Szczurowiec (Uromys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii i na Nowej Gwinei.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 170–382 mm, długość ogona 130–400 mm, długość ucha 16–40 mm, długość tylnej stopy 37–80 mm; masa ciała 170–1020 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1867 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters w artykule zatytułowanym Nowy rodzaj gryzoni „Uromys” z północnej Australii, opublikowanym w czasopiśmie „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) szczurowiec białoogonowy (U. caudimaculatus).
Etymologia Uromys: oura ‘ogon’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gymnomys: gr. γυμνος gumnos ‘goły, nagi’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy: Gray wymienił dwa gatunki – Mus macropus (= Hapalotis caudimaculatus ) i Mus (Gymnomys) celebensis – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Mus macropus (= Hapalotis caudimaculatus ). Cyromys: gr. κυρος kuros ‘siła, władza’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mus imperator Melanomys: gr. μελας melas, μελανος melanos ‘czarny’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Melomys hadrourus .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNIncertae sedisUromys siebersiO. Thomas, 1923szczurowiec wyspowygatunek monotypowyendemit Indonezji: Kai Besar (Wyspy Kai)DC: 25–28 cmDO: 22–23 cmMC: brak danychUromysW.C.H. Peters, 1867Uromys neobritannicusTate & Archbold, 1935szczurowiec pustelniczygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: Nowa Brytania (Archipelag Bismarcka); zakres wysokości: 30–500 m n.p.m.DC: 25–30 cmDO: 24–28 cmMC: 570–730 gUromys anakO. Thomas, 1907szczurowiec czarnoogonowy3 podgatunkiIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: wyżyny Nowej Gwinei i półwysep Huon; zakres wysokości: 850–3000 m n.p.m.DC: 27–33 cmDO: 29–40 cmMC: 450–1020 gUromys boeadiiGroves & Flannery, 1994szczurowiec małygatunek monotypowyendemit Indonezji: Biak; być może pobliska SupioriDC: około 25 cmDO: około 23 cmMC: brak danychUromys emmaeGroves & Flannery, 1994szczurowiec samotnygatunek monotypowyendemit Indonezji: Wyspy Padaido (Owi); być może SupioriDC: około 23 cmDO: około 26 cmMC: brak danychcentruj|150pxUromys caudimaculatus (Krefft, 1867)szczurowiec białoogonowygatunek monotypowyNowa Gwinea (wraz z Waigeo, Yapen, Wyspami d’Entrecasteaux i Aru) i Australia (północny i północno-wschodni Queensland); zakres wysokości: 0–1930 m n.p.m.DC: 20–38 cmDO: 21–36 cmMC: 400–900 gUromys hadrourus(J.E. Winter, 1984)szczurowiec maskowygatunek monotypowyendemit Australii: lasy deszczowe północno-wschodniego Queenslandu; zakres wysokości: 550–1240 m n.p.m.DC: 17–18 cmDO: 18–20 cmMC: 170–220 gCyromysO. Thomas, 1910Uromys vika Lavery & Judge, 2017gatunek monotypowyendemit Wysp Salomona: Vangunu i być może pobliskie wyspy; zakres wysokości: około 150 m n.p.m.DC: brak danychDO: brak danychMC: 290–460 gUromys imperator(O. Thomas, 1888)szczurowiec cesarskigatunek monotypowyendemit Wysp Salomona: GuadalcanalDC: 34–35 cmDO: 25–26 cmMC: brak danychUromys porculusO. Thomas, 1904szczurowiec żarłocznygatunek monotypowyendemit Wysp Salomona: GuadalcanalDC: około 22 cmDO: około 13 cmMC: brak danychUromys rex(O. Thomas, 1888)szczurowiec królewskigatunek monotypowyendemit Wysp Salomona: Guadalcanal; zakres wysokości: 20–600 m n.p.m.DC: 26–29 cmDO: 23–30 cmMC: około 420 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Opisano też gatunek wymarły z plejstocenu dzisiejszego stanu Queensland w Australii: Uromys aplini
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Myszy