Owocowiec (Artibeus) – rodzaj ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

Morfologia Długość ciała 5,9–10,4 cm, ogona brak, długość przedramienia 4,4–7,5 mm; masa ciała 18–90 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1821 roku angielski przyrodnik William Elford Leach w artykule zatytułowanym Charakterystyka siedmiu rodzajów nietoperzy z liściastymi wyrostkami na nosie, opublikowanym w czasopiśmie „Transactions of the Linnean Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) owocowiec liścionosy (A. jamaicensis).

Etymologia Artibeus (Artibaeus, Arctibeus, Arctibius, Artibacus, Artiboeus, Artobius, Artiheus): arti ‘prosty’; βάω baō, βαινω bainō ‘iść’. Madataeus (Medateus, Madaeteus, Madateus): etymologia niejasna, Leach nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Madataeus lewisii (= Artibeus jamaicensis ). Pteroderma: gr. πτερον pteron ‘skrzydło’; δερμα derma, δερματος dermatos ‘skóra’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pteroderma perspicillatum (= Phyllostoma obscurum ). Koopmania: Karl F. Koopman (1920–1997), amerykański zoolog, chiropterolog. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Artibeus concolor .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxArtibeus concolorW.C.H. Peters, 1865owocowiec jednobarwnygatunek monotypowywschodnia Kolumbia, południowa i wschodnia Wenezuela, region Gujana, Brazylia, wschodni Ekwador, wschodnie Peru i północna Boliwia; zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m.DC: 5,9–6,4 cmDO: bezogonowyDP: 4,4–4,7 cmMC: 18–20 gcentruj|150pxArtibeus inopinatusW.B. Davis & D.C. Carter, 1964owocowiec bananowygatunek monotypowypacyficzne zbocze od Salwadoru do Nikaragui; zakres wysokości: do 1000 m n.p.m.DC: brak danychDO: bezogonowyDP: 4,8–5,3 cmMC: 25–36 gcentruj|150pxArtibeus fraterculusH.E. Anthony, 1924owocowiec towarzyskigatunek monotypowypacyficzne wybrzeże od zachodniego Ekwadoru (Manabí) do zachodniego Peru (Lima); zakres wysokości: 0–2150 m n.p.m.DC: 6,4–7,6 cmDO: bezogonowyDP: 5,2–5,9 cmMC: 30–55 gcentruj|150pxArtibeus hirsutusAndersen, 1906owocowiec owłosionygatunek monotypowyendemit Meksyku: pacyficzne zbocze od środkowej Sonory do Morelos i południowego Guerrero; zakres wysokości: do 2575 m n.p.m.DC: 6,9–9 cmDO: bezogonowyDP: 5,2–5,8 cmMC: 32–47 gcentruj|150pxArtibeus fimbriatusJ.E. Gray, 1838owocowiec frędzelkowatygatunek monotypowywschodnia i południowa Brazylia (od Ceará na południe do Rio Grande do Sul), wschodni Paragwaj i północno-wschodnia Argentyna (Formosa, Chaco i Misiones); zakres wysokości: 0–800 m n.p.m.DC: 8,7–10 cmDO: bezogonowyDP: 6–7,1 cmMC: 48–60 gArtibeus aequatorialisAndersen, 1906gatunek monotypowyna zachód od Andów w zachodniej Kolumbii, zachodnim Ekwadorze i skrajnie północno-zachodnim Peru; zakres wysokości: do 1100 m n.p.m.DC: 7,3–9,4 cmDO: bezogonowyDP: 6,5–7,5 cmMC: 42–65 gcentruj|150pxArtibeus jamaicensisLeach, 1821owocowiec liścionosy6 podgatunkówod Meksyku (Sinaloa i Tamaulipas) na południe do północno-zachodniej Kolumbii oraz większość karaibskich wyspDC: 7,8–9,3 cmDO: bezogonowyDP: 5,2–6,2 cmMC: 43–55 gcentruj|150pxArtibeus obscurus(H.R. Schinz, 1821)owocowiec ciemnygatunek monotypowyna wschód od Andów we wschodniej Kolumbii i Wenezueli (na południe od Llanos), region Gujana, Ekwador, Peru, północna Boliwia i większość Brazylii; zakres wysokości: 0–1660 m n.p.m.DC: 7,2–9 cmDO: bezogonowyDP: 5,2–6,5 cmMC: 28–52 gArtibeus schwartziJ.K. Jones, 1978gatunek monotypowyMałe Antyle (Saint Kitts i Nevis, Montserrat, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny i Grenada); zakres wysokości: 0–120 m n.p.m.DC: 8,5–9,6 cmDO: bezogonowyDP: 6–6,7 cmMC: 42–46 gcentruj|150pxArtibeus lituratus(I. von Olfers, 1818)owocowiec duży3 podgatunkiod Meksyku przez Amerykę Centralną (występowanie w Salwadorze niepewne) do Ameryki Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Trynidad i Tobago, region Gujana, Ekwador, Peru, Boliwia, Brazylia, Paragwaj i Argentyna) oraz Małe Antyle (Saint Vincent i Grenadyny, Grenada, Barbados, Martynika i Saint Lucia); zakres wysokości: 0–2620 m n.p.m.DC: 8–10,1 cmDO: bezogonowyDP: 6,9–7,7 cmMC: 55–90 gcentruj|80pxArtibeus intermediusJ.A. Allen, 1897gatunek monotypowyod Meksyku przez Amerykę Centralną do PanamyDC: 7,2–9,5 cmDO: bezogonowyDP: 5,9–6,8 cmMC: 43–59 gArtibeus amplusHandley, 1987owocowiec wielkigatunek monotypowypółnocna Kolumbia, zachodnia i południowa Wenezuela, środkowa i południowa Gujana oraz środkowy Surinam; wątpliwy zapis z północnej Brazylii (Amazonas); zakres wysokości: 25–1700 m n.p.m.DC: 8–10,4 cmDO: bezogonowyDP: 6,5–7,5 cmMC: 46–65 gcentruj|100pxArtibeus planirostris(von Spix, 1823)owocowiec płaskolicy5 podgatunkówKolumbia, Wenezuela (wraz z wyspą Margarita), Trynidad i Tobago, Grenada, region Gujana, Nizina Amazonki od Brazylii na południe do Ekwadoru, Peru, południowej Boliwii, Paragwaju i północnej Argentyny; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 6,7–9,7 cmDO: bezogonowyDP: 6,4–7 cmMC: 40–69 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunek wymarły z czwartorzędu Kuby: Artibeus anthonyi

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Liścionosowate Kategoria:Taksony opisane przez Williama Elforda Leacha