thumb thumb|Rozmieszczenie 24 batalionu celnego thumb 24 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.7300/Mob. z dnia 9 czerwca 1921 w miejsce batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 24 batalion celny powstał w granicach DOG Lwów, a zorganizowano go na bazie II/VI i III/VI batalionu etapowego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej.
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 24 batalion celny znalazł się w strukturze 6 Brygady Celnej.
Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną. 24 batalion celny przemianowany został na 24 batalion Straży Granicznej.
Służba celna Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście. Do 3 listopada 1921 batalion obsadził odcinek granicy na terenie powiatu sarneńskiego. Jego odcinek rozpoczynał się w Radziwiłowiczach (wył.), a kończył na granicy województwa wołyńskiego. Dowództwo batalionu stacjonowało w Snowidowicach. Zgodnie z rozkazem inspektora wojskowego granicy wschodniej, dowódca batalionu miał podzielić swój odcinek na trzy pododcinki kompanijne. Czwarta kompania stanowiła odwód.
Sąsiednie bataliony 26 batalion celny ⇔ 33 batalion celny – IX 1921 36 batalion celny ⇔ 40 batalion celny – XII 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Kadra batalionu
Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopłk Stanisław KowalskiIX 1921 – II 1922płk Aleksander SzukiewiczIII 1922 – X 1922emeryt
Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 24 batalionu celnego w Rokitnie na dzień 1 sierpnia 1921kompanie 1. Myszakówka2. Snowidowicze3. Bleżowo4. Rokitno dowódcykpt. Jan Zachodnypor. Stefan Lubichpor. Henryk Lutyńskipor. Tadeusz WiktorczykplacówkiSzopy UstjańskieOkopyMłynki SobiczowskieMłynokDerczyFutor ButynMyszakówkaOstkiKupielKorecka HutaSnowidowiczePodjasienierzPomiaryLeśniczówkaDubień BułakowaBobrykiBiałowiżIlinnePerełysiankaWoniaczeTartakŻarnościeNetrebaOrdre de Bataille 24 batalionu celnego w Rokitnie na dzień 1 marca 1922kompanie1. Białowież2. Rokitno3. Snowidowicze4. Netrebadowódcyppor. Andrzej Gibowskippor. Władysław Tomalapor. Franciszek Bożekkpt. Dyonizy BilobramplacówkiStilaPłaskowachaIradyDobrodziejeOstrówekTartakPawłaDebrylchutor WasyłowaMłynki SobiczyńskieJajówka StwigaKamionkaCzerczychachutor OlewskojeGuśOrdre de Bataille 24 batalionu celnego w Rokitnie na dzień 1 października 1922kompanie1. Młynki Sobiczyńskie2. Derti3. Snowidowicze4. Netrebadowódcykpt. Leon Radziwińskippor. Józef Strzałkowskipor. Franciszek Bożekkpt. Dyonizy Bilobramplacówkichutor Kryćka Jerenzachutor Jansowa NiwaBudki SnowidowickieBarak Krzemieniecchutor Kozielcechutor Dobry Ostrówchutor Ośchutor Grzegorza KryżowaOstrówekchutor Dubnychutor Grzegorza SzeremetyDebrylchutor Serebranka Dyslokacja batalionu w listopadzie 1921: dowództwo batalionu – Rokitno 1 kompania celna – Nietreba 2 kompania celna – Snowidowicze 3 kompania celna – Białowiż 4 kompania celna − Rokitno (w rezerwie)
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
(sygn.161/77.)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Rokitnie Kategoria:Formacje graniczne w powiecie sarneńskim Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej