Karłogacek (Micronycteris) – rodzaj ssaków z podrodziny Micronycterinae w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące od Meksyku przez Amerykę Środkową do Ameryki Południowej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 37–75 mm, długość ogona 7–20 mm, długość ucha 13–33 mm, długość tylnej stopy 7–18 mm, długość przedramienia 30,3–48,6 mm; masa ciała 4,3–18,4 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1866 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Rewizja rodzajów Phyllostomidae, czyli liścionosowotych, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) karłogacek wielkouchy (M. megalotis). Wcześniejsza nazwa Schizostoma, którą ukuł w 1856 roku francuski paleontolog Paul Gervais, okazała się młodszym homonimem rodzaju mięczaków opisanego w 1834 roku.
Etymologia Schizostoma (Schizastoma): gr. σχιζώ skhizō ‘podzielić’; στομα stoma, στοματος stomatos ‘usta’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Schizostoma minutum . Micronycteris (Mycronycteris, Chronycteris, Mycronicteris, ÑMicronycteris): mikros ‘mały’; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’. Vampirella: rodzaj VampyrusSynonim Vampyrum. (widmowiec); łac. przyrostek zdrabniający -ella. Gatunek typowy: nie podany. Xenoctenes: gr. ξενος xenos ‘obcy, dziwny’ ; κτεις kteis, κτενος ktenos ‘grzebień’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Shizostoma hirsutum . Leuconycteris: w mitologii greckiej Leukonoe (gr. Λευκονοη Leukonoē) była córką Minyasa, która została zamieniona w nietoperza (por. gr. λευκος leukos ‘biały’); gr. νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Micronycteris brosseti . Schizonycteris: gr. σχιζώ skhizō ‘podzielić‘; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Schizostoma minutum .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w czterech podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNSchizonycterisC.A. Porter, Hoofer, Cline, F.G. Hoffmann & R.J. Baker, 2007Micronycteris minuta(P. Gervais, 1856)karłogacek białobrzuchygatunek monotypowyod skrajnie wschodniej Gwatemali (Sierra del Caral) do Ekwadoru, wschodniego Peru, Boliwii i Brazylii, także Trynidad i Tobago (Trynidad); zakres wysokości: poniżej 1600 m n.p.m.DC: 4,2–5,8 cmDO: 0,7–1,5 cmDP: 3,1–4 cmMC: 5–8,5 gMicronycteris simmonsaeSiles & R.J. Baker, 2020gatunek monotypowyendemit Ekwadoru: zachodnie Andy (prowincje Guayas i Esmeraldas)DC: 4,6–5,8 cmDO: 1,1–1,2 cmDP: brak danychMC: około 2,9 gMicronytteris sanborniSimmons, 1996karłogacek brazylijskigatunek monotypowyendemit Brazylii: stany Maranhão, Piauí, Ceará, Paraíba, Pernambuco, Alagoas, Sergipe, Tocantins, Bahia i Minas GeraisDC: 3,7–4,9 cmDO: 1,1–1,5 cmDP: 3,2–3,7 cmMC: 5–8 gMicronycteris yatesiSiles & Brooks, 2013karłogacek boliwijskigatunek monotypowyendemit Boliwii: Zurima (departament Chuquisaca), Refugio Los Volcanes i Estancia Patuju (departament Santa Cruz); zakres wysokości: 220–1800 m n.p.m.DC: 4,8–6 cmDO: 0,7–0,9 cmDP: 3,4–3,7 cmMC: brak danychMicronycteris tresamiciSiles & R.J. Baker, 2020gatunek monotypowyHonduras (departament Atlántida) i Kostaryka (prowicje Guanacaste i Alejuela)DC: 4,2–5,3 cmDO: 9–10,5 cmDP: brak danychMC: około 5,4 gXenoctenes G.S. Miller, 1907centruj|80pxMicronycteris hirsuta(W.C.H. Peters, 1869)karłogacek kosmatygatunek monotypowywschodni Honduras na południe do Ekwadoru, wschodniego Peru, północnej Boliwii oraz zachodniej i północnej Brazylii, najwyraźniej rozłączny w północno-wschodniej Brazylii, także Trynidad i Tobago (Trynidad); zakres wysokości: poniżej 1500 m n.p.m.DC: 5,4–7,5 cmDO: 1,1–2 cmDP: 4,1–4,9 cmMC: 10,3–18,4 gLeuconycterisC.A. Porter, Hoofer, Cline, F.G. Hoffmann & R.J. Baker, 2007centruj|100pxMicronycteris schmidtorumSanborn, 1935karłogacek leśnygatunek monotypowypołudniowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas) na południe do Kolumbii, Wenezueli, Gujany Francuskiej, wschodniego Peru i Brazylii; wątpliwy na wyspie Cozumel (Meksyk); zakres wysokości: 10–160 m n.p.m.DC: 5,3–6,7 cmDO: 1–1,7 cmDP: 3,2–3,5 cmMC: 5–10 g Micronycteris brossetiSimmons & Voss, 1998 karłogacek amazońskigatunek monotypowypółnocno-wschodnie Peru (region Loreto), Gujana i Gujana Francuska oraz możliwy zapis z południowo-wschodniej Brazylii (stan São Paulo); być może szerzej rozpowszechnionyDC: 5,1–6,1 cmDO: 1–1,4 cmDP: 3,1–3,4 cmMC: 4,3–5 gMicronycterisJ.E. Gray, 1866Micronycteris giovanniaeR.J. Baker & R.M. Fonseca, 2007karłogacek ekwadorskigatunek monotypowyendemit Ekwadoru: znany tylko z miejsca typowego w północnej części prowincji EsmeraldasDC: około 5,5 cmDO: około 1,6 cmDP: około 3,7 cmMC: około 8,6 gMicronycteris matsesSimmons, Voss & Fleck, 2002karłogacek samotnygatunek monotypowyendemit Peru: znany z Nuevo San Juan i Sierra del Divisor (region Loreto); być może w całej Nizinie Amazonki; zakres wysokości: 150–170 m n.p.m.DC: 5–5,5 cmDO: 1,3–1,7 cmDP: 3,7–3,9 cmMC: 8,6–14 gcentruj|100pxMicronycteris megalotis(J.E. Gray, 1842)karłogacek wielkouchygatunek monotypowypółnocna Ameryka Południowa na południe do południowo-wschodniego Peru, północnej Boliwii i południowo-wschodniej Brazylii, Małe Antyle (wyspy Margarita, Grenada, Trynidad i Tobago); zakres wysokości: do 3000 m n.p.m.DC: 3,8–5,9 cmDO: 1–1,6 cmDP: 3,1–3,6 cmMC: 5,5–6,3 gcentruj|150pxMicronycteris microtisG.S. Miller, 1898karłogacek zwyczajny2 podgatunkiMeksyk (od stanów Jalisco i Tamaulipas) do Kolumbii, Wenezueli, regionu Gujana, wschodniej Boliwii i Brazylii, zapisy w północno-zachodniej Argentynie (prowincja Salta); zakres wysokości: 300–2600 m n.p.m.DC: 4,4–4,8 cmDO: 0,8–1,7 cmDP: 3–3,7 cmMC: 5,5–10 gMicronycteris buririP.A. Larsen, Siles, S.C. Pedersen & Kwiecinski, 2011karłogacek wyspowygatunek monotypowyendemit Saint Vincent i Grenadyn: wyspa Saint Vincent; zakres wysokości: 0–645 m n.p.m.DC: 6,6–7,2 cmDO: 1,2–1,8 cmDP: 3,6–3,9 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Liścionosowate Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya