Cmentarz prawosławny w Werbkowicach – nekropolia w Werbkowicach, utworzona na potrzeby miejscowej parafii unickiej ok. 1864, od 1875 prawosławna, użytkowana do końca II wojny światowej.
Historia i opis Cmentarz został urządzony najprawdopodobniej w latach 40. XIX w. na potrzeby unickiej parafii w Werbkowicach, w okresie generalnej przebudowy wsi Werbkowice i porządkowania terenu. Zastąpił tym samym użytkowany od końca XVII w. cmentarz przycerkiewny. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, werbkowicka parafia została przemianowana na prawosławnąD. Kawałko, Cmentarze..., ss. 284–285.. Cerkiew w Werbkowicach została zrewindykowana na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego w 1919Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 142. ., parafii prawosławnej we wsi nigdy nie restytuowano. Mimo to cmentarz był użytkowany przez miejscową ludność prawosławną do końca II wojny światowej i wysiedlenia prawosławnych Ukraińców; ostatni zachowany nagrobek datowany jest na r. 1940. W kolejnych latach został porzucony i popadł w ruinę.
Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii znajdowało się ok. 10 nagrobków kamiennych i betonowy krzyż z 1940. Wszystkie nagrobki są uszkodzone, zachowały się we fragmentach. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w języku cerkiewnosłowiańskim. Na cmentarzu rosną lipy oraz krzewy czarnego bzu oraz bzu lilaka.
W grudniu 2015 i w marcu 2016 cmentarz został wyremontowany przez wolontariuszy, pod kierunkiem Towarzystwa dla Natury i Człowieka. Podczas remontu wykopano spod ziemi liczne nagrobki, w tym pomniki w miejscach pochówku unickiego duchownego Romana Rogalskiego (zm. 1856) oraz prawosławnego kapłana Michaiła Albina Żelechowskiego (zm. 1891).
Przypisy
Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Werbkowice Kategoria:Obiekty sakralne w Werbkowicach