Rumen Georgiew Radew, bułg. Румен Георгиев Радев (ur. 18 czerwca 1963 w Dimitrowgradzie) – bułgarski polityk i wojskowy, generał major, w latach 2014–2016 dowódca Bułgarskich Sił Powietrznych, prezydent Bułgarii w latach 2017–2026, premier Bułgarii od 2026.
Życiorys W 1987 został absolwentem szkoły wyższej sił powietrznych w Dołnej Mitropoliji, a w 1996 w Sofii. W 2000 uzyskał doktorat z zakresu nauk wojskowych.
Służył w Bułgarskich Siłach Powietrznych. Uzyskiwał kolejne stopnie oficerskie, w tym kapitana (1994), majora (1997), podpułkownika (2000), pułkownika (2003), generała brygady (2007) i generała majora (2014). Zajmował różne stanowiska kierownicze w bazach lotniczych w miejscowości Rawnec i następnie w miejscowości Graf Ignatiewo. W ramach tej ostatniej pełnił funkcję szefa sztabu, a w latach 2005–2009 jej komendanta. Od 2009 do 2014 był zastępcą dowódcy Bułgarskich Sił Powietrznych, następnie został dowódcą tego rodzaju sił zbrojnych. W 2016 zrezygnował z tego stanowiska, krytykując rządowy projekt dopuszczenia lotnictwa państw sojuszniczych do ochrony przestrzeni powietrznej Bułgarii.
W sierpniu 2016 Bułgarska Partia Socjalistyczna nominowała go jako swojego kandydata w wyborach prezydenckich (wraz z Ilijaną Jotową jako kandydatką na wiceprezydenta). W kampanii wyborczej opowiadał się m.in. za zniesieniem sankcji wobec Rosji nałożonych po bezprawnej aneksji Krymu przez Rosję. W pierwszej turze Rumen Radew zajął pierwsze miejsce, otrzymując 25,4% głosów, przechodząc do drugiej tury z kandydatką partii GERB Cecką Caczewą. W drugiej turze głosowania został wybrany na prezydenta z wynikiem 59,4% głosów. Urząd prezydenta objął 22 stycznia 2017. W z powodzeniem ubiegał się o reelekcję (również w parze z Ilijaną Jotową). W pierwszej turze dostał 49,4% głosów; w drugiej z wynikiem 66,7% głosów pokonał Anastasa Gerdżikowa.
20 stycznia 2026, w trakcie kolejnego kryzysu politycznego związanego brakiem możliwości wyłonienia stabilnego rządu i zgodnie z zapowiedzią z poprzedniego dnia, złożył rezygnację ze stanowiska. Zakończył urzędowanie 23 stycznia 2026, kiedy to przyjął jego rezygnację.
W marcu 2026 ogłosił utworzenie formacji Postępowa Bułgaria, którą powołano celem wystartowania w rozpisanych na kolejny miesiąc wyborach parlamentarnych. W głosowaniu z kwietnia 2026 ugrupowanie to zajęło pierwsze miejsce, uzyskując większość bezwzględną (131 miejsc w 240-osobowym Zgromadzeniu Narodowym). Lider PB uzyskał wówczas mandat deputowanego 52. kadencji. 7 maja 2026 prezydent Ilijana Jotowa powierzyła jego ugrupowaniu utworzenie gabinetu. Rumen Radew jeszcze tego samego dnia przedstawił proponowany skład swojego rządu. 8 maja 2026 parlament udzielił wotum zaufania gabinetowi (większością 124 głosów „za”); tego samego dnia były prezydent rozpoczął urzędowanie na stanowisku premiera.
Odznaczenia Honorary Companion of Honour with Collar Narodowego Orderu Zasługi (Malta, 2018) Krzyż Wielki Orderu Avis (Portugalia, 2019) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 2022) Kawaler Krzyża Wielkiego Udekorowany Wielką Wstęgą Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2024)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci uczelni w Sofii Kategoria:Bułgarscy generałowie Kategoria:Deputowani 52. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Kandydaci na urząd prezydenta Bułgarii Kategoria:Odznaczeni Orderem Avis (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Malta) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Wielkim Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Piloci myśliwscy Kategoria:Politycy Postępowej Bułgarii Kategoria:Premierzy Bułgarii Kategoria:Prezydenci Bułgarii Kategoria:Ludzie urodzeni w Dimitrowgradzie (Bułgaria) Kategoria:Urodzeni w 1963