Krzysztof Andrzej Kowalczyk (ur. 7 października 1971 w Szczecinie) – polski historyk, politolog, zajmujący się historią PRL, Kościołem katolickim, polskimi partiami politycznymi, wyborami, społeczeństwem obywatelskim, bezpieczeństwem państwa, nauczyciel akademicki.
Wykształcenie i działalność naukowa W 1990 został absolwentem II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie. W 1995 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Szczecińskim. W 1995 zatrudniony na stanowisku asystenta, od 2002 adiunkta w Instytucie Filozofii i Politologii tegoż uniwersytetu. Od 2015 profesor Uniwersytetu Szczecińskiego w Instytucie Politologii i Europeistyki. Od 1 stycznia do 3 sierpnia 2016 dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie. Od 3 kwietnia 2017 dyrektor Archiwum Państwowego w Szczecinie.
W 2002 w Uniwersytecie Szczecińskim uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych z zakresu historii na podstawie rozprawy Polityka władz państwowych wobec Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1956. W 2013 Rada Wydziału Politologii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie rozprawy Partie i ugrupowania parlamentarne wobec Kościoła katolickiego w latach 1989–2011 i dorobku naukowego nadała mu stopień doktora habilitowanego nauk społecznych z dyscypliny nauka o polityce.
Jeden z organizatorów cyklu konferencji naukowych poświęconych stosunkom państwo-Kościół (1999–2001). Organizator różnych form kształcenia na Uniwersytecie Szczecińskim adresowanych do żołnierzy, oficerów, funkcjonariuszy służb mundurowych. Od 2006 członek redakcji kwartalnika „Atheaneum Political Science”/„Atheaneum. Polskie Studia Politologiczne”. Autor i współautor około 170 publikacji naukowych, w tym sześciu monografii, 16 prac pod redakcją, około 120 artykułów naukowych. Wykonawca trzech grantów naukowych. Jeden z inicjatorów cyklicznych konkursów historycznych dla uczniów Pomorza Zachodniego i konkursu Poznaj swoją pamiątkę i opisz jej historię (5 edycji w latach 2019-2024), organizowanych przez Archiwum Państwowe w Szczecinie i Kuratorium Oświaty w Szczecinie.
Działalność społeczna i polityczna W latach 2001–2002 prezes Stowarzyszenia Absolwentów Uniwersytetu Szczecińskiego. W latach 2005–2007 sekretarz oddziału szczecińskiego Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, w latach 2007-2013 prezes oddziału szczecińskiego PTNP, w latach 2011–2013 przewodniczący Sekcji Badań Wyborczych PTNP, w kadencji 2013–2016 członek Zarządu Głównego tegoż towarzystwa. Członek Stowarzyszenia Archiwistów Polskich. Popularyzuje wiedzę z zakresu najnowszej historii Polski, bezpieczeństwa państwa, inwazji Rosji na Ukrainę w mediach, w tym w Polskim Radiu Szczecin, TVP3 Szczecin, Kurierze Szczecińskim.
W latach 1997–2015 członek NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Szczecińskiego. Od 2010 do 2014 członek Komisji Uczelnianej NSZZ „Solidarność” US. W latach 1998–2001 członek Ruchu Społecznego Akcja Wyborcza Solidarność. W 2010 członek Szczecińskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego, kandydującego na urząd Prezydenta RPPowstał Szczeciński Społeczny Komitet Poparcia Jarosława Kaczyńskiego.[dostęp 2016-05-05]. Od 2015 do 2018 był członkiem Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Prezydenta RP Prof. Lecha Kaczyńskiego w SzczecinieSpołeczny Komitet Budowy Pomnika Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.[dostęp 2016-05-05].
Odznaczenia 2025: Srebrny Krzyż Zasługi. 2023: Medal „Pro Bono Poloniae”. 2022: Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości. 2019: Medal „Pro Patria”. 2007: Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności KrajuDr hab. Krzysztof Kowalczyk [dostęp: 2016-05-17]..
Odznaki honorowe 2024: Odznaka Honorowa „Za Zasługi Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej”. 2022: Medal: „Za Zasługi dla Stowarzyszenia Polaków Represjonowanych przez III Rzeszę”. 2022: Odznaczenie Pamiątkowe „Za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej” 2021: Odznaką Pamiątkowa „Krzyż 50. Rocznicy Grudnia 1970 w Szczecinie”.
Nagrody 2014: I nagroda w drugiej edycji Ogólnopolskiego Konkursu im. Czesława Mojsiewicza na najlepszą książkę politologiczną za monografię Partie i ugrupowania parlamentarne wobec Kościoła katolickiego w latach 1989-2011, Szczecin 2012. 2000: III miejsce w konkursie na najlepszego asystenta Uniwersytetu Szczecińskiego40 lat Instytutu Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie Uniwersytetu Szczecińskiego Jubileuszowy leksykon biograficzny.
Wybrane publikacje W walce o „rząd dusz”. Polityka władz państwowych wobec Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1956, Szczecin 2003. Polskie partie i ugrupowania parlamentarne, (współredaktor z Jerzym Sielskim), Toruń 2004. Partie i ugrupowania parlamentarne III RP (współredaktor z Jerzym Sielskim), Toruń 2006. Partie i system partyjny III RP, Toruń 2011 (redakcja). Partie i ugrupowania parlamentarne wobec Kościoła katolickiego w latach 1989-2011, Szczecin 2012. Wybory samorządowe w 2014 roku w Szczecinie, Szczecin 2015. Elementarz obronności Pomorza Zachodniego, Szczecin 2015 (współautor: Artur Bilski). Między antyklerykalizmem a konfesjonalizacją. Partie polityczne wobec Kościoła katolickiego w Polsce po 1989 roku, Toruń 2016.. Od PRL do III RP. Szczecińskie lata przełomu w obiektywie Jarosława Kaczorowskiego i Pawła Woźniaka (współautor z Michałem Siedziako i Igą Bańkowską), Szczecin 2019. Sacrum czy profanum. Partie i ugrupowania parlamentarne wobec ustawodawstwa antyaborcyjnego w Polsce, Szczecin 2020. „Nie zapomnijcie tamtych dni”. Źródła do dziejów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” z lat 1980-1989 (współredaktor z Dariuszem Rymarem i Markiem Kietlińskim), Warszawa 2020. „Nie zapomnijcie tamtych dni”. 40 rocznica powstania NSZZ Solidarność (współredaktor wraz z Joanną Chojecką), Warszawa-Szczecin 2021.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Szczecińskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Dyrektorzy Archiwum Państwowego w Szczecinie Kategoria:Historycy IPN Kategoria:Ludzie urodzeni w Szczecinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Urodzeni w 1971