240px|thumb|Pomnik nad rzeką Narwą. Zbudowany w miejscu z którego gen.Iwan Fiediuninski dowodził w 1944 podległymi mu wojskami Iwan Iwanowicz Fiediuninski (; ur. we wsi Gilowa w guberni tobolskiej, zm. 17 października 1977 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, generał armii, uczestnik wojny domowej w Rosji, wojny radziecko-japońskiej i II wojny światowej, Bohater Związku Radzieckiego.
Życiorys Skończył szkołę wiejską, w listopadzie 1919 ochotniczo wstąpił do Armii Czerwonej, brał udział w wojnie domowej na Froncie Zachodnim, dwukrotnie ranny. W 1924 ukończył 24 szkołę piechoty we Władywostoku i został dowódcą plutonu w 107 włodzimierskim pułku piechoty, 1929 jako dowódca kompanii 106 pułku piechoty 36 Dywizji Piechoty uczestniczył w konflikcie o Kolej Wschodniochińską, od października 1930 do 1931 był kursantem kursów doskonalenia kadry dowódczej Armii Czerwonej „Wystrieł” im. Kominternu. W latach 1931–1936 dowodził batalionem, 1936 był pomocnikiem dowódcy pułku w Zabajkalskim Okręgu Wojskowym, 1938–1939 wraz z pułkiem przebywał na terytorium Mongolii, gdzie 1939 brał udział w bitwie nad Chałchin-Goł z wojskiem japońskim. W 1939 został szefem wydziału przygotowania bojowego 1 Grupy Armijnej Zabajkalskiego Okręgu Wojskowego, 1941 ukończył kurs przy Akademii Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa, od kwietnia 1941 dowodził 15 Korpusem Piechoty Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego rozlokowanego w rejonie Kowel – Luboml – Włodzimierz Wołyński. W wyniku opóźnienia w awansowaniu go na generała majora, jako dowódca 15 Korpusu Strzeleckiego miał pod swymi rozkazami oficerów wyższych stopniem.
Po ataku Niemiec na ZSRR został włączony wraz z korpusem w skład 5 Armii Frontu Południowo-Zachodniego, brał udział w walkach, w lipcu 1941 został ranny, w sierpniu-wrześniu 1941 dowodził 32 Armią Frontu Rezerwowego. We wrześniu 1941 został dowódcą 42 Armii Frontu Leningradzkiego, a w październiku 1941 zastępcą dowódcy Frontu Leningradzkiego i jednocześnie dowódcą 54 Armii Frontu Leningradzkiego na kierunku wołchowskim, od kwietnia do października 1942 dowodził wojskami 5 Armii Frontu Zachodniego, uczestniczył w operacji rżewsko-syczewskiej.
Od października 1942 do maja 1943 był zastępcą dowódcy wojsk Frontu Wołchowskiego, brał udział w operacji Iskra, od maja do lipca 1943 był zastępcą dowódcy wojsk Frontu Briańskiego, potem dowodził 11 Armią na Froncie Zachodnim/Briańskim, 2 Nadbałtyckim i Frontach Białoruskich, uczestniczył w operacji orłowskiej, briańskiej, homelsko-rzeczyckiej, na czele 11 Armii zajął Briańsk, Bieżycę, Unieczę i Homel (wspólnie z 48 Armią). W grudniu 1943 objął dowództwo nad 2 Armią Uderzeniową, którą dowodził do końca wojny; brał udział m.in. w operacji wschodniopruskiej, wschodniopomorskiej i berlińskiej. 24 czerwca 1945 brał udział w Paradzie Zwycięstwa na Placu Czerwonym. W latach 1946–1947 dowodził Archangielskim Okręgiem Wojskowym, a 1948–1951 7 Armią Gwardii Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego w Erywaniu, w 1948 ukończył Wyższe Kursy Akademickie przy Wyższej Akademii Wojskowej im. Woroszyłowa. W listopadzie 1951 został zastępcą, a w listopadzie 1953 I zastępcą Głównodowodzącego Grupą Wojsk Radzieckich w Niemczech, od kwietnia 1954 do grudnia 1957 dowodził wojskami Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego, a od grudnia 1957 do grudnia 1965 Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego, potem został wojskowym inspektorem-doradcą Grupy Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. W latach 1958–1966 był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 5. i 6. kadencji. Miał honorowe obywatelstwo Briańska, Wołchowa, Łomonosowa, Kingiseppa, Homla, Czojbalsana i Fromborka. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym. Jego imieniem nazwano ulice w Homlu, Tiumeni, Briańsku i Łomonosowie.
Awanse pułkownik (lipiec 1939); generał major (12 sierpnia 1941); generał porucznik (13 czerwca 1942); generał pułkownik (5 października 1944); generał armii (8 sierpnia 1955).
Odznaczenia i wyróżnienia Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (29 sierpnia 1939) Order Lenina (czterokrotnie – 29 sierpnia 1939, 21 lutego 1944, 21 lutego 1945 i 29 lipca 1960) Order Czerwonego Sztandaru (pięciokrotnie) Order Suworowa I klasy (dwukrotnie) Order Kutuzowa I klasy (28 stycznia 1943 i 29 maja 1943) Order Czerwonej Gwiazdy (16 sierpnia 1936) Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” III klasy (30 kwietnia 1975) Medal „Za wyróżnienie w ochronie granic państwowych ZSRR” Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal „Za obronę Leningradu” Medal „Za obronę Kijowa” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za zdobycie Królewca” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za rozwój dziewiczych ziem” Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (Mongolia, 15 lipca 1975) Order Suche Batora (Mongolia, dwukrotnie) Medal Za Zasługi Bojowe (Mongolia) Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Order Krzyża Grunwaldu II klasy (Polska) Złoty Krzyż Orderu Virtuti Militari (Polska) Order Odrodzenia Polski (Polska) Order Zasługi dla Ojczyzny w Złocie (NRD) Order Czerwonego Sztandaru Tuwińskiej Republiki Ludowej Medal Za Umacnianie Braterstwa Broni I klasy (Czechosłowacja) Honorowy obywatel Tallinna (1973)
Przypisy
Bibliografia
http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=1118 (ros.) Nikita Pietrow, Nowy ład Stalina. Sowietyzacja Europy 1945-1953, Warszawa 2015.
Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Bohaterowie Mongolskiej Republiki Ludowej Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Generałowie armii Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Honorowi obywatele Tallinna Kategoria:Radzieccy dowódcy armii w II wojnie światowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za rozwój dziewiczych ziem” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suche Batora Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1977 Kategoria:Dowódcy Frontu Leningradzkiego