Zdzisław Zych-Płodowski (ur. 16 grudnia 1892 w Petrykozach, zm. 10 maja 1927 w Warszawie) – podpułkownik pilot lotnictwa Wojska Polskiego, inżynier mechanik. Kawaler Orderu Virtuti Militari za wojnę polsko-bolszewicką. thumb|Rozbity samolot Bleriot SPAD I 23 płk. Zdzisława Zych-Płodowskiego thumb|Pogrzeb Zdzisława Zych-Płodowskiego mały|Grób Zdzisława Zycha-Płodowskiego na cmentarzu Powązkowskim

Życiorys Syn Stanisława i Wandy Szpadkowskiej. Początkowo był kształcony w domu, następnie uczył się w ośmioklasowym gimnazjum filologicznym Tadeusza Radlińskiego w Siedlcach. W 1908 roku rozpoczął naukę w Szkole Inżynierskiej im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda w Warszawie. W trakcie nauki w tej szkole wstąpił do Związku Walki Czynnej. Ukończył Szkołę w 1912 roku i przeniósł się do École Supérieure d’Aéronautique. Tam związał się z Związkiem Strzeleckim. W 1914 roku obronił pracę dyplomową i otrzymał dyplom inżyniera mechanika w specjalności lotniczej. Zdecydował się na powrót do ojczyzny, we wrześniu 1914 roku wstąpił do 1 pułku piechoty Legionów Polskich. W trakcie walk został ranny w bitwie pod Nowym Sączem 6 grudnia 1914 roku. Po rekonwalescencji został przydzielony do 4. baterii 1 pułku artylerii lekkiej Legionów. W trakcie dalszych walk wykazał zdolności dowódcze i matematyczne co zadecydowało o skierowany go do Oficerskiej Szkoły Piechoty w Rembertowie. Podczas kryzysu przysięgowego został internowany w obozie w Beniaminowie. Po zwolnieniu pracował w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w Radzie Regencyjnej. Został komendantem wydziału Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) w Warszawy.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Jesienią 1918 roku wziął udział w przejęciu w ręce polskie lotniska mokotowskiego w Warszawie. 16 grudnia 1918 roku znalazł się w grupie lotników, którzy złożyli uroczystą przysięgę wojskową na tym lotnisku. W styczniu 1919 roku zainicjował utworzenie I Ruchomego Parku Lotniczego w Warszawie. Kierowany przez niego Park obsługiwał eskadry I Grupy Lotniczej na Froncie Litewsko-Białoruskim podczas wojny polsko-bolszewickiej.

Od 21 stycznia 1920 roku pełnił funkcję kierownika Centralnych Warsztatów Lotniczych. W lipcu 1920 roku, z uwagi na zapotrzebowanie, zgłosił się ochotniczo do służby w 4 dywizjonie artylerii konnej. W składzie tej jednostki, jako pierwszy oficer 1 baterii, wziął udział w walkach w obronie Płocka.

Po zakończeniu działań wojennych został oddelegowany do Niższej Szkoły Pilotów w Bydgoszczy na kurs pilotażu. Jednocześnie, z racji posiadanego wykształcenia technicznego, został zatrudniony jako wykładowca na kursie teoretycznym w tej szkole. Szkołę kończył w lipcu 1921 roku. W listopadzie 1921 roku ukończył Wyższą Szkołę Pilotów w Grudziądzu.

W lipcu 1921 r. został mianowany szefem Wojskowej Centrali Badań Lotniczych i sprawował to stanowisko do 1926 roku. Równolegle, od 1922 roku, wykładał na Politechnice Warszawskiej, gdzie prowadził wykłady z teorii i konstrukcji samolotów. 17 maja 1922 roku odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. Jako oficer nadetatowy 1 pułku lotniczego w 1923 był kierownikiem Wojskowej Centrali Badań Lotniczych, a w 1924 roku pracował w Centralnych Zakładach Lotniczych. W 1924 roku został skierowany na kilkumiesięczny staż lotniczy we Francji. W 1925 roku został członkiem jury konkursu na projekt samolotu wojskowego ogłoszonego przez Ministerstwo Komunikacji. W sierpniu 1926 roku otrzymał awans na stanowisko zastępcy szefa Departamentu Lotnictwa w Ministerstwie Spraw Wojskowych.

W korpusie oficerów aeronautycznych został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, a następnie do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923.

Poniósł śmierć w wypadku lotniczym 10 maja 1927 roku w Warszawie, gdy pilotowany przez niego samolot Blériot-SPAD S.61C1 nr 1.39 spadł na ulicę Górską 17. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (Aleja Zasłużonych-1-6).

Działalność społeczna Od 6 sierpnia 1920 roku był skarbnikiem w Zarządzie Głównym Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP). W 1925 roku był jednym z inicjatorów powstania specjalistycznego czasopisma „Przegląd Lotniczy”. Był tam członkiem redakcji i redaktorem działu technicznego. W prasie lotniczej opublikował ok. 30 artykułów w „Wiedzy Lotniczej”, „Locie” oraz w „Locie Polskim”. Publikował artykuły poświęcone nowinkom lotniczym prezentowanym na wystawach w Paryżu oraz Pradze. Zajmował się zagadnieniami szybownictwa, przewidywał szybki rozwój lotnictwa, propagował rozbudowę szkolnictwa lotniczego. Swe poglądy nt. przyszłości lotnictwa zawarł w książkach: „O lotnictwie w ogólności” oraz „O budowie płatowców”. Pracował również jako wykładowca na Politechnice Warszawskiej oraz na wieczorowych kursach dla nauczycieli organizowanych przez Komitet Stołeczny LOPP.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7530 (17 maja 1922) Krzyż Niepodległości (19 grudnia 1930) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (pośmiertnie, 16 marca 1928)M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska”. Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Polowa Odznaka PilotaNa podstawie fotografii :Plik:Zdzisław Zych Płodowski.JPG Odznaka za Rany i Kontuzje Medal za Waleczność (Austro-Węgry, dwukrotnie)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne O budowie płatowców : z atlasem w bibliotece Polona

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni pośmiertnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Ofiary katastrof lotniczych w Polsce Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Lotniczego Kategoria:Oficerowie 4 Dywizjonu Artylerii Konnej Kategoria:Oficerowie artylerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polscy inżynierowie mechanicy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1927 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze piechoty Legionów Polskich