Skoczuszek (Salpingotus) – rodzaj ssaka z podrodziny mikroskoczków (Cardiocraniinae) w obrębie rodziny skoczkowatych (Dipodidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 40–68 mm, długość ogona 72–135 mm, długość ucha 6–16 mm, długość tylnej stopy 18–28 mm; masa ciała 4–20 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1922 roku rosyjski zoolog Boris Winogradow w notatce o osobliwym nowym rodzaju i gatunku skoczka z Chara-Choto opublikowanej w książce Piotra Kozłowa zatytułowanej Mongolia, Amdo i martwe miasto Chara-Choto. Ekspedycja Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego w Azji Wysokiej w latach 1907–1909. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) skoczuszek tamaryszkowy (S. kozlovi).
Etymologia Salpingotus: salpinx, σαλπιγγος salpingos ‘trąba wojenna’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’. Salpingotulus: rodzaj Salpingotus ; łac. przyrostek zdrabniający -ulus. Gatunek typowy : Salpingotus michaelis . Prosalpingotus: gr. προ pro ‘blisko, w pobliżu’; rodzaj Salpingotus . Gatunek typowy: Salpingotus pallidus . Anguistodontus: ‘wąż’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy: Salpingotus crassicauda .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki zgrupowane w czterech podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNSalpingotusVinogradov, 1922centruj|150pxSalpingotus kozloviVinogradov, 1922skoczuszek tamaryszkowy2 podgatunkkipółnocno-zachodnia Chiny (Sinciang, Gansu, Mongolia Wewnętrzna, Ningxia i Shaanxi) i południowa Mongolia.DC: 5,2–6,8 cmDO: 11–13,5 cmMC: 12–20 gAnguistodontusVorontsov & Shenbrot, 1984centruj|150pxSalpingotus crassicauda Vinogradov, 1924skoczuszek gruboogonowy2 podgatunkiwschodni Kazachstan (jezioro Zajsan), północno-zachodnie Chiny (Sinciang, Gansu i Mongolia Wewnętrzna) i południowa MongoliaDC: 4,7–6,2 cmDO: 9,1–11,7 cmMC: 6–14 gProsalpingotusVorontsov & Shenbrot, 1984Salpingotus heptneriVorontsov & Smirnov, 1969skoczuszek pustynny gatunek monotypowyUzbekistan (północna pustynia Kyzył-kum w północno-wschodniej Karakałpacji) i Kazachstan (południowy obwód kyzyłordyński) DC: 4–5,8 cmDO: 8,5–10,1 cmMC: 7–13 gcentruj|150pxSalpingotus pallidusVorontsov & Shenbrot, 1984skoczuszek blady2 podgatunkiendemit Kazachstanu: pustynne obszary w północnej część obszaru Jeziora Aralskiego i południowej części obszaru jeziora Bałchasz; zakres wysokości: – m n.p.m.DC: 5,3–6,1 cmDO: 9,6–11,3 cmMC: 7–13 gSalpingotus thomasiVinogradov, 1928skoczuszek afgańskigatunek monotypowyendemit Afganistanu: znany tylko z miejsca typowegoDC: około 5,7 cmDO: około 10,5 cmMC: brak danychSalpingotulusPavlinov, 1980– trąbkouszekcentruj|150pxSalpingotus michaelis FitzGibbon, 1966trąbkouszek beludżystańskigatunek monotypowyendemit Pakistanu: gorące pustynie Beludżystanu; zakres wysokości: 1000–1600 m n.p.m.DC: 4,1–4,5 cmDO: 7,2–9,4 cmMC: około 4 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe: Salpingotus gorelovi (Turkmenistan; pliocen) Salpingotus primitivus (Chińska Republika Ludowa; miocen)
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Skoczkowate