Andrzej (I połowa XV wieku) – malarz ruski, autor bizantyńskich fresków w kaplicy Trójcy Świętej na Zamku w Lublinie.
Życiorys Znany jest tylko jako jeden z trzech twórców polichromii zamkowego kościoła św.Trójcy w Lublinie. Zajmując w tym zespole pozycję naczelną wykonał cykl pasyjny w absydzie tego kościoła. Polichromia ujawnia, obok cech stylowych bizantyńskiego renesansu Paleologów, znaczny wpływ sztuki zachodnioeuropejskiej. Data ukończenia fresków 10 lipca 1418 i imię malarza znajdują się na napisie przy łuku tęczowym. Wedle miejscowej tradycji jakoby napis został wyskrobany po roku 1900 przez jakiegoś uczonego rosyjskiegoHelena d’Abancourt, s. 103.. Malarz Andrzej był identyfikowany przez niektórych badaczy z Andrzejem RublowemIgor Grabar, Teofan Grek, Kazań 1923.. Najprawdopodobniej był jednym z głównych artystów ruskich działającym na terenie Królestwa Polskiego za panowania Władysława Jagiełły, a pochodzącym najpewniej z Rusi CzerwonejKarol Bartoszewski, k. 538.. Anna Różycka-Bryzek wiąże Andrzeja ze środowiskiem szkoły twerskiejAnna Różycka-Bryzek: Pochodzenie malarzy lubelskich. [w:] Taż, Bizantyńsko-ruskie malowidła w kaplicy zamku Lubelskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1983, s. 144-148..
Przypisy
Bibliografia Helena d’Abancourt: Andrzej, malarz ruski cerkiewny. [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków, 1935, s. 103. Karol Bartoszewski: Andrzej. [w:] Encyklopedia katolicka. T. 1: A i Ω-Baptyści, red. Feliks Gryglewicz, Romuald Łukaszczyk, Zygmunt Sułowski, Lublin: TNKUL, 1973, k. 538. Krystyna Durakiewicz. Ręką mistrza Andrzeja. „Spotkania z Zabytkami” 1996, nr 5, s. 30-34. Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim: historia, teologia, sztuka, konserwacja: materiały sesji zorganizowanej w Muzeum Lubelskim 24-26 kwietnia 1997 roku, red. Barbara Paprocka, Jan Sil, Lublin: Muzeum Lubelskie - Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział 1999. Anna Różycka-Bryzek: Bizantyńsko-ruskie malowidła w kaplicy zamku Lubelskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983. Anna Różycka-Bryzek: Freski bizantyńsko-ruskie fundacji Jagiełły w kaplicy Zamku Lubelskiego. Lublin: Muzeum Lubelskie - Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2000. Michał Walicki. Malowidła ścienne kościoła świętej Trójcy na zamku w Lublinie (1418). „Studia do dziejów sztuki w Polsce”. T. 3, s. 1-93. Warszawa, 1930
Kategoria:Polscy malarze XV wieku Kategoria:Zmarli w XV wieku Kategoria:Zamek w Lublinie Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Anonimowi malarze polscy Kategoria:Rusińscy artyści Kategoria:Polacy pochodzenia rusińskiego