Wspakultura – pojęcie występujące w filozofii kulturalizmu Jana Stachniuka, oznaczające przeciwieństwo kultury ujętej jako kolejna po ładzie naturalnym płaszczyzna rozwoju Wszechświata. Wspakultura jest równoznaczna z ustaniem bądź cofnięciem się w rozwoju procesu kulturowego.
Wspakultura posiada sześć cech. Wyrastają one z tzw. kikutów, czyli izolowanych członów, składających się w całości na człowieka. Są to:
z kikuta biologii ludzkiej: Personalizm (osobniactwo) – stawianie interesów jednostki ponad wspólnotę, do której należy; Wszechmiłość – solidarność ze wszystkim, co żyje, kochanie wszystkich oznaczające wszak nieważność czegokolwiek; z kikuta woli tworzycielskiej: Moralizm – jałowe doskonalenie się wewnętrzne, skutkujące obojętnością na świat zewnętrzny; Spirytualizm – umieszczenie celu człowieka w zaświatach; z kikuta woli instrumentalnej: Nihilizm – negacja świata kultury; Hedonizm – dążenie wyłącznie do szczęścia osobistego.
Można więc odczytać dzieje różnych cywilizacji ludzkich jako zmagania się kultury z wspakulturą.
Wszystkie sześć cech składa się na wspakulturę totalną. Wspakultura pozbawiona spirytualizmu oraz nihilizmu jest określana jako wspakultura kadłubowa lub laicka i zalicza się do niej m.in. ateizm czy wolnomyślicielstwo.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kulturoznawstwo Kategoria:Podstawowe pojęcia socjologiczne Kategoria:Socjologia humanistyczna