thumb|Rozmieszczenie batalionu KOP „Iwieniec” w 1931 thumb Kompania graniczna KOP „Stasiewszczyzna” – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 6 batalion graniczny , a w jego składzie 3 kompanię graniczną KOP. W 1930 kompanii nadano imię gen. Kazimierza Sosnkowskiego.
Z dniem 1 grudnia 1934 zlikwidowano strażnicę „Suła” pozostawiając strażnice „Bardzie”, „Bosmany” i „Morozowicze”. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 6 podoficerów, 4 nadterminowych i 66 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → .
Przed 1937 rokiem (wg Szubańskiego) jako 4 kompania Szarzywszczyzna 6 batalionu KOP „Iwieniec”.
W wyniku realizacji drugiej fazy reorganizacji KOP, latem 1937 przesunięto 3 kompanię graniczną „Stasiewszczyzna” z batalionu „Iwieniec” do batalionu KOP „Stołpce” jako jego 5 kompanię graniczną.
W 1939 5 kompania graniczna KOP „Stasiewszczyzna” podlegała dowódcy batalionu KOP „Stołpce”.
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
3 kompania graniczna „Stasiewszczyzna” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 13 kilometrów 277 metrów. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Makwasy” i „Teleszewicze” z komendantury „Makwasy”.
Kompanie sąsiednie: 1 kompania graniczna KOP „Żebrowszczyzna” ⇔ 2 kompania graniczna KOP „Rubieżewicze” – 1928, 1929, 1931, 1932, 1934, 1938
Struktura organizacyjna
Strażnice kompanii w latach 1928–1932 strażnica KOP „Bardzie” strażnica KOP „Basmany”okolica Besmany, gmina Rubieżewicze, powiat stołpecki, województwo nowogródzkie strażnica KOP „Suła”folwark Suła, gmina Rubieżewicze, powiat stołpecki, województwo nowogródzkieStrażnica „Suła” zlikwidowana została w 1935. Jej odcinek rozdysponowany został pomiędzy sąsiednie strażnice → strażnica KOP „Morozowicze”wieś Morozowicze, gmina Rubieżewicze, powiat stołpecki, województwo nowogródzkie
Strażnice kompanii w 1934W 2000 Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 odnoszą się do stanu sprzed 1937 → . Wymienił następujące strażnice: „Bardzie”, „Bosmany”, „Mirdzowo” → strażnica KOP „Bardzie” strażnica KOP „Basmany” strażnica KOP „Suła” strażnica KOP „Morozowicze” Strażnica „Suła” zlikwidowana została w 1935. Jej odcinek rozdysponowany został pomiędzy sąsiednie strażnice
Strażnice kompanii w 1938 strażnica KOP „Bardzie” strażnica KOP „Basmany” strażnica KOP „Morozowicze”
Organizacja kompanii 17 września 1939: dowództwo kompanii 1 strażnica KOP „Bardzie”wieś Bardzie, gmina Wołma, powiat wołożyński, województwo nowogródzkie 2 strażnica KOP „Basmany” 3 strażnica KOP „Morozowicze”
Dowódcy kompanii kpt. piech. Wincenty Zarembski (był IV 1927 dowódcą 3 kg - 31 X 1927 → 62 pp) kpt. Józef Szul (− 20 I 1929) kpt. Tadeusz Gubowski (był IV 1929 − 9 V 1933 → przeniesiony do 38 pp) kpt. Józef Kojder (19 VI 1933 −) → dowódca 2 kompanii granicznej kpt. Stanisław Maciej Ziemba (był VIII 1935 - ) kpt. Piotr Tymkiewicz (był IX 1935 - V 1937) kpt. Stanisław Kieroń (V 1937 - ) kpt. Jerzy GędzierskiJerzy Leon Gędzierski, kpt. piech., w KOP od 1934. Do mobilizacji dowódca 5 kompanii granicznej „Stasiewszczyzna”. We wrześniu 1939 dowódca kompanii odwodowej baonu KOP „Troki”. Internowany na Litwie, uciekł i przedostał się na zachód. W oddziałach polskich na Zachodzie, m.in. dowódca I batalionu piechoty 15 pp. Po zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji w Anglii. → (- 1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/151.) (sygn.182/58.) (sygn.177/132.)
Stasiewszczyzna Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Stołpce” Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Iwieniec” Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie wołożyńskim Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939