Ali Szamchani (; ur. 29 września 1955 w Ahwazie, zm. 28 lutego 2026 w Teheranie) – irański wojskowy, w latach 1997–2005 minister obrony Iranu, od 2013 do 2023 sekretarz irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, zaś od 2016 do 2025 koordynator współpracy politycznej i wojskowej irańsko-rosyjskiej i irańsko-syryjskiej.
Życiorys Pochodzi z rodziny o arabskich (irackich) korzeniach. Po ukończeniu szkoły średniej wyjechał razem z ojcem i dwoma braćmi do Los Angeles, jednak, w odróżnieniu od rodzeństwa, nie zdecydował się na pozostanie w Stanach Zjednoczonych, gdyż, jak twierdził, nie spodobała mu się amerykańska kultura. Powrócił do rodzinnego miasta i tam podjął studia inżynierskie oraz zaangażował się w podziemny ruch wymierzony w rządy szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. W 1979 został zastępcą dowódcy świeżo utworzonego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Walczył w wojnie iracko-irańskiej, dowodząc Strażnikami Rewolucji w Chuzestanie. Po jej ukończeniu mianowano go dowódcą irańskiej marynarki wojennej; stopień admirała uzyskał przed 1995. Dowodził równocześnie marynarką wojenną Armii Irańskiej i Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej.
W 1997 wszedł do rządu kierowanego przez prezydenta Mohammada Chatamiego jako minister obrony. Dwa lata później jako pierwszy od czasów wojny iracko-irańskiej minister obrony Iranu złożył oficjalną wizytę w Arabii Saudyjskiej. W 2002 przyczynił się do rozwiązania konfliktu między Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o przynależność trzech wysp w Zatoce Perskiej. Na stanowisku pozostawał do 2005. Następnie objął stanowisko dyrektora Centrum Studiów Strategicznych irańskich sił zbrojnych.
W 2013 został sekretarzem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, zaś w czerwcu 2016 mianowano go starszym koordynatorem ds. politycznych i wojskowych kontaktów z Syrią i Rosją.
Odznaczony medalem Abd al-Aziza As Su’uda za działalność na rzecz poprawy stosunków irańsko-arabskich, w szczególności z krajami Zatoki Perskiej oraz Medalem Zwycięstwa II stopnia.
28 lutego 2026 r. Siły Obronne Izraela ogłosiły, że w nalotach w Teheranie w Iranie zabiły Szamchaniego i sześciu innych irańskich przywódców wojskowych.
Przypisy
Kategoria:Irańscy wojskowi Kategoria:Żołnierze Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Kategoria:Irańscy ministrowie obrony Kategoria:Uczestnicy wojny iracko-irańskiej (Iran) Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa (Iran) Kategoria:Ludzie urodzeni w Ahwazie Kategoria:Ofiary wojny na Bliskim Wschodzie Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Zmarli w 2026