Ekspedycja 50 – stała załoga Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która sprawowała swą misję od 30 października 2016 do 10 kwietnia 2017 roku. Ekspedycja 50 rozpoczęła się wraz z odłączeniem od stacji statku Sojuz MS-01 i trwała do odcumowania od ISS statku Sojuz MS-02.
Załoga W skład załogi Ekspedycji 50 wchodziło 6 astronautów z trzech państw i agencji kosmicznych. Dowódcą ekspedycji był Amerykanin Robert Shane Kimbrough, dla którego był to drugi lot w kosmos. Wcześniej uczestniczył on w misji STS-126 wahadłowca Endeavour. Kimbrough przybył na stację na pokładzie Sojuza MS-02 razem z Rosjanami Andriejem Borisienką i Siergiejem Ryżykowem. Dla Borisienki był to również drugi lot kosmiczny. Wcześniej uczestniczył on w misji Sojuz TMA-21 oraz w Ekspedycji 27 i jako dowódca w 28. stałej załodze ISS. Z kolei dla Ryżykowa był to pierwszy lot w kosmos. Kimbrough, Borisienko i Ryżykow przybili na ISS 21 listopada i weszli w skład Ekspedycji 49. Gdy 30 października 2016 roku Sojuz MS-01 odłączył się od stacji, zostali oni członkami Ekspedycji 50 i do 19 listopada 2016 roku byli na ISS jedynie w trójkę.
240px|left|thumb|Sojuz MS-03 podczas manewru dokowania do stacji Skład załogi zwiększył się do 6 osób wraz z przybyciem na stację Sojuza MS-03, na pokładzie którego znaleźli się: Oleg Nowicki, Thomas Pesquet i Peggy Whitson. Dla Rosjanina Nowickiego był to drugi lot kosmiczny, gdyż wcześniej uczestniczył w misji Sojuz TMA-06M oraz 33. i 34. stałej załodze ISS. Astronauta Europejskiej Agencji Kosmicznej Francuz Thomas Pesquet odbył swój pierwszy lot kosmiczny. Natomiast Amerykanka Peggy Whitson po raz trzeci znalazła się w kosmosie. Wcześniej uczestniczyła ona w misjach wahadłowca Endeavour STS-111 i STS-113 oraz misji Sojuz TMA-11, a także w Ekspedycjach 5 i 16 (jako dowódca).
Załoga rezerwowa Załogę rezerwową stanowiły odpowiednie załogi rezerwowe Sojuza MS-02 i MS-03. Jako dublerzy pierwszej trójki załogi mianowani zostali: Aleksandr Misurkin, Roskosmos – wcześniej odbył jeden lot kosmiczny, Nikołaj Tichonow, Roskomos – wcześniej nie odbył żadnego lotu kosmicznego, Mark Vande Hei, NASA – wcześniej nie odbył żadnego lotu kosmicznego. Powyższa trójka astronautów stanowi jednocześnie podstawowy skład załogi Sojuza MS-04 oraz Ekspedycji 51 i 52.
Rezerwową załogę drugiej trójki Ekspedycji 50 stanowili: Fiodor Jurczichin, Roskosmos – wcześniej odbył cztery loty kosmiczne, Jack Fischer, NASA – wcześniej nie odbył żadnego lotu kosmicznego, Paolo Nespoli, ESA – wcześniej odbył dwa loty kosmiczne. Powyższa trójka astronautów stanowi jednocześnie podstawowy skład załogi Sojuza MS-05 oraz Ekspedycji 52 i 53.
