Akaki Czchenkeli (ur. 1874 w Choni, zm. 1959 w Paryżu) – gruziński polityk i dyplomata, minister spraw zagranicznych Demokratycznej Republiki Gruzji.
Życiorys Urodził się w rodzinie szlacheckiej. Studiował prawo i literaturę na uniwersytetach w Kijowie, Berlinie i LondynieA. Mikaberidze, Historical..., s. 225-226.. W 1898 przystąpił do marksistowskiej organizacji działającej w Gruzji pod panowaniem rosyjskim – Mesame dasiW. Materski, Gruzja, s. 456.. W 1903, kiedy w organizacji doszło do rozłamu będącego konsekwencją podziału na bolszewików i mienszewików na II Zjeździe Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, Czchenkeli poparł mienszewików. W kolejnych latach był czołowym działaczem w gruzińskich strukturach mienszewików. Brał udział w rewolucji 1905 r. na Zakaukaziu i po jej stłumieniu został aresztowany, krótko przebywał w więzieniu. Był posłem do IV Dumy PaństwowejW. Materski, Gruzja, s. 46..
Po rewolucji lutowej w 1917 wszedł w skład Komitetu Specjalnego ds. Zakaukazia, w którym był komisarzem spraw wewnętrznych. Komitet Specjalny miał być przedstawicielstwem Rządu Tymczasowego na Zakaukaziu, z możliwością działania w jego imieniu, jednak w praktyce jego znaczenie szybko stało się drugorzędne w stosunku do szybko powstających rad robotniczych i żołnierskichW. Materski, Gruzja, s. 61.. Czchenkeli brał udział w I Wszechrosyjskim Zjeździe Rad Robotniczych i Żołnierskich i został na nim wybrany do Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego.
22 kwietnia 1918 Sejm Zakaukaski ogłosił powstanie Zakaukaskiej Demokratycznej Republiki Federacyjnej (co Czchenkeli poparł) i jej tymczasowego rządu z Czchenkelim na czeleW. Materski, Gruzja, s. 70.. 26 maja 1918 Gruzja wystąpiła z federacji i proklamowała niepodległość, a Czchenkeli został ministrem spraw zagranicznych w rządzie Noe RamiszwilegoW. Materski, Gruzja, s. 72-74.. Na stanowisku ministra pozostał do listopada 1918. Zasiadał w Zgromadzeniu Konstytucyjnym Gruzji.
Emigrował do Paryża po upadku Demokratycznej Republiki Gruzji i aneksji Gruzji do Rosji Radzieckiej. Był ministrem spraw zagranicznych w rządzie gruzińskim na emigracjiW. Materski, Gruzja, s. 135.. Pozostawał aktywny w kołach emigracyjnych do śmierci w 1959.
Przypisy
Bibliografia
Mikaberidze A., Historical Dictionary of Georgia, Rowman & Littlefield, Blue Ridge Summit 2015, .
Kategoria:Deputowani do IV Dumy Państwowej Imperium Rosyjskiego Kategoria:Gruzińscy ministrowie spraw zagranicznych Kategoria:Mienszewicy Kategoria:Uczestnicy rewolucji w Imperium Rosyjskim (1905–1907) Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1959