Schematyzm diecezjalny (z gr. σχῆμα – figura, plan) – rocznik urzędowy, kościołów i duchowieństwa diecezji wydawany w języku łacińskim, a od I połowy XX wieku coraz częściej w językach narodowych. Schematyzmy są cennym źródłem archiwalnym dla historyków Kościoła XIX i XX wiekuRubrycele i schematyzmy.

Charakterystyka mały|Schematyzm archieparchii lwowskiej na rok 1861 Schematyzmy posiadają zwykle podobny układ treści. Na początku zamieszczany jest wykaz hierarchii Kościoła katolickiego w danym kraju oraz wykaz chronologiczny biskupów diecezjalnych od początków powstania diecezji. Dalej wylicza się stanowiska i urzędy kościelne w konsystorzu diecezjalnym (kapituła i kuria biskupia). Najobszerniejszą część schematyzmu stanowi wykaz dekanatów z parafiami, z których każda posiada odrębny opis: wymienia się liturgiczne wezwanie świętego patrona, datę ufundowania, czasem nazwiska patronów tytularnych (czyli fundatorów kościoła), duchownych posługujących w parafii oraz liczbę wiernych parafii (łac. numerus animarum). Na końcu znajdują się zwykle spisy alumnów seminarium duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich w diecezji, a także indeksy alfabetyczne.

Schematyzmy greckokatolickie W schematyzmach cerkiewnych podawane są spisy osób duchownych wraz z najważniejszymi danymi osobowymi (rok urodzenia, rok wyświęcenia), osób związanych z cerkwią, spisy parafii w dekanatach, ilość wiernych z każdej miejscowości w parafii, w późniejszym czasie też stan majątku cerkiewnego. Najstarszy schematyzm ukazał się w Eparchii Mukaczewskiej w 1814 roku, schematyzmy w Eparchii Przemyskiej zaczęły się ukazywać od 1828 roku. W Archieparchii Lwowskiej schematyzmy zaczęły się ukazywać od 1832 roku, w Eparchii Stanisławowskiej od 1886 roku, w Eparchii Preszowskiej od 1848, a w Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny od 1936 roku. Schematyzmy ukazywały się początkowo w języku łacińskim, później w języku łacińskim lub ukraińskim, a następnie tylko w języku ukraińskimApokryf Ruski/Schematyzmy Eparchii.

Schematyzmy dostępne on-line Diecezje rzymskokatolickie Diecezja Roczniki 1854, 1914Chełmińska1867, 1929–1934, 1936–1939, 1947Chełmska1734, 1739, 1751, 1754, 1761, 1762, 1764, 1765, 1766Częstochowskazob. Schematyzm Diecezji CzęstochowskiejGdańska1937Gnieźnieńskazob. Schematyzm Archidiecezji GnieźnieńskiejJagierska1914Kalocko-kecskemécka1914, 1942 Kamieniecka 1847, 1859–1860 Katowicka (Śląska) 1924, 1927, 1928–1932, 1934, 1936, 1938 Kielecka 1809, 1914, 1916, 1918–1922, 1924–1939, 1940/1941, 1946Kielecko-Krakowska1872, 1873, 1874Krakowskazob. Schematyzm Archidiecezji KrakowskiejKujawsko-kaliska1826, 1830, 1833–1835, 1837, 1838, 1840, 1841, 1843, 1844, 1846, 1847, 1849–1852, 1854–1863, 1869–1871, 1872-1914, 1916-1925, Legnicka 1992, 1992–1997, 2002, 2004Lubelskazob. Schematyzm Diecezji LubelskiejLwowskazob. Schematyzm Archidiecezji Lwowskiej Łomżyńska 1925, 1926–1939, 1947, 1948 Łódzka 1922–1926, 1928, 1929–1932, 1933, 1934, 1935, 1936–1937, 1940–1941, 1947, 1948, 1955 Łucka 1781, 1784–1785, 1787–1790, 1815, 1843, 1926–1934, 1936–1938Łucka i Brzeska1796 Łucka i Żytomierska 1849, 1852, 1876–1877, 1889, 1892, 1894, 1902, 1904–1907, 1910, 1914, 1920–1921, 1923, 1925 Mińska 1843, 1844, 1922, 1925Mohylewska1810, 1811–1812, 1814–1815, 1817–1847, 1861, 1877, 1885, 1894, 1897, 1898, 1900, 1901, 1903, 1905, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1915, 1916, 1917, 1923, 1928, 1929–1932 Opolska 1947 Pelplińska 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1936, 1937, 1938, 1939 Pińska 1927–1932, 1933/1934, 1935, 1936, 1937–1938, 1939 Płocka 1861, 1891Poznańskazob. Schematyzm Archidiecezji PoznańskiejPraska, hrabstwo kłodzkie1885Przemyskazob. Schematyzm Diecezji Przemyskiej Sandomierska 1834, 1835, 1837, 1842, 1843, 1845, 1848, 1881, 1885, 1886, 1913, 1917, 1920, 1928, 1929, 1930, 1932–1939, 1941–1946, 1947Sankt Pölten1914 Sejneńska i Augustowska 1852, 1857, 1881–1914, 1906–1907, 1908, 1909–1910, 1912–1914, 1920, 1922, 1923, 1924 Siedlecka 1922–1925, 1925–1928, 1929–1939, 1946–1947, 1949Tarnowskazob. Schematyzm Diecezji Tarnowskiej Tyniecka 1826Tyraspolska1866, 1876–1877, 1899, 1903, 1912–1919Warmińska1872, 1876, 1877, 1881, 1888, 1889, 1898, 1899, 1904, 1905, 1907, 1912, 1913, 1915, 1918–1920, 1921, 1922, 1925, 1927–1928 Warszawska 1856, 1878, 1885, 1887, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939, 1948 Wileńska 1781, 1784, 1790, 1794, 1797, 1800, 1801–1805, 1806, 1807, 1818, 1820, 1821–1825, 1826, 1831, 1832, 1833, 1835, 1836, 1837, 1838, 1839, 1841, 1852, 1854, 1855, 1856, 1857, 1858, 1859–1862, 1864, 1865, 1867, 1869, 1870–1883, 1886–1891, 1893–1897, 1899–1939Włocławskazob. Schematyzm Diecezji WłocławskiejWrocławskazob. Schematyzm Archidiecezji WrocławskiejŻmudzka (Telszańska)1831 cz. 1 cz. 2, 1862, 1863, 1880, 1881, 1893, 1895, 1899

Diecezje greckokatolickie EparchiaRocznikiApostolska Administracja Łemkowszczyzny1936Chełmska1863Kryżewacka1924Lwowska1836, 1840, 1842–1845, 1848, 1850–1851, 1855–1868, 1871–1872, 1874–1882, 1882–1883, 1886–1889, 1891–1901, 1903–1907, 1909–1912, 1914, 1924, 1928, 1927, 1930, 1932/33, 1938Lwowska i Stanisławowska1885Mukaczowska1924Preszowska1924Przemyskazob. Schematyzm Greckokatolickiej Eparchii PrzemyskiejStanisławowska1886–1938

Diecezje ormiańskokatolickie DiecezjaRocznikiLwowska1861, 1864, 1871–1872, 1875–1876, 1880, 1882, 1884–1892, 1894, 1897–1898, 1900–1902, 1908–1912, 1914, 1918, 1920, 1924– 1929, 1933, 1935

Eparchie prawosławne DiecezjaRocznikiBukowińska1891

Zobacz też

Przypisy

Kategoria:Dokumenty archiwalne