Skład załogi FunkcjaPierwsza część (30.10-19.11.2016)Druga część (19.11.2016-10.04.2017)Pojazd kosmiczny, port dokującyStart,dokowanie do ISSodłączenie od ISS,lądowanieCzas misji na ISSUwagiDowódca Robert Shane Kimbrough, NASA 2. lot w kosmosSojuz MS-02,Poisk19 października 201608:05 UTC,21 października 201609:52 UTC10 kwietnia 201707:57 UTC,10 kwietnia 201711:21 UTC170 d 22 h 6 minOd 21 do 30 października 2016 w składzie Ekspedycji 49.Inżynier pokładowy 1 Andriej Borisienko, Roskosmos 2. lot w kosmosInżynier pokładowy 2 Siergiej Ryżykow, Roskosmos 1. lot w kosmosInżynier pokładowy 3 Peggy Whitson, NASA 3. lot w kosmosSojuz MS-03,Rasswiet17 listopada 2016 20:20 UTC,19 listopada 2016 21:58 UTC2 czerwca 2017 10:50 UTC,2 czerwca 2017 14:10 UTC194 d 12 h 52 minOd 10 kwietnia w składzie Ekspedycji 51.Inżynier pokładowy 4 Oleg Nowicki, Roskosmos 2. lot w kosmosInżynier pokładowy 5 Thomas Pesquet, ESA 1. lot w kosmos
Aktywność na stacji Przenosiny PMA-3 26 marca 2017 dokonano przenosin adaptera cumowniczego Pressurized Mating Adapter-3. W celu wykonania tego zadania 24 marca 2017 roku astronauci Robert Shane Kimbrough i Thomas Pesquet odbyli spacer kosmiczny w czasie którego rozłączyli przewody łączące PMA-3 ze stacją. Dwa dni później przy pomocy mechanicznego ramienia przeniesiono adapter cumowniczy z jego dotychczasowego miejsca na module Tranquility na nowe znajdujące się na module Harmony. PMA-3 został odłączony od Common Berthing Mechanism modułu Node-3 o 18:39 UTC, następnie przeniesiony przez Canadarm-2 w pobliże Node-2. O 21:21 UTC został on ponownie przyłączony do stacji na jednym z CBM modułu Harmony. Aby w pełni połączyć PMA-3 ze stacją 30 marca 2017 roku astronauci Peggy Whitson i Robert Shane Kimbrough wyszli w otwartą przestrzeń kosmiczną w celu podłączenia przewodów, a także zamontowania osłon termicznych w miejscu gdzie do tej pory znajdował się adapter cumowniczy. Przeniesienie PMA-3 związane jest z planowaną instalacją na nim adaptera IDA-3, który będzie wykorzystywany do dokowania statków kosmicznych w ramach Commercial Crew Program.
Spacery kosmiczne 240px|left|thumb|Robert Shane Kimbrough podczas opuszczania śluzy powietrznej Quest Pierwszy spacer kosmiczny w trakcie Ekspedycji 50 odbył się 6 stycznia 2017 roku. O 11:23 UTC astronauci Peggy Whitson i Robert Shane Kimbrough w skafandrach EMU opuścili wnętrze stacji przez śluzę Quest. W trakcie tej EVA astronauci wymienili na segmencie S4 struktury kratownicowej baterię w jednym z systemów energetycznych stacji. Prace te były wykonywane w ramach projektu wymiany 48 akumulatorów niklowo-wodorkowych na 24 mniejsze, ale bardziej efektywne baterie litowo-jonowe. Dzięki temu ISS będzie miało zapewnione zasilanie dla urządzeń działających na stacji w czasie, gdy znajduje się ona w cieniu Ziemi i ogniwa słoneczne nie wytwarzają energii. Zaplanowane prace przy wymianie baterii zostały zakończone wcześniej niż planowano i dlatego zlecono astronautom dodatkowe zadania. Robert Kimbrough wykonał dokumentację fotograficzną jednego z eksperymentów znajdujących się na zewnątrz stacji, a Peggy Whitson umieściła na śluzie Quest panele ochronne przed mikrometeorytami, które w czasie późniejszych spacerów kosmicznych zostaną zamontowane na przewidzianych do tego miejscach. Astronauci zdemontowali również jeden zepsuty reflektor na zewnątrz ISS, który w późniejszym czasie ma zostać zastąpiony nowym egzemplarzem. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:55 UTC po 6 godzinach i 32 minutach. 240px|thumb|Peggy Whitson podczas spaceru kosmicznego
Drugi spacer kosmiczny miał miejsce 13 stycznia 2017 roku. Robert Shane Kimbrough i Thomas Pesquet w skafandrach EMU wyszli ze śluzy Quest o 11:22 UTC. Ich głównym zadaniem było dokończenie prac przy wymianie baterii, które zostały przeprowadzone w czasie poprzedniej EVA. Oprócz tego astronauci wykonali kilka prac dodatkowych na zewnątrz stacji. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:20 UTC po 5 godzinach i 58 minutach.
240px|left|thumb|Thomas Pesquet podczas serwisowania chwytaka Dextre W trzecim wyjściu w otwartą przestrzeń kosmiczną ponownie uczestniczyli astronauci Kimbrough i Pesquet. 24 marca 2017 roku o 11:24 UTC wyszli oni ze śluzy Quest, a ich głównym zadaniem było rozłączenie przewodów na PMA-3 aby przygotować go do przeniesienia na inną część stacji. Dodatkowo zajęli się oni również nasmarowaniem końcówki chwytaka Dextre mechanicznego ramienia, wyminą kamery na zewnątrz modułu Kibō, a także dokonali inspekcji radiatorów. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:58 UTC po 6 godzinach i 34 minutach.
Ostatni spacer kosmiczny Ekspedycji 50 rozpoczął się 30 marca 2017 roku o 11:29 UTC i po raz drugi odbył się on w składzie Whitson i Kimbrough. Podstawowym celem tego wyjścia było podłączenie okablowania na PMA-3 po tym jak moduł ten został przeniesiony na nowe miejsce na ISS. Następnie astronauci zajęli się instalacją osłon termicznych na module Tranquility, gdzie wcześniej znajdował się PMA-3. Podczas tej operacji jedna z osłon została nieumyślnie stracona, jednak to zdarzenie nie spowodowało zagrożenia dla astronautów i stacji. Mimo tej straty udało się z powodzeniem zakończyć instalację osłon na Common Berthing Mechanism modułu Tranquility. Ten spacer kosmiczny zakończył się o 18:33 UTC po 7 godzinach i 4 minutach. Peggy Whitson została tym samym kobietą, która spędziła najwięcej czasu w otwartej przestrzeni kosmicznej poprawiając dotychczasowy rekord Sunity Williams na 60 godzin i 21 minut w 10 EVA.
Lista spacerów kosmicznych podczas Ekspedycji 50 Lp.DataAstronauciŚluza powietrzna, skafandryPoczątekKoniecCzas trwaniaCele16 stycznia 2017Peggy Whitson, NASAQuest, EMU11:23 UTC17:55 UTC6 h, 32 minwymiana akumulatora na ITS, dokumentacja fotograficzną, instalacja paneli ochronnych przed mikrometeorytami, demontaż zepsutego reflektora na zewnątrz ISS. Robert Shane Kimbrough, NASA213 stycznia 2017Robert Shane Kimbrough, NASAQuest, EMU11:22 UTC17:20 UTC5 h, 58 mindokończenie prac przy wymianie baterii na ITS, wykonanie dodatkowych mniejszych prac na zewnątrz stacji. Thomas Pesquet, ESA324 marca 2017Robert Shane Kimbrough, NASAQuest, EMU11:24 UTC17:58 UTC6 h, 34 minrozłączenie przewodów na PMA-3, nasmarowanie końcówki chwytaka Dextre, wymina kamery na zewnątrz modułu Kibō, inspekcja radiatorów. Thomas Pesquet, ESA430 marca 2017Robert Shane Kimbrough, NASAQuest, EMU12:29 UTC19:33 UTC7 h, 4 minpodłączenie okablowania na PMA-3 po jego przeniesieniu, instalacja osłon termicznych na Common Berthing Mechanism modułu Tranquility. Peggy Whitson, NASA
Galeria
Zobacz też lista ekspedycji na Międzynarodową Stację Kosmiczną lista załogowych lotów kosmicznych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej lista bezzałogowych lotów kosmicznych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej lista gości Międzynarodowej Stacji Kosmicznej alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona NASA poświęcona Ekspedycji 50 Ekspedycja 50 na stronie Spacefacts
50