Ulica Teodora Sixta – ulica w centrum Bielska-Białej, na historycznym Dolnym Przedmieściu. Liczy 350 m długości i biegnie równoleżnikowo (delikatnie odchylając się w kierunku południowo-zachodnim) od ulicy 3 Maja do ulicy Juliusza Słowackiego, krzyżując się po drodze z ulicami Adama Mickiewicza, Wiktora Przybyły i Zygmunta Krasińskiego. Liczy 20 numerów po stronie parzystej i 25 po stronie nieparzystej. Na całej długości obowiązuje ruch jednokierunkowy – od ulicy Słowackiego w stronę 3 Maja. Ulica należy do miejskiej strefy płatnego parkowania.
Historia Ulica wytyczona została w roku 1889 w obrębie tzw. kwartału willowego. Jej patronem jest Theodor SixtWe współczesnym zapisie nazwy ulicy spolszczono imię na „Teodor” bez „h” (1834–1897) – bielski fabrykant, działacz społeczny i filantrop, właściciel willi przy sąsiedniej ul. Mickiewicza (niegdyś Elisabethstraße). Nazwę tę nadano w roku 1900, funkcjonowała do końca drugiej wojny światowej i następnie została przywrócona po roku 1989. W okresie PRL ulica nosiła imię Karola Marksa.
Zabudowa Zabudowa ulicy jest dość zróżnicowana – w dolnej części dominuje zwarta zabudowa kamieniczna z początku XX wieku uzupełniona o późniejsze plomby, dominantą górnej wokół skrzyżowania z ul. Krasińskiego jest zespół czterech gmachów publicznych, wzniesionych między 1910 a 1930 rokiem. Ważniejsze obiekty nr 2 (róg 3 Maja 27) – neobarokowa kamienica z roku 1895 należąca niegdyś do fabrykantów Michaela Neumanna, a później Georga Schwabego (właściciela dzisiejszej Indukty); nr 5 – Delikatesy Wiejskie; nr 9-11 – dawna kamienica Moritza Bartelmussa, właściciela fabryki śrub i wyrobów emaliowanych przy ul. Podwale; nr 14 – dawna kamienica Rosenblumów z roku 1907, później siedziba firmy budowlanej Jüttner&Bolek, jeden z wyrazistszych zabytków architektury secesyjnej w Bielsku-Białej; nr 16 (róg Krasińskiego 34) – gmach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pierwotnie siedziba Powiatowej Kasy Chorych wzniesiona w roku 1927 w stylu modernizującego neoklasycyzmu; nr 17 (róg Krasińskiego 32) – gmach I Urzędu Skarbowego, wzniesiony w roku 1921 w stylu wczesnomodernistycznym z elementami neoklasycyzmu i neobaroku dla Węglowo-Przemysłowej Spółki Akcyjnej „Silesia” (Zakłady Górnicze Silesia); nr 19 (róg Krasińskiego 33) – funkcjonalistyczny gmach Banku Polskiego (później siedziba bielskiego oddziału NBP i Banku Gospodarstwa Krajowego) wraz z częścią mieszkalną, wybudowany w latach 1928–1931Michał Bulsa, Krystyna Wieczorek, Wnętrze gmachu Banku Polskiego przy ul. Teodora Sixta 19 w Bielsku-Białej jako przykład klasycyzującego modernizmu dwudziestolecia międzywojennego, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Śląskiego” 2023, t. 15, s. 30.; wpisany do rejestru zabytków 9 lipca 2020 (nr rej. A/673/2020) wkz.katowice.pl [dostęp 2020-07-27]; nr 20 – siedziba Bielskiej Szkoły Przemysłowej, neobarokowy gmach wraz z zapleczem warsztatowym z lat 1910–1913; wpisany do rejestru zabytków 30 czerwca 2022 (nr rej. A/1003/22)Michał Bulsa, Decyzje dotyczące wpisów i skreśleń w rejestrze zabytków nieruchomych województwa śląskiego w 2022 roku, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Śląskiego” 2023, t. 15, s. 381.WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW (A/1003/22) wkz.katowice.pl [dostęp 2022-07-28].
Przypisy
Bibliografia
Sixta