Dypodia – wers złożony z dwóch stópAleksandra Okopień-Sławińska, Stopa, [w:] Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 2002.. W wierszu polskim występują w czystej postaci dypodie:
trocheiczna SsSs jabiczna sSsS amfibrachiczna sSssSs anapestyczna ssSssS peoniczna III ssSsssSs
Dypodia daktyliczna SssSss w wierszu polskim nie występuje, jest natomiast naturalna w poezji czeskiejWiktor J. Darasz, Hipometria i hipermetria, Język polski, 3/2001, s. 190.. W praktyce w wierszu polskim funkcjonują dypodia daktyliczna katalektyczna SssSs i dypodia anapestyczna hiperkatalektyczna ssSssSs. Najbardziej naturalne dla wersyfikacji polskiej są dypodie trocheiczna i amfibrachiczna. Czterozgłoskowiec w praktyce przyjmuje postać dypodii trocheicznej, natomiast sześciozgłoskowiec nierzadko jest konsekwentnie amfibrachiczny. W Chórze strzelców Adama Mickiewicza występują dypodie amfibrachiczne akatalektyczne (sSssSs) i katalektyczne (sSssS)
Kto żubra wywiedzie Z ostępu za rogi? Kto kudły niedźwiedzie Podesłał pod nogi?
Hej! lasy i niwy Ozwijcie się w chór!... Zatrąbił myśliwy, Król lasów i gór.
W ten sam sposób zbudowane są polskie przekłady piosenki z dramatu Roberta Browninga Pippa przechodziZobacz Jerzy Pietrkiewicz, Antologia liryki angielskiej 1300-1950, Warszawa 1997.. Dypodie amfibrachiczne pełne i skrócone można odnaleźć również w słynnym wierszu Stanisława Grochowiaka Święty Szymon SłupnikAdam Kulawik, Wersologia, Kraków 1999, s. 197-199.. Dwustopowego amfibracha użyła również Maria Konopnicka w utworze Modlitwy wiosenne. Dypodie trocheiczne występują u Konopnickiej w wierszu Grünwald.
Z drogi! z drogi tej przeszłości, Co z zamierzchu i z nicości Cała krwawa, Zmartwychwstawa, Jak zwycięstwa duch!
Natomiast w wierszu Adama Asnyka Choć pól i łąk obok trypodii jambicznych hiperkatalektycznych (sSsSsSs) stoją dypodie jambiczne akatalektyczne (sSsS).
Nie wskrzesisz złud, Pojących wprzód Zachwytem serce moje: Nie dla mnie już Rumieńce róż I świeżych uczuć zdroje!
W ten sposób zbudowane są polskie przekłady wiersza Edgara Allana Poe Eldorado (między innymi Antoniego Langego, Jerzego Żuławskiego, Stanisława Barańczaka i Wiktora J. Darasza).
Przypisy
Kategoria:Metryka i wersyfikacja