thumb|250px|Zrekonstruowany grób popielnicowy germańskiego wojownika, Sanok (2016) Cmentarz ciałopalny Wandalów w Prusieku – ciałopalne cmentarzysko ludności kultury przeworskiej w miejscowości Prusiek koło Sanoka, będące pierwszą systematycznie badaną nekropolą z okresu rzymskiego w strefie polskich Karpat.
Nekropolia położona jest w widłach dwóch rzek – Sanoczka i jego dopływu Niebieszczanki. Podczas sezonu archeologicznego w roku 2005 i 2006 zostało przebadane przez ekspedycję Instytutu Archeologii UJPrusiek INTERKULTURELLE BEZIEHUNGEN DER BEVÖLKERUNG DER PRZEWORSK-KULTUR IN DER KARPATENZONE AM ÜBERGANG VON DER FRÜHEN ZU DER JÜNGEREN RÖMISCHEN KAISERZEIT AM BEISPIEL DES GRÄBERFELDES VON PRUSIEK, FS T. 25, GDE. SANOK.
Cmentarz należy do przedstawicieli jednego ze szczepów germańskich – Wandalów, którzy założyli około II wieku n.e. na terenach nadsańskich liczne osady. Stanowiskiem archeologicznym związanym z tym ludem jest ciałopalne cmentarzysko odkryte w Prusieku, gdzie przebadano archeologicznie 43 bogato wyposażone groby popielnicowe i jamowe. Funkcję popielnicy na omawianym cmentarzysku pełniły naczynia wazowate, lepione ręcznie, o czarnych, gładkich, wyświecanych powierzchniach, zdobione ornamentem w postaci odciskanych grup dołków palcowych. Pod dnem popielnicy znajdowało się skupisko przedmiotów żelaznych. W popielnicowych pochówkach kobiecych występowały głównie ozdoby oraz drewniane, okuwane skrzyneczki z kluczami. W grobach męskich dominuje uzbrojenie i wyposażenie wojownika: miecze (odnaleziono sześć egzemplarzy z przedstawieniami boga Marsa i Wiktorii), elementy tarczy, ostrogi. Część z tych przedmiotów została wytworzona na terenie Cesarstwa Rzymskiego, a kontakty z Imperium dokumentują także liczne odkryte w dorzeczu Sanu monety rzymskie.
Analiza odkrytych inwentarzy grobowych wskazuje na germański rytuał pogrzebowy. Wykazuje przy tym zbieżności z innymi obszarami zamieszkania ludów kultury przeworskiej, niektóre materiały pochodzące z prusieckiego cmentarzyska łączą ścisłe analogie z terenami tzw. wschodniej strefy kultury przeworskiej, poświadczone są także w grupie gustowskiej, z terenami nadłabskiego kręgu kulturowego i Kotliny Czeskiej TERRA BARBARICA Monumenta archaeologica Barbarica, tomus II Łódź-Warszawa Złote wisiorki z cmentarzyska ludności kultury przeworskiej w Prusieku, stan. 25,gm. Sanok, str, 392
Przypisy
Kategoria:Cmentarze w województwie podkarpackim Kategoria:Wandalowie Kategoria:Galicja Kategoria:Prusiek Kategoria:Stanowiska archeologiczne w województwie podkarpackim