Emilia Sozańska (ur. 22 maja 1909 w Stryju, zm. 30 grudnia 2008 w Brzegu) – polska pedagog.
Życiorys Urodziła się jako córka, kolejarza, przed wojną naczelnika stacji w Sokalu. Ukończyła Nauczycielskie Seminarium Rządowe we Lwowie, zdając maturę w 1928 roku. Pracę jako nauczycielka otrzymała we wsi Iwaszkowce w powiecie turczańskim nad Stryjem (u zbiegu granicy z Węgrami, Rumunią i Słowacją). W szkole utworzyła "drużyny strzeleckie". We współpracy z senatorem Władysławem Pulnarowiczem organizowała dalsze kształcenie młodzieży oraz edukację patriotycznąS.S. Nicieja, Moje Kresy. Pamiętniki Kazimierza Bernaczka, "Nowa Trybuna Opolska" 9.12.2015.
Wyszła za mąż za Mikołaja Sozańskiego, który aż do wybuchu wojny był wybierany prefektem. W czasie wojny wraz z całą rodziną musiała się ukrywać. W tym czasie oprócz pomocy ukrywającym się i współpracy z konspiracją, Emilia Sozańska (zwana przez bliskich Lusią) prowadziła także tajne nauczanie. W październiku 1939 r. skłoniła swojego wychowanka Władysława Ossowskiego do podjęcia funkcji konspiracyjnego kuriera ("biały kurier"), celem przerzutu ukrywanych polskich oficerów na WęgryE. Kotarska, Czy król będzie obywatelem, "Gazeta Wyborcza" 17.09.1991. W 1946 roku, z pierwszą grupą repatriantów, wyjechała pociągiem z Sambora na Ziemie Zachodnie, do Brzegu. Została kierowniczką szkoły podstawowej w Młodoszowicach. Po pięciu latach i skończeniu studiów, objęła kierownictwo szkoły w Kościerzycach, gdzie pracowała do 1967. Następnie, do 1972 pracowała w szkole w Kantorowicach koło Lewina Brzeskiego. A potem w Liceum J. Słowackiego w Oleśnicy. Po 1990 odnalazła i skłoniła do powrotu z Syberii Władysława Ossowskiego, "białego kuriera", któremu pomogła w repatriacji i uznaniu jego zasług.
W czasie wojny pracowała w konspiracji (ukrywanie polskich oficerów w latach 1939-40, pomoc w ich przerzucie) oraz prowadziła tajne nauczanie. Była cenioną i lubianą wychowawczynią wielu pokoleń młodzieży przed wojną, w czasie wojny (na Kresach) i po wojnie. Aktywna społecznie, inicjowała budowę i odbudowę szkół (m.in. w Iwaszkowcach i Młodoszowicach) oraz wspierała działalność ugrupowań i społeczności lokalnych.
Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1999 r. oraz wieloma odznaczeniami resortowymi. Zmarła w Brzegu 30 grudnia 2008.
Przypisy
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 2008 Kategoria:Ludzie urodzeni w Stryju