warszawskiego 17 pułk piechoty (Księstwo Warszawskie)

Garnizon wojsk pruskich Trwająca od 1877 rozbudowa twierdzy przyniosła wzrost liczebny miejscowego garnizonu. O ile w 1910 w mieście stacjonowały trzy pułki piechoty i jeden pułk artylerii, o tyle w 1914 już cztery pułki piechoty (w tym 176 pp) i dwa artylerii, nie licząc sztabów i wojsk technicznych, czy też personelu oddanego do użytku w 1911 lotniska wojskowego. W rezultacie liczebność garnizonu wzrosła z 5687 żołnierzy do około 50000 w momencie wybuchu wojny.

35 Dywizja Piechoty Brygada Landsturmu Griepenkerl Brygada Landsturmu Normann Korpus Landsturmu Thorn

Garnizon Wojska Polskiego II RP Po przejęciu przez Wojsko Polskie obiektów garnizonu, w Toruniu stacjonowały między innymi następujące jednostki wojskowe: Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VIII (1921–1939) Dowództwo 4 Dywizji Piechoty (1921–1939) Dowództwo Brygady Kawalerii „Toruń” (1929–1934 → przeniesione do Bydgoszczy) Dowództwo Pomorskiej Brygady Obrony Narodowej (1937–1939) → Dowództwo Chełmińskiej Brygady ON (1939) 63 Toruński pułk piechoty 2 Grupa Łączności (1929–1933) kadra 8 batalionu telegraficznego kompania telegraficzna 4 Dywizji Piechoty (1932–1937) → kompania łączności 4 Dywizji Piechoty (1937–1939) Toruńska eskadra wywiadowcza 4 pułk lotniczy (1924–1939) 8 dywizjon żandarmerii (1921–1939) 8 pułk saperów (1921–1929) → 8 batalion saperów (1929–1939)

Obóz Szkolny Artylerii (1921-1927) → Centrum Wyszkolenia Artylerii (1927–1939). 8 Grupa Artylerii (1929–1939) 8 pułk artylerii ciężkiej (1921–1939) pułk manewrowy artylerii (1927–1931) → 31 pułk artylerii lekkiej (1932–1939) 8 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (1926–1939) dywizjon (1921-1927 szkoła) pomiarów artylerii (1927–1932) → 1 dywizjon pomiarów artylerii (1932–1939) 2 dywizjon pomiarów artylerii (1938–1939 → przeniesiony do garnizonu Rembertów)

Obsada personalna komendy miasta Obsada personalna komendy miasta w marcu 1939: komendant miasta – ppłk piech. Karol Matzenauer adiutant – kpt. art. Bolesław Marcin Romański kierownik referatu mobilizacyjnego – kpt. adm. (piech.) Paweł Filar (*) kierownik referatu OPL kierownik referatu bezpieczeństwa i dyscypliny – kpt. adm. (piech.) Jan Pysz †1940 Katyń kierownik referatu administracyjno-kwaterunkowego – kpt. adm. (piech.) Paweł Filar (*)

Garnizon Wojska Polskiego po 1945 5 Dywizja Artylerii 13 Brygada Artylerii Ciężkiej 6 zapasowy pułk piechoty 44 dywizjon rakiet taktycznych 71 pułk artylerii ciężkiej 73 pułk artylerii haubic 76 manewrowy pułk artylerii

6 Samodzielny Oddział Topograficzny (1955–1970) → 6 Samodzielny Oddział Topogeodezyjny (1970–1995) → 6 Samodzielny Oddział Topograficzny (1995–2002) → 6 Samodzielny Oddział Geograficzny (2002–2024) → 6 Samodzielny Oddział Geoprzestrzenny (od 2024)

Cmentarz garnizonowy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Toruń Kategoria:Wojsko w Toruniu