Krążowniki projektu 68 – radzieckie krążowniki lekkie z okresu zimnej wojny. W kodzie NATO znane pod oznaczeniem Chapayev. Budowa siedmiu okrętów rozpoczęła się w 1939 roku. Dwa okręty znajdujące się w budowie zostały zniszczone przez siły niemieckie w zajętych ukraińskich stoczniach. Budowę pięciu okrętów dokończono po zakończeniu II wojny światowej. Weszły do służby w 1950 roku.
Historia Bazując na projekcie krążowników typu Kirow w połowie lat 30. XX wieku radzieccy konstruktorzy opracowali nowy typ krążowników lekkich. Od poprzedników różniły się powiększonymi wymiarami i wypornością. Zamiast 9 dział kalibru 180 mm, zdecydowano się wyposażyć nowe okręty w 12 dział 152 mm. W 1939 roku w związku ze wzrostem napięcia w stosunkach międzynarodowych i wybuchem II wojny światowej rozpoczęto budowę 7 okrętów tego typu w stoczniach bałtyckich i czarnomorskich. Złożono zamówienie na kolejne 4 okręty, planowano także zbudowanie dodatkowych 6. Oddziały niemieckie po zajęciu Ukrainy złomowały dwa znajdujące się na pochylniach okręty.
Po zakończeniu II wojny światowej podjęto prace nad dokończeniem pięciu budowanych okrętów. W ich konstrukcji wprowadzono liczne zmiany związane z najnowszymi trendami w dziedzinie budownictwa okrętowego. Zrezygnowano z uzbrojenia torpedowego i wodnosamolotu, zamontowano najnowsze wyposażenie radiolokacyjne i łącznościowe. Tak zmienione okręty otrzymały oznaczenie Projekt 68K. Jako pierwszy do służby wszedł „Żelezniakow”, 19 kwietnia 1950 roku.
Zbudowane okręty Nazwa Stocznia Rozpoczęcie budowy Wodowanie Wejście do służby Flota Wycofanie ze służby Frunze Stocznia Marynarki w Mikołajowie 29 sierpnia 1939 31 grudnia 1940 15 grudnia 1950 Flota Czarnomorska 1960 Kujbyszew Stocznia Marynarki w Mikołajowie 31 sierpnia 1939 31 stycznia 1941 20 kwietnia 1950 Flota Czarnomorska 1965 Czkałow Stocznia Bałtycka w Leningradzie 31 sierpnia 1939 25 października 1947 1 listopada 1950 Flota Bałtycka 1981 Czapajew Stocznia Bałtycka w Leningradzie 8 października 1939 28 kwietnia 1946 16 maja 1950 FB, od 1951 Flota Północna 1960 Żelezniakow Stocznia Admiralicji w Leningradzie 31 października 1939 25 czerwca 1941 19 kwietnia 1950 FB, od 1951 FPłn, od 1968 FB 1976
Przypisy
Bibliografia
00068