Pernilla August, właśc. Mia Pernilla Hertzman-Ericson (ur. 13 lutego 1958Swedish Film Institute Database, about Pernilla August (Swedish) w Sztokholmie) – szwedzka aktorka filmowa i teatralna, reżyserka i scenarzystka. Jedna z wiodących aktorek w Szwecji i długoletnia współpracowniczka reżysera Ingmara Bergmana. Zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na 45. MFF w Cannes za rolę w filmie Dobre chęci (1992), wyreżyserowanym przez Bille Augusta na podstawie scenariusza Ingmara Bergmana. Największą popularność zdobyła dzięki roli Shmi Skywalker (matki Anakina Skywalkera) w filmach Gwiezdne wojny: część I – Mroczne widmo i Gwiezdne wojny: część II – Atak klonów.
Kariera Aktorka Pernilla August urodziła się 13 lutego 1958 w Sztokholmie jako córka Lo Hertzman-Ericsona i Henrietty Palmius-Wallgren. Rozpoczęła swoją przygodę ze sztuką jako dziecko, występując w sztukach w Vår Teater oraz w szkole. Jej profesjonalna kariera aktorska rozpoczęła się w 1975, kiedy reżyser Roy Andersson obsadził ją w niewielkiej roli w filmie Giliap. Po ukończeniu szkoły pracowała przez pewien czas z upośledzonymi umysłowo dziećmi. Następnie od 1979 grała w filmach innych reżyserów m.in. Vilgota Sjömana (wśród nich film o Alfredzie Noblu, 1983) i Lasse Hallströma. Studiowała aktorstwo w Swedish National Academy of Mime and Acting w Sztokholmie (NAMA) w latach 1979–1982. Przed ukończeniem studiów zwróciła na siebie uwagę Ingmara Bergmana, który obsadził ją w swoim filmie Fanny i Aleksander (1982). Zapoczątkowało to dwie dekady współpracy z reżyserem, w tym przy serialu telewizyjnym Dobre chęci (1992), gdzie zagrała matkę Bergmana, Karin Bergman, i poznała swojego drugiego męża, reżysera Billego Augusta, oraz w telewizyjnych produkcjach Intymne zwierzenia (1996) w reżyserii Liv Ullmann i Bergmana.
Zagrała także w dramacie Bo Widerberga Droga węża (1986), jak i jego telewizyjnej produkcji Dzika kaczka (1989) na podstawie sztuki norweskiego dramaturga Henrika Ibsena. Wśród wielu skandynawskich i międzynarodowych filmów z jej udziałem są również Jerozolima (1996) Billego Augusta, Księga Diny (2002) w reżyserii Ole Bornedala, Świt (2003) Björna Runge (za który otrzymała zbiorowego Srebrnego Niedźwiedzia za wybitne osiągnięcie artystyczne na 54. MFF w Berlinie) oraz szwedzko-tajwańska koprodukcja Miss Kicki (2009).
Począwszy od 1981 występowała w kilku sztukach reżyserii Ingmara Bergmana w Królewskim Teatrze Dramatycznym w Sztokholmie (Dramaten). Wcieliła się w rolę Ofelii w Hamlecie (1986) Williama Szekspira, za co otrzymała nagrodę British Drama Magazine za najlepszą kobiecą rolę drugoplanową. Wystąpiła również w A Dream Play (1986) według Augusta Strindberga, jako Nora w Domu lalki (1989) wg Henryka Ibsena oraz jako Hermiona w specjalnej wersji Zimowej opowieści (1994). Zagrała rolę tytułową w spektaklu Maria Stuart (2000) wg Friedricha Schillera i Helene Alving w Ghosts (2002) wg Ibsena. Pracowała także z rosyjskim reżyserem Jurijem Lubimowem przy sztuce Uczta w czasach zarazy (1996) wg Aleksandra Puszkina. W latach 1983–1984 pracowała w Folkteatern í Gävleborg (Teatr Ludowy w Gävleborg) z reżyserem Peterem Oskarsonem. W 2008 zagrała w produkcji scenicznej Stalowe magnolie w Vasateatern w Sztokholmie wraz z Suzanne Reuter, Melindą Kinnaman, Gunillą Nyroos, Lindą Ulvaeus i Cecilią Nilsson.
