thumb|Kwiat Ruta chalepensis Ruta (Ruta L.) – rodzaj roślin z rodziny rutowatych (Rutaceae). Obejmuje ok. 8–11 gatunków występujących głównie w basenie Morza Śródziemnego – w południowej Europie i północnej Afryce oraz na suchych obszarach Azji. Na Wyspach Kanaryjskich rosną trzy gatunki półkrzewów z tego rodzaju. Niegdyś do rodzaju tego zaliczano dziesiątki gatunków z podrodzaju Haplophyllum, współcześnie wyodrębniane jako osobny rodzaj Haplophyllum. Ruta zwyczajna Ruta graveolens jest znaną i popularną od starożytności rośliną zielarską, wykorzystywaną jako przyprawa i roślina lecznicza. Na południu Europy uprawiana jest także Ruta chalepensis.

Morfologia Pokrój Rośliny zielne lub półkrzewy, krzaczasto rozgałęziające się, osiągające zwykle do 0,75 m wysokości. Podczas kwitnienia pędy kwiatonośne przewyższają pędy wegetatywne. Liście Skrętoległe, głęboko i w zróżnicowany sposób podzielone. Bardzo aromatyczne. Kwiaty Zebrane w wierzchotki dwu- i wieloramienne. Często szczytowy kwiat w kwiatostanie jest pięciokrotny, podczas gdy pozostałe mają po 4 elementy w okółkach okwiatu. Płatki korony charakterystyczne – żółte, łyżeczkowato wysklepione, na brzegach często z ząbkami lub włoskami. Pręcików jest 8 (w kwiecie 5-krotnym – 10). Początkowo ustawione są pionowo, po czym rozchylają się i układają poziomo na płatkach. Zalążnia jest górna. Powstaje z 4, rzadko 5 owocolistków. Owoce Torebka otwierająca się 4 lub 5 klapkami.

Systematyka Przedstawiciel podrodziny Rutoideae w obrębie rodziny rutowatych (Rutaceae). Zaliczany jest do plemienia Ruteae.

Wykaz gatunków Ruta angustifolia Pers. Ruta chalepensis L. Ruta corsica DC. Ruta graveolens L. – ruta zwyczajna Ruta montana (L.) L. Ruta microcarpa Svent. Ruta oreojasme Webb and Berth. Ruta pinnata L.f.

Zastosowanie Zarówno ruta zwyczajna jak i Ruta chalepensis uprawiane są jako rośliny ozdobne. Gatunkiem o szerokich zastosowaniach i popularnym od wielu wieków w uprawie jest ruta zwyczajna, wykorzystywana jako roślina przyprawowa i lecznicza. Z powodu silnego aromatu stosowana od starożytności w obrzędach pogrzebowych, później także weselnych. Jest też rośliną przemysłową stosowaną do pozyskania olejku eterycznego wykorzystywanego w różnych kosmetykach. U osób wrażliwych może on wywoływać uczulenia oraz efekt fototoksyczny.

Przypisy

Kategoria:Rutowate