mały|Płyta pamiątkowa w Sobotce Fráňa Šrámek (ur. 19 stycznia 1877 w Sobotce, zm. 1 lipca 1952 w Pradze) – czeski anarchista, poeta, prozaik, dramaturg i redaktor, zaliczany do grona Anarchistycznych Burzycieli.
Życiorys Fráňa Šrámek, podobnie jak romantyk Václav Šolc, urodził się w Sobotce koło Jiczyna. W roku 1885 przeprowadził się do Písku, w którym osadził akcję wielu swoich dzieł. W roku 1894 wyjechał do miasta Roudnice nad Labem, gdzie zdał maturę. W roku 1903 odbył jednoroczną służbę wojskową, która została mu karnie przedłużona. W 1905 roku ukończył studia prawnicze. W tym samym czasie był dwukrotnie aresztowany i uwięziony za udział w nielegalnych demonstracjach i jawnie antypaństwowy wiersz Píšou mi psaní (Piszą mi pismoWiersz ten przełożył Robert Stiller.). W czasie pierwszej wojny światowej wziął udział w walkach na froncie galicyjskim.
Twórczość W swojej poezji Šrámek nawiązywał do folkloru miejskiego i wyrażał radykalne, anarchistyczne, a w szczególności antymilitarystyczne poglądy. Do jego najważniejszych utworów należy autobiograficzna powieść Stříbrný vítr (Srebrny wiatr)Robert Stiller, Czeski buntownik na lirycznych bezdrożach, [w:] Fráňa Šrámek, Znów objęłaś mnie za szyję. Wiersze wybrane. Przełożył z czeskiego i posłowiem opatrzył Robert Stiller, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986, s. 96.. Zbiorki poezji Šrámka to Modrý a rudý (Niebieski i czerwony, 1906), Splav (Śluza), Ještě zní (Jeszcze brzmi), Života bído, přec tě mám rád (Nędzo życia, a jednak cię lubię, 1905), Nové básně (Nowe wiersze), Rány, růže (Rany, róże).
W 1946 roku Šrámek został uznany za Artystę Narodowego.
Twórczość poetycką i prozatorską Šrámka wysoko ceni Robert Stiller, który przełożył i wydał obszerny wybór wierszy czeskiego poety. Liryki poety tłumaczył także Adam Włodek.
Bibliografia Józef Magnuszewski, Historia literatury czeskiej. Zarys, Ossolineum, Wrocław 1973. Jan Wierzbicki, Fráňa Šrámek, [w:] Literatury zachodniosłowiańskie czasu przełomów 1890-1990. 2. Literatura czeska, Katowice 1999. Czescy symboliści, dekadenci, anarchiści przełomu XIX i XX wieku, opr. Jacek Baluch, Ossolineum, Wrocław 1983. Antologia poezji czeskiej i słowackiej XX wieku. Wyboru dokonał i wstępem opatrzył Adam Włodek, Katowice 1972.
Przypisy
Kategoria:Artyści Narodowi Czechosłowacji Kategoria:Czescy anarchiści Kategoria:Czescy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Czescy poeci XX wieku Kategoria:Czescy prozaicy XX wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Sobotce Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Zmarli w 1952