W wielu krajach anglojęzycznych kojarzona jest najbardziej z rolą Shmi Skywalker, matki Anakina Skywalkera, z produkcji Gwiezdne wojny: część I – Mroczne widmo (1999) i jej kontynuacji Gwiezdne wojny: część II – Atak klonów (2002). Wystąpiła także w amerykańskim serialu przygodowym emitowanym w latach 1992–1996 Kroniki młodego Indiany Jonesa. Wcieliła się również w rolę Maryi Panny w filmie fabularnym Maria, matka Jezusa (1999).
W 2011 po raz kolejny zagrała rolę Shmi Skywalker w trzecim sezonie Gwiezdnych wojen: Wojny klonów – w odcinku „Overlords”, który wyemitowano 28 stycznia. W 2012 wcieliła się w postać Sary Landhag w szwedzkim filmie W interesie narodu.
Zasiadała w jury konkursu głównego na MFF w San Sebastián (2007) oraz w jury sekcji „Horyzonty” na 71. MFF w Wenecji (2014).
Ubiegała się o rolę Franceski Johnson w filmie Co się wydarzyło w Madison County (1995) Clinta Eastwooda. Ostatecznie w postać tę wcieliła się Meryl Streep.
Reżyser Po jej krótkometrażowym reżyserskim debiucie Time Bomb (Blindgångare) (2005) nakręciła swoją pierwszą pełnometrażową fabułę – dramat Wykluczeni (2010) z udziałem Noomi Rapace i Ola Rapace. Za film ten otrzymała Nagrodę Główną w sekcji „Międzynarodowy Tydzień Krytyki” na 67. MFF w Wenecji oraz Złotego Żuka za najlepszą reżyserię. W październiku 2011 reżyserka przyjęła propozycję kierowania nową duńską produkcją Arvingerne. Serial miał premierę 1 stycznia 2014.
Życie prywatne Pernilla August urodziła się w Sztokholmie w 1958. Aktorka jest wnuczką pisarza Gurli Hertzman-Ericsona, a jej oryginalne nazwisko to właśnie Hertzman-Ericson. Była aktywna zawodowo również pod nazwiskami Wallgren i Östergren. Wyszła za mąż dwukrotnie i za każdym razem zmieniała nazwisko. Jej pierwszym mężem w 1982 został Klas Östergren, z którym ma córkę scenografkę Agnes Östergren (ur. 1985); małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1989. Drugie małżeństwo zostało zawarte w 1991 z reżyserem Billem Augustem, z którym ma dwie córki: Astę August i aktorkę Albe August. To małżeństwo również zakończyło się rozwodem w 1997.
