thumb 6 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 6 batalion celny powstał w granicach DOG Kraków, a zorganizowano go na bazie 1/V batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18. W myśl tego rozkazu 18 batalion celny miał przekazać swoją 4 kompanię do 6 batalionu celnego w Sanoku. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia.
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 6 batalion celny wszedł w struktury 3 Brygady Celnej.
Uchwałą Rady Ministrów z dnia 23 maja 1922 bataliony celne zostały rozformowane, a na ich miejsce powołano jednostki graniczne Straży Granicznej. 6 batalion celny został zluzowany i zakończył służbę graniczną na granicy południowej 30 lipca 1922 o godzinie 12:00. W sierpniu został przeznaczony do wzmocnienia granicy wschodniej i przegrupowany z Sanoka do Szumska (stacja wyładowania Krzemieniec) do dyspozycji Wojewody Wołyńskiego. Po przybyciu na miejsce obsadził część powiatu krzemienieckiego. Wykonując rozkaz Głównej Komendy Straży Granicznej L.dz.6917/tj./org. z 11 września 1922, w dniu 28 września komenda 6 batalionu SG przybyła do Dederkał.
W połowie 1922 batalion został zluzowany przez jednostki Straży Celnej i przedyslokowany na wschodnią granicę.
Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną. 6 batalion celny przemianowany został na 6 batalion Straży Granicznej.
Służba celna Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
Sąsiednie bataliony 8 batalion celny w Nowym Sączu ⇔ 12 batalion celny w Stryju – VI 19218|WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000 8 batalion celny ⇔ 12 batalion celny – 1922
Kadra batalionu Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskomjr / ppłk piech.Aleksander PotrykowskiV 1921 – VII 1922mjr Emanuel BroszkiewiczVIII – IX 1922
Struktura organizacyjna thumb|Szkic rozmieszczenia 6 batalionu celnego „Sanok” Ordre de Bataille 6 batalionu celnego w Sanoku na dzień 1 czerwca 1921kompania 1. Sanok 2. Dukla 3. Komańcza 4. Lutowiskadowódcyppor. Grzegorz Staszkiewiczpor. Robert Rubitzkipor. Szymon Chylaszekpor. Marian Niedźwieckiplacówkikompania w odwodzieOżenna-GrabMikłaszkiWetlinaHuta PolańskaWisłokBerechy GórneOlchowiceCzystochorbUstrzyki GórneBarwinekOsławicaWołosateJaśliskaRadoszyceCzeremchaŁupkówJasielWola MichowaWola WyżnaBalnicaSolinkaStrubowiskaRoztoki GórneOrdre de Bataille 6 batalionu celnego w Sanoku na dzień 31 grudnia 1921kompania1. Sanok2. Dukla3. Komańcza4. Stuposianydowódcyppor. Grzegorz Staszkiewiczkpt. Jakub Malczkpt. Józef Czyżewskipor. Marian Niedźwieckiplacówkikompania w odwodzieHuta PolańskaWisłokWetlinaOlchowiecCzystohorlBerechy GórneBarwinekRadoszyceUstrzyki GórneŁącznik w TrzcianieOsławicaWołosateCzeremchaŁupkówJaśliskaWola MichowaWola WyżnaBalnicaJasielSolinkaCisnaRoztokiStrubowiskaMiklaszkiOrdre de Bataille 6 batalionu celnego w Sanoku na dzień 31 lipca 1922kompania1. Sanok2. Dukla3. Komańcza 4. Tyliczdowódcypor.Wacław Żukowskikpt. Jakub Malczkpt. Józef Czyżewskipor. Marian Niedźwieckiplacówkikompania w odwodzieCiechanieWisłokFolwarkHuta PolańskaCzystochorbLeluchówBaranieDołżycaDubneWilszniaRadoszyceWojkowaBarwinekOsławicaTyliczZyndranowaŁupkówMuszynkaTrzcianaMiklaszkiIzbyCzeremchaBielicznaJaśliskaHuta WysowskaWola WyżnaWysowaJasielBlechniarkaRegietówZdyniaKoniecznaRadocynaGrabOżenna
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Sanoku Kategoria:Dederkały Kategoria:Jednostki polskich formacji granicznych rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej