Dżamała, Jamala (; ), właśc. Susana Alimiwna Dżamaładinowa (, ; ur. 27 sierpnia 1983 w Oszu) – ukraińska piosenkarka, aktorka i autorka tekstów narodowości krymskotatarskiej, której skalę głosu ocenia się na cztery oktawy. Zwyciężczyni 61. Konkursu Piosenki Eurowizji (2016).
Życiorys Urodziła się w Kirgistanie, dokąd część jej przodków została wysiedlona w trakcie rządów Stalina. Po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę jej rodzina powróciła na Krym. Zarówno Dżamała, jak jej krymskotatarski ojciec są muzułmanami, a matka jest chrześcijanką pochodzenia ormiańskiego. Muzyką interesowała się od dzieciństwa. W wieku 10 lat po raz pierwszy wzięła udział w profesjonalnej sesji nagraniowej, podczas której, wraz z dwanaściorgiem innych dzieci, nagrała kilka folkowych krymskotatarskich piosenek. Po ukończeniu nauki w klasie fortepianu w szkole muzycznej w rodzinnej Ałuszcie, rozpoczęła naukę w Liceum Muzycznym im. Piotra Czajkowskiego w Symferopolu, potem została studentką Narodowej Akademii Muzycznej w Kijowie w klasie śpiewu operowegoAbout Jamala..
Podczas studiów planowała skupić się na rozwijaniu kariery w kierunku muzyki klasycznej, ostatecznie zaczęła tworzyć muzykę jazzową i folkową. Podczas studiów często brała udział w widowiskach przygotowywanych przez kijowskie organizacje kulturalne dla Tatarów krymskich. Mając 15 lat, zadebiutowała na profesjonalnej scenie muzycznej. W ciągu kolejnych lat brała udział w wielu konkursach wokalnych organizowanych na Ukrainie, w Rosji i krajach Europy. W 2001 została solistką kwintetu wokalnego Beauty Band. W 2006 zdobyła wyróżnienie na festiwalu jazzowym Dо#Dj Junior. W trakcie występu została zauważona m. in. przez choreografkę Ołenę Koladenko, która zaproponowała jej główną rolę w musicalu Pas wystawianym przez jej balet o nazwie Freedom.
Latem 2009 wzięła udział w Międzynarodowym Festiwalu Muzycznym „Nowa Fala” organizowanym w Jurmale, który ostatecznie wygrała, remisując z Sandhym Sondoro z Indonezji. Po udziale w konkursie zaczęła występować na wielu koncertach w całej Europie. W tym czasie występowała także w wielu ukraińskich programach telewizyjnych, w tym m. in. podczas ceremonii wręczenia nagród „TV Triumph 2009”, podczas koncertu „One Night Only” organizowanego w hołdzie Michaelowi Jacksonowi, a także w świątecznym widowisku Christmas Celebration with Ałła Pugaczowa. Zagrała także główną rolę w operze Godzina hiszpańska Maurice’a Ravela, Cherubina w Weselu Figara oraz Violettę w Traviacie. Ponadto, została uznana „odkryciem roku” przez magazyn „Cosmopolitan” i „piosenkarką roku” przez czasopismo „Elle Style”. thumb|Dżamała na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Odessie (2012) Na początku 2011 z piosenką „Smile” wzięła udział w ukraińskich eliminacjach do 56. Konkursu Piosenki Eurowizji. Zajęła trzecie miejsce w finale z wynikiem 17,2% głosów telewidzów, przegrywając z Miką Newton oraz Złatą Ogniewicz. Z powodu podejrzeń o zmanipulowanie wyników rozważano zorganizowanie nowego finału z udziałem trzech wokalistek, jednak Dżamała odmówiła, tłumacząc swoją decyzję możliwością ponownego sfałszowania wyników głosowania. W tym samym roku wydała swój debiutancki album studyjny pt. For Every Heart. Na początku grudnia wystąpiła podczas ceremonii losowania półfinałów podczas Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012. thumb|Dżamała podczas koncertu (2013) W 2012 wydała dwupłytowe wydawnictwo koncertowe (CD+DVD) pt. For Every Heart. Live at Arena Concert Plaza. W 2013 wydała drugi album studyjny pt. All or Nothing, a na początku października zaśpiewała hymn Ukrainy podczas walki bokserskiej między Wołodymyrem Kłyczką a Aleksandrem Powietkinem. W 2014 zagrała Olgę, aktorkę i nauczycielkę języka angielskiego w filmie Przewodnik. 5 lipca 2015 wystąpiła na koncercie Lato Zet i Dwójki w Słubicach. thumb|Dżamała podczas 61. Konkursu Piosenki Eurowizji w Sztokholmie (2016) W 2016 wzięła udział w ukraińskich eliminacjach eurowizyjnych z utworem „1944”, w którym poruszyła temat deportacji Tatarów krymskich w 1944. 6 lutego wystąpiła w pierwszym półfinale selekcji i awansowała do finału rozgrywanego 21 lutego. Zajęła w nim pierwsze miejsce po zdobyciu łącznie 11 punktów (5 pkt od jurorów oraz 6 pkt od telewidzów, którzy oddali na nią największą liczbę głosów), zostając reprezentantką Ukrainy w 61. Konkursie Piosenki Eurowizji organizowanym w Sztokholmie. 12 maja wystąpiła w drugim półfinale konkursu i z drugiego miejsca awansowała do finału, który wygrała po zdobyciu łącznie 534 punktów, w tym 323 pkt od telewidzów oraz 211 pkt od jurorów. 16 maja odebrała tytuł Ludowego Artysty Ukrainy, który został jej nadany przez prezydenta Ukrainy, Petra Poroszenkę.
