Kompania graniczna KOP „Krzyżówka” (wcześniej „Czyste”) – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pograniczapełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 7 batalion graniczny , a w jego składzie 5 kompanię graniczną KOP. W 1934 1 kompania graniczna KOP „Czyste” podlegała dowódcy batalionu KOP „Podświle”.
Potem przeniesiono dowództwo kompanii do Krzyżówki. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 8 podoficerów, 4 nadterminowych i 82 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → .
W 1939 1 kompania graniczna KOP „Krzyżówka” podlegała nadal dowódcy batalionu KOP „Podświle”.
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
1 kompania graniczna „Czyste” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 29 kilometrów 640 metrów. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Starosiele”, „Stodoliszcze” i „Czernica” z komendantury „Stodoliszcze”.
Wydarzenia W meldunku sytuacyjnym z 17 stycznia 1925 napisano: 15 stycznia 1925 o godz. 1.00 patrol KOP w folwarku Zaholek aresztował niejakiego Józefa Zymanowskiego, którego od dawna poszukiwała Policja Państwowa za kradzież koni i przemytnictwo. Przekazany został Policji Państwowej w Prozorokach.
Sąsiednie kompanie graniczne 3 kompania graniczna KOP „Dziwniki” ⇔ 4 kompania graniczna KOP „Dokszyce” – 1928, 1929, 1931, 1932, 1934, 1938
Struktura organizacyjna Strażnice kompanii w latach 1928 – 1929 strażnica KOP „Kamienny Wóz” strażnica KOP „Lipowo” strażnica KOP „Hornowo Wierciński”W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Hornowo Wiercińskie → strażnica KOP „Hornowo Bartkiewicz” strażnica KOP „Trościanica”
Strażnice kompanii w latach 1931 – 1934 strażnica KOP „Lipowo” strażnica KOP „Hornowo Wiercińskie”zaścianek Hornowo IV, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych strażnica KOP „Hornowo Bartkiewicz”zaścianek Hornowo I, gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych (20) strażnica KOP „Trościanica”wieś Trościanica, gmina Dokszyce, powiat dziśnieński, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
Strażnice kompanii w 1938 strażnica KOP „Hornowo Wiercińskie” strażnica KOP „Trościanica”
Organizacja kompanii 17 września 1939: dowództwo kompanii 1 strażnica KOP „Hornowo Wiercińskie”zaścianek Hornowo IV (Hornowo–Wierciński), gmina Hołubicze, powiat dziśnieński, województwo wileńskie 2 strażnica KOP „Trościanica”wieś Trościanica, gmina Dokszyce, powiat dziśnieński, województwo wileńskie
Dowódcy kompanii por. Władysław Nowakowski (był 30 IX 1928 − 10 X 1929) → zawieszony w czynnościach służbowych p.o. por. Piotr Zdunek (10 X 1929 − 15 XI 1929) por. Władysław Nowakowski (15 XI 1929 − 25 I 1930) → zawieszony w czynnościach służbowych p.o. por. Piotr Zdunek (25 I 1930 − 31 III 1930) kpt. Belestyn Latawiec (31 III 1930 −14 VI 1930) w.z. por. Włodzimierz Pasiecznicki (11 VI 1930 − 30 IX 1930) por. / kpt. Paweł Staroń (30 IX 1930 −) kpt. Jan Wilczak (był 31 X 1932 −)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/217.) (sygn.177/151.) (sygn.181/161.)
Krzyżówka Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Podświle” Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie dziśnieńskim Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie brasławskim Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939