Filmografia Filmy
Aktorka
Reżyserka 2010 Wykluczeni (tyt. oryg. Svinalängorna) 2016 Den allvarsamma leken
We własnej osobie 1997 Liv Ullmann scener fra et liv 2000 Ljuset haller mig sallskap 2001 The Beginning: Making 'Episode I''' 2006 Løven Henrik Ibsen 2012 Kalla ingenting försent 2013 Więcej niż Bergman (tyt. oryg. Trespassing Bergman)
Głosy 2002 Karlsson z dachu (tyt. oryg. Karlsson pa taket) jako Mama 2002 Alla älskar Alice jako Skolkulator 2005 Dear Mr. Barroso jako ona sama
Scenarzystka 2010 Wykluczeni (tyt. oryg. Svinalängorna)
Seriale Aktorka 1984 Hur ska det gå för Pettersson? jako Ingrid 1991 Den Goda viljan jako Anna & Aring Bergman 1995 En Nämndemans död jako Vanja Holm 1999 Offer och gärningsmän jako Pia 2007 Forestillinger jako Eva 2021–2024 Książęta (tyt. oryg. Young Royals) jako królowa Szwecji – Kristina
Gościnnie 1992 Kroniki młodego Indiany Jonesa (tyt. oryg. The Young Indiana Jones Chronicles) (serial TV 1992–1996) jako Mamma 1997 Persons parfymeri jako Bodil, KNIP 2004 Närbild jako ona sama
Reżyserka 2014 Arvingerne Teatr Rok Rola Sztuka Reżyser Teatr 1981 Arbetare Heliga Johanna från slakthusen Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie 1986 Viktoria Ett drömspel Królewski Teatr Dramatyczny w SztokholmieClotilde, smierć Ett gästabud i pestens tid Królewski Teatr Dramatyczny w SztokholmieOfelia Hamlet Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie 1987 Snottra, druhna Thorsten fiskare Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie Aktör Drottningens juvelsmycke Carl Jonas Love Almqvist Peter Oskarson Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie1988 Pani Kristina, matka Olofa Mistrz OlofAugust StrindbergLennart Hjulström Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie1989 Nora Dom lalki Henrik Ibsen Ingmar Bergman Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie1994 Hermiona Zimowa opowieść William Shakespeare Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie1996 Patricia Hamilton Den siste Yankeen Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie2000 Maria Stuart Mary Stuart Friedrich Schiller Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie2002 Pani Helene Alving Ghosts Henrik Ibsen Królewski Teatr Dramatyczny w Sztokholmie
Nagrody right|thumb|August z Nagrodą Filmową Rady Nordyckiej (2011) W 2002 została uhonorowana medalem Litteris et Artibus za swoją twórczość.
Wygrane 1992: 45. MFF w Cannes – Najlepsza aktorka za film Dobre chęciFestival de Cannes: The Best Intentions 1993: Złoty Żuk – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za film Dobre chęci 1997: MFF w Valladolid – Nagroda Indywidualna – Najlepsza aktorka za film Intymne zwierzenia 1997: MFF w Chicago – Najlepsza aktorka za film Intymne zwierzenia 2000: Złoty Żuk – Najlepsza aktorka drugoplanowa za film Där regnbågen slutar 2004: 54. MFF w Berlinie – Srebrny Niedźwiedź – Najlepszy zespół aktorski za film Świt 2010: 67. MFF w Wenecji – Nagroda Specjalna – Nagroda Tygodnia Krytyki oraz Specjalna nagroda Fundacji im. Christophera D. Smithersa za film Wykluczeni 2011: Złoty Żuk – Najlepszy reżyser za film Wykluczeni 2015: Robert – Najlepszy serial za Arvingerne Nominacje 2000: Saturn – Najlepsza aktorka drugoplanowa za film Gwiezdne wojny: część I – Mroczne widmo 2004: Złoty Żuk – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za film Drobiazgi oraz Najlepsza aktorka drugoplanowa za film Świt 2005: Robert – Najlepsza aktorka drugoplanowa za film Dzień i noc 2006: Robert – Najlepsza aktorka drugoplanowa za film Drabet 2010: MFF w Valladolid – Konkurs „Meeting Point” – Udział w konkursie za film Wykluczeni 2011: Złoty Żuk – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za film Miss Kicki oraz Najlepszy scenariusz za film Wykluczeni 2013: Złoty Żuk – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za film Call Girl''
Przypisy
Linki zewnętrzne Pernilla August w bazie filmweb.pl (ang.) Pernilla August w bazie TCM Movie Database (ang.)
Kategoria:Laureatki nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Ludzie urodzeni w Sztokholmie Kategoria:Szwedzcy reżyserzy filmowi Kategoria:Szwedzcy scenarzyści Kategoria:Szwedzkie aktorki filmowe Kategoria:Szwedzkie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1958 Kategoria:Aktorki związane ze Sztokholmem