Zygmunt Apolinary Litwińczuk (ur. 2 stycznia 1950 w Iłowcu) – polski zootechnik, nauczyciel akademicki, samorządowiec, profesor nauk rolniczych, rektor Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie w kadencji 2016–2020.
Życiorys Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Zamościu (1967), a w 1972 studia na Wydziale Zootechnicznym Akademii Rolniczej w Lublinie. Doktoryzował się w 1976 na podstawie pracy pt. Badania nad opasem buhajków rasy nizinnej czarno-białej z wykorzystaniem pastwiska w okresie letnim i kiszonki z traw w okresie zimowym. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1981 na Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie w oparciu o rozprawę zatytułowaną Badania nad wpływem wychowu pastwiskowego i alkierzowego jałowic pochodzących z różnych środowisk hodowlanych na wzrost, rozwój i późniejszą produkcyjność w oborze wielkostadnej. 15 czerwca 1990 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych.
Od 1971 zawodowo związany z macierzystą uczelnią przekształconą w międzyczasie w Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie. Zaczynał w Zakładzie Hodowli Bydła. W 1990 został profesorem nadzwyczajnym, w 1995 objął stanowisko profesora zwyczajnego na Wydziale Biologii i Hodowli Zwierząt.
W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu hodowli i użytkowanie bydła, hodowli zwierząt, oceny surowców zwierzęcych. Jest autorem i współautorem około 400 publikacji naukowych.
Na lubelskiej uczelni rolniczej pełnił funkcje prodziekana (1986–1990) i dziekana (1990–1996) Wydziału Zootechnicznego. Kierował Pracownią Oceny Surowców Pochodzenia Zwierzęcego (1991–1997), a w 1995 objął kierownictwo Katedry Hodowli Bydła (następnie Katedry Hodowli i Ochrony Zasobów Genetycznych Bydła). Wykładał również na Akademii Podlaskiej i powołanym na jej bazie Uniwersytecie Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach, będąc profesorem zwyczajnym tej uczelni. Na Akademii Podlaskiej kierował Katedrą Hodowli Bydła i Oceny Mleka (1992–2002). 5 kwietnia 2016 wybrany na rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie na czteroletnią kadencję.
Powoływany w skład Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz Komitetu Nauk Zootechnicznych Polskiej Akademii Nauk. Członek m.in. Lubelskiego Towarzystwa Naukowego (od 1993 członek rzeczywisty) i Polskiego Towarzystwa Technologów Żywności. Był prezesem Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego.
W latach 80. był przewodniczącym wydziałowego koła NSZZ „Solidarność”. Przed 1990 działał w Zjednoczonym Stronnictwie Ludowym. W latach 1998–2006 był radnym powiatu lubelskiego, od 2002 pełnił funkcję przewodniczącego rady powiatu.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2022) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2001) Złoty Krzyż Zasługi (1996) Srebrny Krzyż Zasługi (1988) Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal im. Profesora Tadeusza Vetulaniego (2007) doktor honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach doktor honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (2013) doktor honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (2016) doktor honoris causa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie (2020)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Laureaci Medalu im. Profesora Tadeusza Vetulaniego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy radni rad powiatów Kategoria:Polscy zootechnicy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Siedlcach Kategoria:Urodzeni w 1950