Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – zabytkowy rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Józefa Oblubieńca NMP w Olszynie.
Historia Świątynia była wzmiankowana w 1314. Jest to budowla o cechach późnoromańskich, co uwidacznia się w charakterystycznym ukształtowaniu okien ściany wschodniej prezbiterium. W obecnym kształcie została wybudowana w XVI wieku, przebudowywana była w 1567 i 1675 i w XVIII wieku. Od 1520 do 1654 kościół zagarnęli protestanci. Został im on odebrany przez Ferdynanda III. W latach 1936–1938 świątynię poddano renowacji i zamontowano wówczas nowe organy z warsztatu Berschdorfa z Nysy (obecnie w kaplicy Literackiej archikatedry warszawskiej)Pro Parva Patria, tablica informacyjna in situ. Wieża kościelna W latach 1709–1711 dobudowano do korpusu barokową wieżę dzwonniczą pod którą zlokalizowano kryptę z fundacji barona Abrahama Ernsta von Dobschütza. Do 1936 wieża ta wykorzystywana była wyłącznie przez ewangelików. Nad wejściem kunsztowne epitafium z piaskowca w formie kartusza z sentencją w , którego fragmenty tłumaczenia brzmią:
Poniżej kartusz z herbami małżonków: właściciela Olszyny Abrahama von Dobschütz (1676-1722) i jego żony Juliane von Mauschwitz.
Architektura Jest to budowla orientowana, murowana, wzniesiona z kamienia, jednonawowa, posiadająca węższe prezbiterium i wieżę od strony południowej. Nawa nakryta jest polichromowanym stropem kasetonowym, wykonanym w 1614. Jest na nim przedstawiony Chrystus, kolegium apostolskie i św. Paweł oraz motywy roślinne. Po drugiej stronie, w zachodniej części nawy i w prezbiterium znajdują się sklepienia krzyżowo-żebrowe. Wieżę nakrywa cebulasty dach hełmowy. przyziemiu wieży znajduje się kruchta. W elewacji wieży jest umieszczony portal ozdobiony herbem kolatorów i figurami świętych z lewej i prawej strony.
Wyposażenie Ołtarz w stylu późnobarokowym pochodzi z przełomu XVIII/XIX wieku. Jednym z cenniejszych zabytków znajdujących się w świątyni jest chrzcielnica.
Przypisy
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego Kościół Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie lubańskim Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie dolnośląskim Kategoria:Historia Olszyny Kategoria:Chrześcijaństwo w Olszynie Kategoria:Kościoły w diecezji legnickiej