Kulistka pełna (Protoblastenia calva (Dicks.) Zahlbr.) – gatunek grzybów z rodziny łuszczakowatych (Psoraceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów.

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Protoblastenia, Psoraceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1790 r. James Dickson, nadając mu nazwę Lichen calvus (porost skalny). Później przez różnych mykologów zaliczany był do różnych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1911 r. Alexander Zahlbruckner, przenosząc go do nowo utworzonego rodzaju Protoblastenia.

Synonimy nazwy naukowej:

Nazwa polska według W. Fałtynowicza.

Morfologia Endolit. Plecha skorupiasta, niepozorna, częściowo lub całkowicie zanurzona w podłożu, ciągła lub popękana. Jej górna powierzchnia ma barwę białawą, białoszarą lub szarą. Zazwyczaj dość licznie występują siedzące na wytrawionych w skale wgłębieniach apotecja. Mają średnicę 0,6–2 mm, barwę od żółtopomarańczowej przez czerwoną do brązowej, kształt lekko wypukły, wypukły, półkulisty lub kulisty. Brzeżek plechowy zanikający, o barwie żółtej, żółtopomarańczowej. Zarodniki elipsoidalne, o rozmiarach 8–10 × 12,9–13,5 (15) × 5–8 μm, bez przegród, bezbarwne. Fotobionty występują tylko w cefalodiach. Mazaedium brązowe, płowe, cynamonowe.

Występowanie i siedlisko Kulistka pełna występuje tylko na półkuli północnej w Ameryce Północnej i Eurazji. W Ameryce Północnej występuje wyłącznie na Alasce, w Azji jest szeroko rozprzestrzeniona, ale tylko na północnych obszarach Rosji. Najliczniejsze stanowiska tego gatunku podano w Europie, na północy sięga tutaj po północne wybrzeża Grenlandii i archipelag Svalbard. W piśmiennictwie naukowym w latach 1958–2003 na terenie Polski znany był tylko z kilku stanowisk w Pieninach, Tatrach i na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Podane w 1879 r. przez Steina stanowisko w Sudetach wymaga potwierdzenia. W Polsce jest gatunkiem rzadkim. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status DD – gatunek, co do którego brak informacji, aby określić stopień zagrożenia wymarciem.

Rozwija się na skałach, zarówno krzemianowych, jak i wapiennych

Przypisy

Kategoria:Łuszczakowate (grzyby) Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Porosty