thumb|Tablica dedykowana Dżamali na wystawie plenerowej „Ona-Krym, Ona-Świat” fundacji Krymski Dom, prezentowanej we Wrocławiu (2025) W 2017 została ambasadorką marki kosmetycznej Oriflame i twarzą kampanii „Plus na kartę” polskiej sieci komórkowej Plus. W maju Ukrposzta udostępniła do sprzedaży znaczki pocztowe z wizerunkiem Jamali. 13 maja piosenkarka wystąpiła jako gość muzyczny w finale 62. Konkursu Piosenki Eurowizji w Kijowie; zaśpiewała piosenki „1944” i „Zamanyly”, a także premierowo utwór „I Believe in U”, do którego 16 maja wydała oficjalny teledysk w reżyserii Ihora Stekolenki. Również w 2017 i 2018 roku została trenerką w siódmej i ósmej edycji programu Hołos krajiny. W 2018 i 2019 była jurorką podczas ukraińskich eliminacji do Konkursu Piosenki Eurowizji. W kwietniu 2020 wystąpiła w drugim odcinku projektu Eurovision Home Concerts. W czerwcu 2021 wystąpiła z Sylwią Grzeszczak podczas emitowanego przez TVP2 festiwalu Europejski Stadion Kultury w Rzeszowie. Jesienią 2021 uczestniczyła w ósmej edycji programu 1+1 Tanci z zirkamy.
Od początku inwazji Rosji na Ukrainę angażuje się w nagłaśnianie trudnej sytuacji Ukraińców, w tym celu m.in. wystąpiła w Polsce podczas koncertu „Save Ukraine – #StopWar”, na gali rozdania nagród Wiktory i podczas finału wyborów Mister Supranational 2022, ponadto uczestniczyła w 13. edycji polskiego programu Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami, a w trakcie udziału w programie wraz z Fundacją Polsat promowała zbiórkę pieniędzy na rzecz ofiar wojny na Ukrainie; jej partnerem w programie był Jacek Jeschke, z którym odpadła w szóstym odcinku, zajmując szóste miejsce. W marcu 2024 odebrała Narodową Nagrodę im. Tarasa Szewczenki za album Qırım.
Życie prywatne 26 kwietnia 2017 wyszła za Sejta-Bekira Sulejmanowa. Mają trzech synów: Emira-Rachmana (ur. 27 marca 2018), Selima-Giraja (ur. 19 czerwca 2020) oraz Alima Sejta-Bekira (ur. 24 maja 2024).
Dyskografia Albumy studyjne For Every Heart (2011) All or Nothing (2013) Podyh (2015) 1944 (2016) Kryla (2018) Qırım (2023)
Albumy koncertowe For Every Heart. Live at Arena Concert Plaza (2012)
Minialbumy Thank You (2014)
Single +RokTytułAlbum 2010„You Are Made Of Love” For Every Heart„It’s Me, Jamala”„Smile” 2012„Ja ljubljo tebja” (Я люблю тебя) All or Nothing„Hurt”2013„Kaktus” (Кактус) 2014„Zapłutalaś” (Заплуталась) Thank You„Złyba” (Злива) –„Czomu?” (Чому?) 2015„Oczyma” (Очима) Podyh„Szłjah dodomu” (Шлях додому)„Podyh” (Подих) 2016„1944” 1944„Zamanyły” (Заманили) – 2017„I Believe in U” Kryla„Sumuju” (Сумую) 2018„Kryla” (Крила)„The Great Pretender”„Самға” –2019„Solo”
Teledyski Rok Utwór Reżyseria2009„History Repeating” (ang.) Ałan Badojew2010„You’re Made of Love” (ang., ros.) Kateryna Caryk2010„It’s Me, Jamala” (ang., ukr.) Charley Stadler2011„Smile” Maksym Ksionda2011„Find Me” John X Carey2012„Ja lublu tebia” (ros.) Serhij Sarachanow 2013„Кактус” (ros.) Dienis Zacharow„All These Simple Things” Ołeksandr Miłow„Depends on You” (ang., ros.) Viktor Vilks2014„Czomu kwity majut oczi?” (ukr.) Ołeś Sanin2015„Zapłutalas” (ukr.) Anatolij Sacziwko
Filmografia + Filmy Rok Tytuł Rola 2014Przewodnik OlgaAlisa w stranie czudies gąsienica
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa artystki
Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Ludowi Artyści Ukrainy Kategoria:Ukraińskie wokalistki Kategoria:Urodzeni w 1983 Kategoria:Ludzie urodzeni w Oszu Kategoria:Tatarzy krymscy Kategoria:Ukraińcy pochodzenia ormiańskiego Kategoria:Ukraińscy zwycięzcy w Konkursie Piosenki Eurowizji Kategoria:Laureaci Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki