Aleksandr Golicyn (generał)

Aleksandr Siergiejewicz Golicyn (, ur. w Zubriłowce, zm. 24 września 1858 w Kaliszu) – rosyjski książę i wojskowy, generał major armii rosyjskiej.

Pochodzenie Pochodził z książęcego rodu Golicynów, wywodzącego się w prostej linii od jednego z potomków wielkiego księcia litewskiego Giedymina, którego członkowie od wieków odgrywali niepoślednią rolę w państwie rosyjskim. Urodził się w rodowej siedzibie, w Zubriłowce (ros. Зубриловка, obecnie obwód penzeński).

Ojcem Aleksandra Siergiejewicza był książę Siergiej Fiedorowicz Golicyn (1749–1810), generał, dowodzący m.in. korpusem rosyjskiej armii w okresie insurekcji kościuszkowskiej (1794).

Jego matką była , siostrzenica, a zarazem kochanka księcia Grigorija Potiomkina, faworyta carycy Katarzyny II (jej siostra Aleksandra była żoną targowiczanina, hetmana Franciszka Ksawerego Branickiego).

Służba wojskowa Służbę wojskową rozpoczął w okresie wojen napoleońskich, w 1806 został podoficerem gwardyjskiego pułku siemionowskiego, w 1810 został porucznikiem, podczas kampanii 1807 roku walczył pod Guttstadt, Heilsbergiem i Frydlandem. Odznaczył się w wojnie 1812 roku walcząc pod Borodino i Tarutino, za co otrzymał ordery św. Włodzimierza IV klasy i św. Anny II klasy.

W 1812, Aleksander Siergiejewicz, już w stopniu kapitana gwardii, nawiązał romans z obdarzoną wielką urodą i wielce muzykalną hrabiną Karoliną Teresą Chodkiewiczową (ur. 1778), córką wojewody sieradzkiego Michała Walewskiego i Jadwigi z Turnów. Hrabina była żoną hrabiego Aleksandra Chodkiewicza, pułkownika wojsk polskich, który w 1813 był jednym z dowódców twierdzy Modlin, po jej kapitulacji dostał się do niewoli, a jego majątek, położony na terenach Imperium Rosyjskiego, uległ sekwestrowi. Hrabina wnet rozwiodła się z Chodkiewiczem (1814), a następnie szczęśliwi kochankowie zawarli związek małżeńskiCzęść badaczy przyjmuje, że Golicyn i Walewska wzięli ślub dopiero w 1822 roku.. W 1816 Golicyn był już podpułkownikiem, służąc w Lejb-Gwardyjskim Pułku Ułanów Jego Wysokości, który stacjonował w Warszawie, stolicy tzw. Królestwa Polskiego. Pochodzący z arystokratycznego rodu, z urodziwą i lubiącą brylować małżonką, książę Golicyn był jedną z bardziej popularnych figur stołecznej Warszawy. Jednakże szybko popadł w niełaskę wielkiego księcia Konstantego, okazując swoje liberalne poglądy i deklamując satyryczne wiersze.

Zagraniczne wojaże W 1818 roku Golicyn zrezygnował ze służby wojskowej, początkowo zamieszkał pod Warszawą, by później wraz z żoną i synem Włodzimierzem (ur. 1821) udać się na zagranicę. Przez kilkanaście lat przebywał we Włoszech i Szwajcarii, prowadził salony w Rzymie i Genewie, w 1831 w Rzymie poznał Adama MickiewiczaIstnieje przypuszczenie, że Aleksandr Siergiejewicz Golicyn jest adresatem wiersza [W albumie księcia Golicyna], którego autorem jest najprawdopodobniej Adam Mickiewicz., z którym jednak poróżnił go stosunek do powstania listopadowego.

Powrót do Królestwa Polskiego Gdy małżonka Golicyna także opowiedziała się po stronie polskich powstańców, Golicyn porzucił żonę i wrócił do Warszawy, na co wpływ miało również częściowe roztrwonienie majątku podczas zagranicznych wojaży. W 1838 ponownie wstąpił do armii rosyjskiej, stacjonującej na terenie spacyfikowanego Królestwa Polskiego. W 1842 Golicyn został wojennym naczelnikiem okręgu lubelskiego, a następnie okręgu kaliskiego, w 1849 zdążył odbyć kampanię węgierską.

Ostatnie 15 lat życia spędził w Kaliszu, tam w 1846 (po śmierci pierwszej żony) poślubił Polkę Eleonorę Zarzycką. Zmarł „po ciężkiej słabości” w dniu 12 (24) września 1858 w Kaliszu, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu prawosławnym. W pogrzebie uczestniczyli m.in. landraci przygranicznych pruskich powiatów krotoszyńskiego, pleszewskiego i ostrowskiego, oficerowie oraz orkiestra wojskowa armii pruskiej, miejscowe komendy Inwalidów, Kozaków, przedstawiciele kaliskich cechów rzemieślniczych, uczniowie Wyższej Szkoły Realnej oraz kaliscy urzędnicy w galowych uniformach.

Rodzina Z pierwszego małżeństwa z Karoliną Teresą Walewską pochodził syn Włodzimierz (1821–1846), z drugiego małżeństwa z Eleonorą Zarzycką urodzili się: synowie Siergiej (1845–1905) i Michaił (1849– po 1918) oraz córki Jewgienija (1852–1919) i Jelizawieta (1855– po 1919).

Niektóre ordery Kawaler rosyjskich orderów św. Anny I kl., św. Stanisława I kl., św. Jerzego kl. IV, św. Włodzimierza kl. III, pruskich Pour le Mérite, Orła Czerwonego kl. II oraz szwedzkiego Orderu Miecza.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Zdjęcie pozostałości nagrobka A. Golicyna na kaliskim cmentarzu prawosławnym

Aleksander Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Pochowani w Kaliszu Kategoria:Generałowie majorowie armii Imperium Rosyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Uczestnicy kampanii polskiej 1806–1807 (strona koalicji) Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-francuskiej 1812 (strona rosyjska) Kategoria:Urodzeni w 1789 Kategoria:Zmarli w 1858