Ciemne świecidło – zbiór wierszy Aleksandra Wata wydany w Paryżu w 1968 r.
Tom przygotowany do druku przez autora ukazał się już po jego śmierci. Część I zawiera ostatnie wiersze Wata z lat 1963-1967, zatytułowane Ciemne świecidło. Część II obejmuje Wybór wierszy dawniejszych z lat 1920-1962 oraz fragmenty prozy poetyckiej JA z jednej strony i JA z drugiej strony mego mopsożelaznego piecyka wraz z artykułem Coś niecoś o „piecyku” na temat genezy tego utworu.
Wiersze z Ciemnego świecidła mają formę nieostateczną, „kształty zastygłe w nie-wykończeniu”. Tom składa się z wierszy w formie notatek i zapisków, komentarzy do bieżących wydarzeń, przypisów i glos do przeczytanych lektur, trawestacji mitów antycznych i biblijnych oraz tzw. „naszeptów magnetofonowych”T. Burek, Aleksander Wat, [w:] Literatura polska w okresie międzywojennym, t. 3, Kraków 1993, s. 91-92..
Wg Czesława Miłosza: Kapryśne, wysoce subiektywne zapisy – tym są, przynajmniej z pozoru, późne wiersze Wata. Mówi on o sobie. A przecie, mocą niespodziewanej przemiany, ta kronika własnych przypadłości staje się zarazem kroniką wszystkich udręk naszego stuleciaCz. Miłosz, Świadectwo poezji, Warszawa 1987, s. s. 95..
Przekłady na języki obce Was sagt die Nacht? Ausgewaelte Gedichte. Der Erwige Jude. Erzaehlungen, Bad Honnef: Gildenstern, 1991. Lume oscuro, Roma: Lithos, 2006.
Recenzje i omówienia Baranowska Małgorzata, Poeta mimo woli, „Teksty Drugie” 1991, nr 1-2, s. 185-190. Brakoniecki Kazimierz, Światłość w ciemności. O wierszach Aleksandra Wata, „Poezja” 1982, nr 10, s. 6-22. Jeleński Konstanty A., Lumen obscurum. O poezji Aleksandra Wata, „Wiadomości” (Londyn) 1968, nr 45, s. 2. Lektor, Wiersze z oddechem, „Tygodnik Powszechny” 2009, nr 11, s. 48. Przymuszała Beata, „Czas wzbogacony” w późnej liryce Aleksandra Wata, „Pamiętnik Literacki” 2001, z. 1, s. 137-159. Stala Marian, Od czarnego słońca do ciemnego świecidła, „Teksty” 1980, nr 6, s. 105-121. Ward Jean, Angielski poeta o „wielkim polskim luminarzu”. Geoffrey Hill i „Ciemne świecidło” Aleksandra Wata, „Ruch Literacki” 2011, z. 1, s. 53-67.
Przypisy
Bibliografia Tomasz Burek, Aleksander Wat, [w:] Literatura polska w okresie międzywojennym, t. 3, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1993, s. 91-92, 94, 98.
Linki zewnętrzne Jan Zieliński, Testamentum. O późnej poezji Aleksandra Wata Wytrącenie poza mury – linia graniczna w poezji Aleksandra Wata
Kategoria:Twórczość Aleksandra Wata Kategoria:Polskie zbiory poetyckie Kategoria:Utwory literackie z 1968