Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego – lista inwentaryzacyjna chronionego, niematerialnego dziedzictwa kulturowego kraju.
Opis Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego sporządzona w Paryżu 17 października 2003 r. nakłada na państwa-sygnatariuszy, obowiązek ochrony i inwentaryzacji niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a są nim, według definicji Konwencji: praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedza i umiejętności – jak również związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturowa – które wspólnoty, grupy i, w niektórych przypadkach, jednostki uznają za część własnego dziedzictwa kulturowego.
Według Konwencji niematerialne dziedzictwo kulturowe przejawia się, między innymi w następujących dziedzinach:
tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego; sztuki widowiskowe; zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne; wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata; umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnymKonwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, sporządzona w Paryżu dnia 17 października 2003 roku, (Dz. U. 2011 r. nr 172 poz. 1018). Weszła w życie 20 kwietnia 2006 roku, po ratyfikacji przez 30 państw zgodnie z art. 34. Do 1 lipca 2021 roku ratyfikowało ją 180 państw.
Konwencja została ratyfikowana przez Polskę 16 maja 2011 roku.
Polska Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego +nrzdjęcienazwa data wpisu1centruj|bezramkiRusznikarstwo artystyczne i historyczne – wyroby według tradycyjnej szkoły cieszyńskiej23.05.20142centruj|bezramki|193x193pxSzopkarstwo krakowskie23.05.20143centruj|bezramkiPochód Lajkonika23.05.20144centruj|bezramkiFlisackie tradycje w Ulanowie23.05.20145centruj|bezramkiProcesja Bożego Ciała w Łowiczu23.05.20146centruj|bezramkiJęzyk esperanto jako nośnik kultury esperanckiej31.10.20147centruj|bezramkiUmiejętność wytwarzania instrumentu i praktyka gry na kozie (dudach podhalańskich)16.12.20148centruj|bezramki|195x195pxHafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej (Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu)12.10.20159centruj|bezramkiSokolnictwo – żywa tradycja12.10.201510centruj|bezramkiPolskie tańce narodowe – polonez, mazur, kujawiak, oberek, krakowiak12.10.201511Uroczystości odpustowe ku czci św. Rocha z obrzędem błogosławieństwa zwierząt w Mikstacie3.12.201512centruj|bezramkiTradycyjna technika ludwisarska stosowana w ludwisarni Felczyńskich w Taciszowie3.12.201513Przywołówki dyngusowe w Szymborzu16.03.201614Gwara warmińska jako nośnik tradycji ustnych10.03.201615centruj|bezramkiZabawkarstwo żywiecko-suskie4.06.201616centruj|bezramki|261x261pxBartnictwo4.06.201617centruj|bezramkiPerebory – nadbużańskie tradycje tkackie4.06.201618centruj|bezramkiKrakowska koronka klockowa26.10.201619centruj|bezramkiTradycje kulturowe Biskupizny5.12.201620centruj|bezramkiKolędowanie Dziadów Noworocznych na Żywiecczyźnie5.12.201621„Turki” grodziskie1.06.201722centruj|bezramkiTradycje wytwarzania koronki koniakowskiej1.06.201723centruj|bezramkiTradycje dudziarskie w Wielkopolsce31.07.201724Umiejętność wyplatania kosza "kabłącoka" w Lucimi31.07.201725Tradycje weselne z Szamotuł i okolic31.07.201726Wyścigi kumoterek27.10.201727Umiejętność gry na dudach żywieckich i ich wytwarzanie27.10.201728centruj|bezramkiProcesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu14.02.201829centruj|bezramkiGajdy – umiejętność wytwarzania instrumentu i praktyka gry14.02.201830centruj|bezramkiBarbórka górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku10.07.201831centruj|bezramkiPlecionkarstwo w Polsce10.07.201832centruj|bezramkiTradycje kulturowe Bambrów Poznańskich10.07.201833centruj|bezramkiKroszonkarstwo opolskie14.08.201934Umiejętność ręcznego malowania wzoru opolskiego14.08.201935centruj|bezramkiZwyczaj wodzenia niedźwiedzia na Śląsku Opolskim14.08.201936centruj|bezramkiPolonez – taniec polski14.08.201937Kaszubska Gwiôzdka27.08.201938centruj|bezramkiWycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej4.03.202039Krzyżoki w Borkach Małych4.03.202040Babski comber na Śląsku Opolskim10.03.202041Boże Ciało z tradycją układania dywanów kwietnych w Kluczu, Olszowej, Zalesiu Śląskim i Zimnej Wódce10.03.202042Pisanie pisanek techniką batikową na Śląsku Opolskim3.08.202043Zwyczaj dunajowania w Łukowej i okolicach5.11.202044Tradycyjne święcenie pokarmów w Dąbrowie Chotomowskiej5.11.202045Wysiewanie serc i krzyży na polach w okolicach Strzelec Opolskich5.11.202046centruj|bezramkiWypiek byśków i nowych latek Kurpiów Puszczy Zielonej5.11.202047Carillonowa muzyka w Gdańsku30.12.202048Chodzenie z kozą na Kujawach30.12.202049Hafciarstwo z nadwiślańskiego Urzecza30.12.202050Bziuki – wielkanocny zwyczaj dmuchania ogni w Koprzywnicy25.03.202151centruj|bezramkiUmiejętność wytwarzania