Kompania graniczna KOP „Dubrowa” – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 10 batalion graniczny , a w jego składzie 12 kompanię graniczną KOP „Dubrowa”. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 9 podoficerów, 5 nadterminowych i 99 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → .
W 1934 i w 1939 1 kompania graniczna KOP „Dubrowa” podlegała dowódcy batalionu KOP „Krasne”Szubański napisał, że przed 1937 rokiem kompania wchodziła w skład batalionu KOP „Iwieniec” → .
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
1 kompania graniczna „Dubrowa” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 28 kilometrów 142 metrów. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Głuszany”, „Lipienie” i „Mietkowo” z komendantury „Radoszkowicze”.
Wydarzenia W meldunku sytuacyjnym z 29 stycznia 1925 napisano: 28 stycznia 1925 o godz. 6.00 na pododcinku kompanii patrol strażnicy nr 48 Zabłotkowszczyzna na drodze między miejscowością Węgłowszczyzna a Hermaczyska natknął się na trzech osobników. Doszło do wymiany strzałów, ale korzystając z ciemności bandyci zbiegli za granicę między słupami 626–627. 23 lutego 1925, w godzinach nocnych naprzeciwko 48 strażnicy „Zabłotkowszczyzna”, trwała strzelanina. Kilkanaście pocisków przeleciało nad strażnicą. Obsada 46 strażnicy „Wiazyń” zatrzymała Abrahama Apfelbauma.
Kompanie sąsiednie: 3 kompania graniczna KOP „Bakszty Małe” ⇔ 2 kompania graniczna KOP „Raków” – 1928, 1929, 1931, 1932, 1934 1938
Walki kompanii w 1939 17 września 1939 Sowieci uderzyli między innymi na odcinek broniony przez kompanię graniczna KOP „Dubrowa”. Od godziny 4:00 do 6:00 trwała obrona strażnicy „Szapowały”. Dowodzona przez kpr. Niedzielskiego załoga została zaatakowana przez pododdziały 144 pułku kawalerii wspieranego przez baterię artylerii konnej. Po zranieniu dowódcy strażnicy, załoga złożyła broń. Poległo 3 obrońców, ciężko ranny kpr. Niedzielski wkrótce został zamordowany na terenie sowieckiej „zastawy”. Zginęło też kilku czerwonoarmistów.
Struktura organizacyjna thumb|Rozmieszczenie batalionu KOP „Krasne” w 1931 thumb Strażnice kompanii w latach 1928, W 2000 Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 odnoszą się do stanu sprzed 1937 → . Wymienił następujące strażnice: „Wiazyńska”, „Szarpowały”, „Peliksze” → strażnica KOP „Powiazyń”wieś Powiażyń, gmina Radoszkowice, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych (46) strażnica KOP „Hurnowicze”wieś Hurnowicze, gmina Radoszkowice, powiat mołodeczański, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych (46?) strażnica KOP „Wiazyń”majątek Wiażyń, gmina Radoszkowice, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych strażnica KOP „Szapowały”folwark Szapowały, gmina Raków, powiat mołodecki, województwo wileńskie strażnica KOP „Polikszty”wieś Peliksze, gmina Raków, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
Strażnice kompanii w 1938 strażnica KOP „Powiazyń” strażnica KOP „Wiazyń” strażnica KOP „Szapowały”
Organizacja kompanii 17 września 1939: dowództwo kompanii pluton odwodowy 1 strażnica KOP „Powiazyń” 2 strażnica KOP „Wiazyń” 3 strażnica KOP „Szapowały”
Dowódcy kompanii kpt. piech. Jan Cywicki (był 30 IX 1928 − 21 IV 1930) → odszedł do 7 ppLeg kpt. piech. Stefan Halski (4 IV 1930 −) kpt. piech. Franciszek Rudolf Burian ( − 5 V 1934) kpt. piech. Feliks Merka (5 V 1934 – ? → kierownik II referatu uzupełnień KRU Grodno)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/217.) (sygn.177/151.) (sygn.181/221.)
Dubrowa Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Krasne” Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie mołodeckim Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939