czepców warmińskich25.03.202152Tradycyjne szkutnictwo Pucka29.06.202153centruj|bezramkiBrodacze ze Sławatycz – zwyczaj pożegnania starego roku1.12.202154Tradycje kulturowe Bukówca Górnego1.12.202155centruj|bezramkiDemoscena – kultura twórców dem1.12.202156centruj|bezramkiBursztyniarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej1.02.202257centruj|bezramkiSnutka golińska – hafciarstwo południowej Wielkopolski1.02.202258centruj|bezramkiHafciarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej17.05.202259centruj|bezramkiKrzyżyki z palmy wielkanocnej – zwyczaj z terenów Opolszczyzny17.05.202260centruj|bezramkiWielkanocne procesje konne na Górnym Śląsku11.07.202261centruj|bezramkiBarbórka górników węgla kamiennego na Dolnym Śląsku11.07.202262Skubanie pierza na Śląsku Opolskim11.07.202263centruj|bezramki|179x179pxBacowanie26.10.202264centruj|bezramki|245x245pxTkanie rękawic furmańskich przez Czarnych Górali26.10.202265centruj|bezramki|297x297pxKoszyk wikowy - tradycja wyplatania w gminie Ciężkowice3.03.202366Wyplatanie z korzeni świerkowych w Beskidzie Śląskim3.03.202367Tradycje Barbórkowe oraz kult Św. Kingi wśród górników solnych kopalni w Bochni i Wieliczce3.03.202368centruj|bezramkiZwyczaje związane z kultem Św. Barbary oraz tradycje górników kruszcowych na ziemi tarnogórskiej3.03.202369centruj|bezramkiTradycje kulturowe górniczych orkiestr dętych z Górnego Śląska3.03.202370centruj|bezramkiBobowska koronka klockowa3.03.202371Plecionkarstwo na Śląsku Opolskim3.03.202372Zielarstwo i ziołolecznictwo na Śląsku Opolskim3.03.202373Tradycje hafciarskie w Dobrzeniu Wielkim3.03.202374centruj|bezramkiTradycja wykonywania, ubierania i noszenia żywieckiego stroju mieszczańskiego28.06.202375centruj|bezramkiTradycje flisackie na Dunajcu w Pieninach28.06.202376Tradycje rzeźbiarskie ośrodka w Kutnie28.06.202377Hafciarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej28.06.202378centruj|bezramkiGarncarstwo w Medyni Głogowskiej, Medyni Łańcuckiej, Pogwizdowie i Zalesiu28.06.202379Barabanienie wielkanocne w Iłży28.06.202380Wyplatanie koron żniwnych w Gogolinie13.07.202381centruj|bezramkiWawrzyńcowe Hudy13.07.202382Hafciarstwo kaszubskie13.07.202383Cymbały – umiejętność budowania i praktyka gry w Polsce południowo-wschodniej13.07.202384Tkactwo dwuosnowowe powiatu węgrowskiego12.09.202385centruj|bezramkiTradycyjna hodowla i loty gołębi pocztowych12.09.202386Pochód inauguracyjny Uniwersytetu Jagiellońskiego29.01.202487Procesja z figurami podczas odpustu św. Rocha w Dobrzeniu Wielkim29.01.202488centruj|bezramkiŚwięto Ogniowe w Żorach29.01.202489Warszawska pielgrzymka piesza na Jasną Górę15.04.202490centruj|bezramkiPokłony feretronów podczas pielgrzymek na Kalwarię Wejherowską15.04.202491Zabawkarstwo drewniane ośrodka Łączna-Ostojów15.04.202492Tradycja wykonywania palm wielkanocnych Kurpiów Puszczy Zielonej15.04.202493centruj|bezramkiOklejanka kurpiowska z Puszczy Białej15.04.202494centruj|bezramkiPochód Gwarkowski w Tarnowskich Górach10.05.202495Obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze10.05.202496Tradycje kulturowe regionu opoczyńskiego10.05.202497Wycinanka świętokrzyska10.05.202498Tradycje kulturowe Chazów/Hazów8.08.202499Wykonywanie krywulek łemkowskich według tradycji z Komańczy i okolic8.08.2024100Tradycja wykonywania ozdób świątecznych z opłatka w Dolinie Liwca8.08.2024101centruj|bezramkiTradycja kwestowania na cmentarzu Stare Powązki w Warszawie jako element obchodów Dnia Wszystkich Świętych oraz Dnia Zadusznego8.08.2024102centruj|bezramki|203x203pxTradycyjne malarstwo Zalipia i Powiśla Dąbrowskiego8.08.2024103Sobótka w Jastarni8.08.2024104Rucznik/rusznyk - bielski ręcznik obrzędowy17.12.2024105Umiejętność wykonywania pająków ze słomy, papieru i bibuły na Lubelszczyźnie17.12.2024106Tradycje tkackie Bodzentyna i okolic17.12.2024107Tradycje Górali Czadeckich17.12.2024108Tradycje Wigilii Bożego Narodzenia w Polsce25.01.2025109Hafciarstwo pałuckie14.03.2025110Hafciarstwo i haft sieradzki14.03.2025111centruj|bezramki|200x200pxKultura toruńskiego piernika14.03.2025112Wiślańskie kolędowanie pod oknami14.03.2025113Wesele Górali Bukowińskich21.05.2025114Chodzenie po szczodrokach w Karczmiskach21.05.2025115centruj|bezramki|200x200pxProcesja Bożego Ciała w Myszyńcu21.05.2025116Tradycja wykonywania pisanek batikowych na Lubelszczyźnie21.05.2025Listę prowadzi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wspólnie z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. Nie stanowi ona całościowego inwentarza istniejących elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego na terenie Polski, ma wyłącznie charakter informacyjny.
Przypisy
Linki zewnętrzne Krajowa Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Tekst Konwencji w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Kategoria:UNESCO Kategoria:Dziedzictwo kulturowe